Dijkdriedaagse leerzaam, innovatief en inspirerend

19 september 2021
Els Otterman, onze hoogheemraad, wilde graag op een sportieve, innovatieve, leerzame en inspirerende manier bewoners, AB-leden, andere overheden en instanties en geïnteresseerden betrekken bij de versterking van de Lekdijk – wellicht het grootste project van HDSR in deze periode. Samen met dijkgraaf Jeroen Haan ontwikkelde ze daartoe de Dijkdriedaagse: in 3 dagen werd er gewandeld … Lees "Dijkdriedaagse leerzaam, innovatief en inspirerend" verder

Els Otterman, onze hoogheemraad, wilde graag op een sportieve, innovatieve, leerzame en inspirerende manier bewoners, AB-leden, andere overheden en instanties en geïnteresseerden betrekken bij de versterking van de Lekdijk – wellicht het grootste project van HDSR in deze periode. Samen met dijkgraaf Jeroen Haan ontwikkelde ze daartoe de Dijkdriedaagse: in 3 dagen werd er gewandeld langs de Lekdijk, van Amerongen tot en met Schoonhoven. In totaal liepen er zo’n kleine 100 mensen mee: van gemeenteraadsleden, statenleden, bewoners tot agrariërs en leden van diverse natuurorganisaties. Els Otterman en Jeroen Haan liepen alle drie de dagen mee, evenals sommige ambtenaren en bewoners. Namens Water Natuurlijk liep Martin Jansen op de eerste dag en Harmke van Dam en Gerda Oskam op de tweede dag mee. Ook andere DB- en AB-leden wandelden (delen) mee. Elke dag waren er ook tal van gastsprekers die uitleg gaven over nut en noodzaak van de versterking van de Lekdijk. Zo waren er sprekers van Rijkswaterstaat, van de website waterpeilen.nl, ambtenaren van HDSR die een volledig innovatieve manier van aanbesteden hebben ontwikkeld waardoor bijvoorbeeld emissieloos bouwen mogelijk kan worden, ambtenaren van het Hoogwater Beschermings Programma, gedeputeerden, burgemeesters, wethouders en  vertegenwoordigers van LTO Noord.  

Een aantal bewoners gebruikten de wandeltocht om hun zorgen te delen over de grondverwervingsstrategie van HDSR. Een grondverwervingsstrategie die in twee keer is aangenomen door het Algemeen Bestuur, waarbij de communicatie met bewoners essentieel is. Els Otterman: “Zowel met het Algemeen Bestuur, als in onze keukentafelgesprekken en door onze gebiedsmanagers wordt vaak gesproken over de grondverwerving die nodig is voor de beheerstabiliteit van de dijk. Dit zijn geen gemakkelijke gesprekken, maar bijzonder en ook mooi dat tijdens deze Dijkdriedaagse kritische bewoners en grondeigenaren hun persoonlijke situatie wederom wilden en konden delen. Alle facetten van de dijkversterking kwamen voorbij tijdens de wandeling die door onze ambtenaren geweldig goed georganiseerd was. Door de vele deelnemers en de publiciteit die deze Dijkdriedaagse kreeg, hoop ik dat ons belangrijke en mooie werk voor de veiligheid van Nederland, meer gaat leven bij iedereen.”

Een terugblik op dag 1 van de dijkdriedaagse vindt u hier, dag 2 hier en op dag 3 hier.

 

Hoog water in de Lek

15 februari 2021
Begin februari 2021 werd bekend gemaakt dat het water in de Nederrijn flink zou stijgen. De hoofdstroom van de Nederrijn wordt vanaf Wijk bij Duurstede de Lek genoemd en de oude stroom Kromme Rijn. Op zaterdag 6 februari stond het water in de Lek tussen de gemeente Houten en de Steenwaard bij Culemborg aan de … Lees "Hoog water in de Lek" verder

Begin februari 2021 werd bekend gemaakt dat het water in de Nederrijn flink zou stijgen. De hoofdstroom van de Nederrijn wordt vanaf Wijk bij Duurstede de Lek genoemd en de oude stroom Kromme Rijn.

Op zaterdag 6 februari stond het water in de Lek tussen de gemeente Houten en de Steenwaard bij Culemborg aan de voet van de dijk. Bijgaande foto’s die Agaath Dekker-Groen op dinsdag 9 februari maakte, geven een beeld van de ondergelopen uiterwaarden bij recreatieterrein de Heulsewaard. In de verte is de spoorbrug bij Culemborg te zien.

Negen dagen later, 15 februari, was Agaath Dekker-Groen wederom bij de Heulsewaard. Het water was toen al weer grotendeels weg.

Voor achtergrondinformatie en actuele verwachtingen, als de waterstanden in de Nederlandse rivieren gaan stijgen en er zich een hoogwater ontwikkelt, zie https://www.waterpeilen.nl/.

Geslaagde bijeenkomst ‘Biodiversiteit versterken’

Op 25 januari 2021 organiseerden Agaath Dekker-Groen en Harmke van Dam van de fractie Water Natuurlijk Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, de digitale thema-avond ‘Biodiversiteit versterken’. Voor Water Natuurlijk is biodiversiteit een belangrijk thema. Dit is niet alleen vanuit de waterschapstaak om te zorgen voor schoon water, maar óók vanuit een brede maatschappelijke verantwoordelijkheid. We moeten doen wat we kunnen om de negatieve trend te keren en waterschappen moeten daarin het goede … Lees "Geslaagde bijeenkomst ‘Biodiversiteit versterken’" verder

Op 25 januari 2021 organiseerden Agaath Dekker-Groen en Harmke van Dam van de fractie Water Natuurlijk Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, de digitale thema-avond ‘Biodiversiteit versterken’. Voor Water Natuurlijk is biodiversiteit een belangrijk thema. Dit is niet alleen vanuit de waterschapstaak om te zorgen voor schoon water, maar óók vanuit een brede maatschappelijke verantwoordelijkheid. We moeten doen wat we kunnen om de negatieve trend te keren en waterschappen moeten daarin het goede voorbeeld geven.

Dat velen dit onderwerp belangrijk vinden, bleek wel. Aan deze avond namen vijftig personen deel. Tien personen waren helaas verhinderd. Meer dan dertig personen blijven met elkaar in contact via de mail of de app-groep Biodiversiteit WN-HDSR.

Fractievoorzitter Martin Jansen, avondvoorzitter, heette iedereen welkom en vertelde dat het waterschap zich  – mede onder invloed van Water Natuurlijk – steeds nadrukkelijker inzet voor het versterken van biodiversiteit en ecologisch beheer. Steeds vaker wordt ook samenwerking gezocht met gebiedspartijen zoals agrariërs en grotere natuurterreinorganisaties.  Jansen: “Water Natuurlijk is ervan overtuigd dat er veel te winnen valt als het waterschap ook samenwerking zoekt met lokale natuur- en  milieuorganisaties, natuurliefhebbers en bewoners met groene vingers. Van hun praktijkkennis, ervaring en enthousiasme kan meer gebruik gemaakt worden. Zeker ook in de stad.

Water Natuurlijk organiseerde daarom de thema-avond met als doelen: informeren en inventariseren wat rond biodiversiteit de komende jaren in HDSR-gebied verbeterd kan worden, hoe we dat kunnen doen en wie kan helpen.

Zo kunnen we de onderlinge banden aanhalen en elkaar inspireren: elkaars ogen en oren zijn en door de samenwerking een stap maken naar een aantrekkelijke en diverse leefomgeving voor mens, dier en plant.

Daarna hield Floris Brekelmans,  stadsecoloog gemeente Utrecht de presentatie “Kromme Rijn levensader voor de stad”. Aan de hand van foto’s vertelde hij wat aan biodiversiteit te zien is in het Kromme Rijn gebied, wat nog verbeterd kan worden en wat de gemeenten en anderen daarvoor doen. Onze eigen hoogheemraad Els Otterman en Jannet Kamminga bespraken wat HDSR doet in hun presentatie ”Biodiversiteit in het water, op de oevers, dijken en terreinen”. Zie deze link voor de presentaties.

De otter, een icoonsoort van het waterschap, kreeg in beide presentaties aandacht. De otter is een mooie soort om samen voor te gaan in de Kromme Rijn. Immers, het vraagt iets van de waterbeheerder én ook op het land. Om de otter te beschermen worden faunapassages gerealiseerd in en rond de stad. Ook is er de continue inspanning om de waterkwaliteit te verbeteren en om natuurvriendelijke oevers in te richten en te ontwikkelen. Met gebiedspartners zet HDSR zich in voor schoon en gezond water, dat rijk is aan vis. Het gaat om zowel levendige boerensloten als waterrijke ecosystemen in de stad. Zo ontstaat een netwerk van groene verbindingen langs lijnvormige elementen (watergangen en dijken). Door onze natuurvriendelijke oevers en bloemrijke dijken kan de otter zich fijn door het gebied bewegen. Ook wordt gezorgd voor een goed leefgebied voor vissen. Binnenkort wordt een visdeurbel aangelegd bij de Weerdsluis. Burgers kunnen met een camera meekijken of er vissen voor de Weerdsluis wachten om erdoor te gaan. Ze kunnen dan online op de visdeurbel drukken, waarna de sluiswachter de sluis visvriendelijk zal spuien en de vissen de Weerdsluis kunnen passeren.

HDSR werkt actief samen met agrariërs, gemeenten en natuurorganisaties. Ze proberen elkaar te versterken waar dit kan op het gebied van biodiversiteit. De bedoeling is om deze samenwerking te verbreden. Els benadrukte dat het waterschap altijd openstaat voor suggesties! “Dus deel gerust je goede ideeën en graag ook mooie foto’s met ons, zodat we van elkaar kunnen leren!” Via de Subsidieregeling Blauwe Bewonersinitiatieven worden lokale initiatieven die bijdragen aan waterbewustzijn en duurzaam waterbeheer ook financieel gesteund.

Na de twee presentaties werden de deelnemers ad random verdeeld over drie deelsessies. In elke deelsessie stonden vier vragen centraal. Enkele hoofdpunten uit de gesprekken zijn hierna per vraag weergegeven.

Vraag 1. Wat is jouw motivatie om met natuur, groen en biodiversiteit bezig te zijn?

Argumenten zijn onder andere: We zijn afhankelijk van natuur en daarom is het zo belangrijk. Bloemrijke akkerranden verder uitrollen; zo kun je ook met minder bestrijdingsmiddelen toe. Jongeren willen inspireren. Er is te veel raaigras en er zijn steeds minder grutto’s. Helpen de planeet te redden. Mensen te motiveren hun tuinen te vergroenen. Mensen met elkaar in verbinding te brengen en het groene en blauwe netwerk versterken. De uitdaging om het veenweidegebied in stand te houden. Geïnspireerd door Vergroening Singel 030. De natuur is een belangrijke bron van inspiratie en zingeving.

Vraag 2. Wat heeft volgens jou aandacht of inspanning nodig?

Enkele genoemde aandachtspunten: De technische uitvoering van reguliere taken. Kaden zijn nu een harde scheiding zonder geleidelijke overgang land-water. Pleidooi voor rommelhoekjes. We moeten ons vooral richten op voorkomen van exoten en een natuurlijke habitat aanleggen. Mensen meenemen, communicatie! Dat gaat de laatste tijd al beter, maar ga daar mee door. Belangrijk is kwel herstellen en grondwatergangen dempen in natuurgebieden want deze zijn onnodig. De verbindingen tussen groene en blauwe gebieden kunnen verbeterd worden. Daartussen is vaak weinig te beleven.

Van beheer gericht op afvoer naar ecologie, hetgeen al meer aandacht krijgt, bijvoorbeeld doordat de veldecoloog met een rayonmedewerker meegaat en er met aannemers 1 op 1 wordt geëvalueerd en successen worden gevierd. Minder maaien van bermen is goedkoper en beter voor de biodiversiteit. De kennis is er bij de gemeente niet altijd, de intentie doorgaans wel. Ook een punt is de Keur. Gemeenten kunnen niet altijd omgaan met de Keur, te ingewikkeld.

In Utrecht-Oost is de waterkwaliteit een opgave. Vooral in de zomer stinkt het en zit het vol met blauwalgen. Floris reageert dat ze rond het Wilhelminapark volop bezig zijn om te kijken hoe de waterkwaliteit verbeterd kan worden. De basiskwaliteit wordt bepaald door de Kromme Rijn en de bomen boven het stilstaande ondiepe voedselrijke water maken het extra lastig. Valt er wellicht wat te leren van Nieuwegein, waar bijna geen blauwalg is aangetroffen? Verder zijn er nog zorgen om de kwelwaterzones langs de Heuvelrug, waar het aanvoerwater gevoed wordt door de Kromme Rijn en waar eveneens de bomen en het onderhoud een spanningspunt zijn. Floris deelt de zorgen, maar het schone kwelwater ziet hij ook als kans.

Vraag 3. Wat zou je zelf willen doen?

Veel deelnemers zijn al actief, maar nieuwe ideeën zijn er ook. Bezig met vergroening, zoals Operatie Steenbreek in eigen tuin en in de gemeente. Water wordt opgeslagen in regentonnen. Groene daken. We moeten af van hardhout, staal en worteldoek om te komen tot een meer natuurlijke overgang tussen land en water. Bewustwording, zoals afval meenemen. Je inspireert anderen als je zelf bezig bent, juist nu er veel gewandeld wordt. Een amfibieënparadijs in eigen tuin. Aandacht voor spontane natuur in de Utrechtse binnenstad. Het versterken van het groen-blauwe netwerk in Utrecht-Oost. Bezig zijn met erfgoedbeheer en groen erfgoed. Op een stukje terrein van HDSR bij de Haanwijkersluis wordt het zaad van inheemse kruiden geoogst, zoals margrieten. Een soort leerwerkplaats ontwikkelen; in overleg en samen met de buurt kennis delen en meer aandacht geven aan onderhoud. Er wordt ingezet op de biodiversiteit en de kwelwaterzones in Zeist en in de gemeente Houten is de klankbordgroep Biodiversiteit actief.

Vraag 4. Heb je wensen of suggesties?

Deelnemers inspireerden elkaar. Dit leidde bijvoorbeeld tot de suggestie: meer aandacht voor groene kansen in opleidingen voor stedelijke ontwikkeling. Studenten kun je laten meewerken als er geschikte projecten zijn. Betrek de aanwezige deskundigen bij de planvorming van waterschappen. Op het onderhoud van boerensloten kan worden bezuinigd door minder te gaan doen. Sloten die niet noodzakelijk zijn uit de Keur halen. Een “leesbare” versie van de Keur, zodat duidelijk is dat als je niet alles weghaalt, je geen boete krijgt. Het belang van voorlichting of communicatie door HDSR. Iedereen zou veganistisch moeten worden. Pleidooi dat de stadsrand aan de oostkant van Utrecht meer aandacht krijgt: “Het gebied achter de geluidswal heeft een impuls nodig; in samenwerking met bewoners, waterschap en gemeente. De Ridderschapsvaart bij de Waterlinieweg is bijvoorbeeld een smalle watergang met nu alleen een technische oever, maar met aan weerszijden mooie groengebieden: De Zilveren Schaats en Bloeyendael”. Het zou geweldig zijn als deze gebieden met elkaar verbonden worden en er een aaneengesloten groen-blauw netwerk ontstaat dat elkaar versterkt. Tenslotte nog de wens dat het plan voor de Haanwijkersluis steun krijgt. Dat zou bovendien prachtig passen in de viering van 900 jaar waterbeheer.

Afsluitend is de conclusie in zowel de deelsessies als plenair dat het zinvol is als bewoners, groene organisaties, gemeenten en waterschap elkaar vaker opzoeken en weten te vinden. Ieder is op een eigen manier betrokken bij biodiversiteit en wil daaraan bijdragen; soms heel concreet en soms wat meer beleidsmatig. Er zijn wat zorgen over de bestendigheid van biodiversiteit en de balans tussen groen in en buiten de stad. Meer visie vanuit het waterschap en de gemeenten is ook genoemd. Water Natuurlijk neemt de wensen en adviezen mee richting het waterschap.

Vanuit Water Natuurlijk, HDSR en verschillende deelnemers kwam het voorstel om met de aanwezigen in contact te blijven. “Er is zoveel enthousiasme en zoveel kennis.” Besloten is om e-mailadressen te delen voor wie dat wil en een groepsapp Biodiversiteit WN-HDSR te maken.

Martin deed nog de oproep: “Geef aan waar je behoefte aan hebt en meld inspirerende voorbeelden en knelpunten via de chat of mail fractie.waternatuurlijkhdsr@gmail.com”. Hij meldde dat Water Natuurlijk deelnemers en belangstellenden op de hoogte houdt via de nieuwsbrief.

Daarna bedankte Martin de deelnemers, sprekers, gespreksleiders, organisatoren en de technische leider en besloot met “Lang leve de biodiversiteit”!

Excursies leden en fractie smaakt naar meer

10 oktober 2020
Op zondag 27 september maakte een aantal fractieleden en andere geïnteresseerden een wandeling op het eiland van Schalkwijk (in de gemeente Houten) naar waterbergings- en inundatiegebied polder Blokhoven en naar Fort Honswijk. Bij polder Blokhoven, liggend naast het Tull en ‘t-Waalse buurtschap Molenbuurt, kregen zij uitleg van hoogheemraad Els Otterman over de functie en de … Lees "Excursies leden en fractie smaakt naar meer" verder

Op zondag 27 september maakte een aantal fractieleden en andere geïnteresseerden een wandeling op het eiland van Schalkwijk (in de gemeente Houten) naar waterbergings- en inundatiegebied polder Blokhoven en naar Fort Honswijk.

Bij polder Blokhoven, liggend naast het Tull en ‘t-Waalse buurtschap Molenbuurt, kregen zij uitleg van hoogheemraad Els Otterman over de functie en de werking van het waterbergingssysteem.  De polder is geschikt gemaakt als waterbergingsgebied om wateroverlast bij hevige regenval in Schalkwijk te voorkomen. In het gebied kan 23.000 m3 water worden opgevangen. Dit is ongeveer evenveel als tien Olympische zwembaden. De inundatie wordt jaarlijks enkele malen getest, zo ook het weekend van 26 en 27 september.

Hierna liep het gezelschap naar Fort Honswijk, een voormalig militair object aan de oever van de Lek dat onderdeel uitmaakt van de Hollandse waterlinie. Dit Fort is sinds enkele jaren opengesteld voor publiek. Vanaf het Fort is een mooi zicht op de Lek. Het Fort wordt momenteel gerestaureerd. Fractielid Martin Jansen die ook bestuurlijk betrokken is bij de stichting die het Fort beheert vertelde ter plekke over de historie van het Fort en over de toekomstige plannen.

Een kleine week later, op zaterdagmorgen 3 oktober organiseerde de gemeente Houten een Schone Lekactie vanuit Fort Honswijk waaraan namens de Water Natuurlijk HDSR Agaath Dekker-Groen, Martin Jansen en Gerda Oskam meewerkte. Gewapend met afvalzak, prikker en handschoenen liepen de fractieleden met andere alle vrijwilligers aan weerszijden van de Lekdijk, om plastic en vooral veel blikjes op te ruimen. Een nuttige en gezellige actie die helaas nog altijd heel hard nodig is.

Ook in de winter zijn we van plan om excursies te organiseren met leden. Mocht u een idee hebben voor een leuke, gezamenlijke, actie – laat het ons weten! Wilt u Water Natuurlijk HDSR uitnodigen bij een actie van uw organisatie – laat het ons ook weten!