Reactie WN op projectplan Markermeerdijken HHNK

1 oktober 2018
Beste CHI-leden, D&H-leden, insprekers en aanwezigen, Vanavond is een belangrijke avond voor Noord-Holland, maar ook voor Nederland. Wij staan op het punt een beslissing te nemen die ingrijpend zal zijn voor een provincie waarin we wonen, werken en recreëren. Dit alles is mogelijk omdat we de Markermeerdijken hebben. Al eeuwenlang beschermen deze dijken het achterland … Continue reading "Reactie WN op projectplan Markermeerdijken HHNK"

Beste CHI-leden, D&H-leden, insprekers en aanwezigen,

Vanavond is een belangrijke avond voor Noord-Holland, maar ook voor Nederland. Wij staan op het punt een beslissing te nemen die ingrijpend zal zijn voor een provincie waarin we wonen, werken en recreëren. Dit alles is mogelijk omdat we de Markermeerdijken hebben. Al eeuwenlang beschermen deze dijken het achterland en zijn daarmee een belangrijk onderdeel geworden van ons kenmerkende landschap. Daarmee zijn de Markeerdijken aangemerkt als cultuurhistorisch erfgoed en onderdeel geworden van een lange geschiedenis. Tot de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 keerden deze dijken de Zuiderzee, daarna het IJsselmeer. Vanaf de aanleg van de Houtribdijk in 1976 is dit het Markermeer geworden.

Nu is een moment aangebroken dat de dijken niet meer aan de wettelijke normen voor de waterveiligheid voldoen en daarom versterkt moeten worden.

Tot op het laatste moment heeft de fractie Water Natuurlijk over deze opgave gesproken met elkaar, met omwonenden, met belangstellenden, met haar achterban, met het bestuur en met de Alliantie. Tot op het laatste moment bleven wij vragen stellen, wilden we weten hoe het precies zit.

Veel persoonlijke verhalen van belanghebbenden hebben ons doen inzien dat er verdriet, frustratie en wanhoop heerst bij mensen. Ze voelen zich niet gehoord en afgewezen. Ze geven aan niet over alle informatie te hebben kunnen beschikken, enkel mee konden praten toen het conceptplan al vergevorderd was, externe deskundigheid werd afgewezen en communicatie met het hoogheemraadschap en later de Alliantie onvoldoende was. Zorgwekkende signalen.

De vele gesprekken hebben ons echter ook laten zien dat er mensen verheugd, enthousiast en tevreden zijn over de plannen. De gekozen maatwerkoplossingen vertolken volgens hen een balans tussen de verschillende belangen en doen recht aan de waterveiligheidsopgave die er ligt. Het landschap zal veranderen, maar wel met respect voor de lange historie van de strijd tegen het water en de leefomgeving van direct omwonenden en bewoners verder in het achterland.

Participatie

Wat leert dit ons als we kijken naar participatie? Zoals gezegd: tot op vandaag hebben we hierover gesproken met elkaar en geworsteld met de feiten, beelden en inzichten. Een conclusie die wij hieruit trekken is dat het proces beter had gekund. Er zijn mensen achtergebleven die zich niet gehoord voelen en dat is bijzonder spijtig. Geslaagde participatie betekent voor ons echt open staan voor ideeën en wensen uit je omgeving en die ideeën en wensen in een heel vroeg stadium betrekken in je overwegingen om te komen tot een oplossing voor een opgave die er ligt. Geslaagde participatie betekent niet dat er al een vergevorderde oplossing klaarligt die slechts op onderdelen nog aangepast of bijgeschaafd kan worden. Participatie betekent ook niet dat deze geschetste oplossing in allerlei bijeenkomsten en gesprekken wordt besproken en toegelicht en dat deze oplossing intern door het hoogheemraadschap al helemaal doorgerekend en geaccordeerd is. Echte participatie is open beginnen aan het gesprek, eigen ideeën en oplossingen niet op voorhand de boventoon laten voeren, kunnen luisteren naar inbreng en die mee durven nemen in gedachtenvorming, ook al moet je daarvoor je eigen ideeën loslaten. Op weg gaan op een pad waarop je niet verder kunt kijken dan de eerstvolgende bocht. Geslaagde participatie is verder dat een ieder die betrokken is beschikt over dezelfde informatie zodat iedere partij de mogelijkheid heeft om alternatieven in te dienen die eerlijk en transparant beoordeeld worden op hun merites.

Geslaagde participatie is echter ook het op tafel leggen van de opgave, randvoorwaarden en de verwachtingen.

En tenslotte, geslaagde participatie is wat ons betreft níet dat een ieder zijn zin krijgt.

Geslaagde participatie betekent dat wij elkaar kunnen uitleggen waarom we wel of niet, of deels, aan de belangen van een ieder zijn tegemoetgekomen. Dit gemotiveerd vanuit de opgave en de randvoorwaarden.

Wat leert dit ons verder?

Het proces om bewoners, belanghebbenden en organisaties te betrekken en een echte stem te geven in een proces dat wij kennen onder de naam van ‘participatie’ is grotendeels geslaagd en had deels anders ingestoken kunnen en moeten worden. Het is een lang proces geweest van 12 jaar en sinds 2015 is volgens de aanpak Ontwerp- en Participatieladder gewerkt.

Het is ons inziens belangrijk om steeds tussentijds en achteraf te reflecteren en de leerervaringen morgen meteen toe te passen. Alleen dan blijven we recht doen aan een ieder die zijn of haar tijd en energie heeft gestoken in dit proces.

Wat brengt ons dit nog meer? Waarom is het voor ons zo lastig beoordelen geweest of de participatie wel of niet goed is gegaan? Waarom worstelen wij met de verschillende verhalen?

Wij concluderen dat wij als fractie, als onderdeel van het CHI, de afgelopen 3,5 jaar, meer betrokken hadden willen zijn bij dit langdurige project. Veel bevoegdheden en werkzaamheden zijn gedelegeerd aan het dagelijks bestuur, maar wij zijn als CHI eindverantwoordelijk en staan vanavond voor de bijzonder moeilijke beslissing om de voorliggende plannen goed te keuren of niet. Een beslissing waar wij over het algemeen gesproken niet voldoende deskundig voor zijn, waar we op basis van de informatie van deskundigen een oordeel over moeten vormen. Wij dragen uiteindelijk wel verantwoordelijkheid namens onze kiezers. Deze verantwoordelijkheid weegt zwaar en wij zouden graag zien dat we in de toekomst beter en dus regelmatiger betrokken worden bij grote, belangrijke en complexe projecten als de versterking van de Markermeerdijken.

Beoordeling Projectplan

Betekent dit alles dat het voorliggende projectplan niet deugt? Water Natuurlijk komt uiteindelijk tot de conclusie dat het voorgestelde projectplan voldoet aan de eisen die een dergelijke versterkingsopgave vraagt en meer. Wij zullen dat toelichten aan de hand van een aantal thema’s: veiligheid, cultuurhistorie, natuurwaarden en recreatie.

1. Veiligheid en noodzaak van versterking

De veiligheid van de dijk staat altijd voorop. We zijn gehouden aan de normen die het Rijk ons voorschrijft. De Markermeerdijken moeten voldoen aan de eisen voor een primaire waterkering. De Waterwet geeft aan dat het ontwerp voor de Markermeerdijken moet voldoen aan de nieuwe normering. Het uitgangspunt is dat iedereen in Nederland dezelfde basisveiligheid krijgt met een kans van 1:100.000 per jaar op overlijden als gevolg van een overstroming.

Op dit moment voldoen de Markermeerdijken niet aan de geldende waterveiligheidsnormen. Ze voldoen al niet sinds de toets in 2006 en ze voldeden niet bij de herevaluatie in 2014 toen de normen vanuit het project ‘Dijken op Veen’ werden gebruikt. Ook uit de Pompenstudie van Rijkswaterstaat in 2015 blijkt dat zelfs als je pompen op de Houtribdijk plaatst, de Markermeerdijken nog steeds niet aan de normen voldoen en dus ook in dat geval nog versterkt dienen te worden.

De uitvoering van de plannen moeten de Markermeerdijken laten voldoen aan de normen voor een primaire waterkering voor de komende 50 jaar. We hebben in die komende 50 jaar te maken met een sterke en snelle klimaatverandering. De dijk moet bestand zijn tegen hevige regenval, langdurig hoge waterstanden gecombineerd met wateropstuwing door stormen, lage waterstanden, langdurige droogte en daarmee een uitdrogend dijklichaam en dijkbekleding. U heeft wellicht gehoord dat de Deltacommissaris gisteren een rapport naar aanleiding van het Deltaprogramma naar de Tweede Kamer heeft gestuurd waarin wordt gesteld dat de zeespiegel een stuk sneller zal stijgen dan tot nu toe werd aangenomen.

Om de risico’s die dat met zich meebrengt tegen te gaan, is het nodig de Markermeerdijken duurzaam te versterken. Dat doen we om 1,2 miljoen mensen en hun huizen, dieren, ziekenhuizen, scholen, landerijen, wegen en ondernemingen, veilig te houden voor een overstroming. Daarom zijn we bereid als gezamenlijke waterschappen 500 miljoen euro uit te geven. Daarom zijn we bereid de dijk zelf en het uitzicht achter de dijk na 2 tot 3 jaar voor een deel veranderd terug te geven. Omdat we iedereen die achter de dijk woont, willen en moeten beschermen. Dat is de taak en verantwoordelijkheid van dit hoogheemraadschap.

En dat heeft als consequentie dat we – met pijn in het hart – het uitzicht op de dijk zullen veranderen. Dat we de lijnen in het landschap zullen aanpassen. Dat we de bekleding van de dijk zullen veranderen. Dat we vooroevers en oeverdijken zullen maken. Dat we op sommige plekken de dijkhoogte zullen aanpassen, dat we asverschuivingen zullen toestaan. Dat we hier binnenwaarts, en daar buitenwaarts, de dijk zullen verstevigen.

2. Monumentale waarde en cultuurhistorie

De Markermeerdijken moeten versterkt worden, maar niet zonder dat elke voorgenomen verandering grondig is afgewogen tegen alternatieve oplossingen. Daarvoor is de dijk in 16 modules opgedeeld, voor elk deel zijn de kernwaarden beschreven. Vervolgens is in lijn met de kernwaarden van dit deel van de dijk, de meest optimale oplossing voor versterking gekozen.

De monumentale waarde van de dijk is bij al die beslissingen meegewogen. Zelfs binnen de 15 voorliggende modules zijn er veelal 4 verschillende oplossingen gecombineerd om de dijk én veilig te maken en toch zoveel mogelijk in tact te laten. Maar bij elke afweging staat veiligheid bovenaan. Daarna komt pas de monumentale waarde van de dijk.

Belangrijk is het op te merken dat, als de vorm van de dijk niet verandert, maar er wel een vooroever of oeverdijk aan wordt toegevoegd, het behoud van de monumentale waarde van de dijk positief wordt beoordeeld. De monumentale waarde van de dijk blijft dan behouden, ook als het uitzicht op het water verandert. De provincie Noord-Holland oordeelde verder in juli 2017, nadat deze vraag werd voorgelegd door bewoners, dat een buitenwaartse versterking van de dijk het monumentale karakter van de dijk meer aantast dan een oeverdijk. Wij, Water Natuurlijk, zijn de mening toegedaan dat als je de dijk in tact laat en een oeverdijk toevoegt, we het monument eer aan doen door de huidige vorm en karakteristieken van de dijk te respecteren en het ook nog te verrijken met natuur.

De dijk is in haar lange geschiedenis telkens aangepast, doorgebroken en weer versterkt. Daarin zijn wij slechts de volgende generatie die de dijk aanpakt en verandert. Ja, het is een stevige verandering. Maar ook, er wordt van alles uit de kast gehaald om de lijnen, het karakter, de kruin en de verbinding met het achterland op een passende, leefbare, en respectvolle wijze vorm te geven.

Wij denken dat het maximale is gedaan om de monumentale waarde en het wezenlijke karakter van de dijk in tact te laten. Dat de dijk zal veranderen staat buiten kijf.

Een voorbeeld van een positief geluid is De Vereniging Oud Hoorn, die als doelstelling heeft het behouden van de schoonheid en het in herinnering houden van het verleden van de stad Hoorn met als uitgangspunt dat er zorgvuldig met het verleden wordt omgegaan’. Deze vereniging geeft aan blij te zijn met de plannen. Ook al wordt de dijk behoorlijk aangepast bij Hoorn door middel van een stadsstrand.

En ja, er zijn nog optimalisaties mogelijk bij de uitvoering. Als de Alliantie met minder ruimtebeslag voldoende versterking kan realiseren zal ze dit doorvoeren. Wij zullen hier bij de verdere uitvoering op blijven toezien.

3. Natuurwaarden

Bij onze beoordeling heeft ook meegewogen in hoeverre natuurwaarden aangetast of versterkt worden. Daarbij gaat het om de natuurwaarden binnendijks, op de dijk zelf en op de aanliggende oeverzone. Daartoe is een analyse gemaakt van de bestaande natuurwaarden, inclusief beschermde soorten.

Bij alle modules hebben wij gekeken of het meest milieuvriendelijke alternatief zoveel mogelijk is overgenomen als voorkeursalternatief.

Verder speelt mee, dat het creëren van zachte land-waterovergangen, en daarmee meer gradiënten, positief is voor meer verschillende biotopen en voor vis en bijdraagt aan een grotere biodiversiteit.

Dat geldt zowel voor het leven boven water als onder water en in de overgangszone.

De Coalitie Blauwe Hart Natuurlijk pleit voor meer zachte overgangen met rietzones en oeverdijken. In de Coalitie werken natuurorganisaties zoals Vogelbescherming, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Landschap Noord-Holland samen met Sportvisserij Nederland en het drinkwaterbedrijf PWN. Deze coalitie had liefst meer vooroevers, oeverdijken, overstroombare graslanden en zachte overgangen gezien, zodat daarmee niet alleen meer ruimte komt voor natuur, maar ook de waterkwaliteit verder verbeterd wordt, er meer paai-, foerageer en schuilplaatsen voor vissen komen en ruimte voor natuur- en watergerichte recreatie. Ook zien zij kansen om achteroever-projecten voor natuur mee te koppelen aan de dijkversterking.

Ook de commissie MER is positief over zachte overgangen. In bijlage 5E, omgang met de aanbevelingen van de commissie MER, wordt op pagina 9 t/m 14 ingegaan op de effectbeoordeling van oeverdijken op natuur. De commissie MER geeft in haar aanbevelingen aan, dat de oeverdijk-alternatieven in meerdere modules zeer positief scoren voor natuur.

Door Natuurmonumenten is verder gevraagd, om nogmaals de kansen voor en de aanpak van de polder IJdoorn te bezien.

In het huidige projectplan is een balans gezocht tussen de wensen van bewoners om het huidige karakter met direct water aan de dijk en de wenselijkheid van zachte overgangen met vooroevers en oeverdijken. Wij beseffen, dat op diverse plekken het oorspronkelijke uitzicht op het weidse water van het Markermeer verandert, maar dat er tegelijkertijd nieuwe belevingswaarden ontstaan.

Samenvattend zijn wij voorstander van het creëren van zachte overgangen voor de dijk. Hoewel dit uitgebreider had gekund, zijn wij positief over dit deel van het plan.

Verder hebben wij elke module nagelopen of aan het eind van de werkzaamheden de aangepaste dijkonderdelen ecologisch worden ingericht en het beheer daarop ook wordt aangepast. Omdat dit bij de meeste dijkvakken buiten het bebouwde deel het geval is, hebben wij dit positief beoordeeld.

Wij hopen dat er in de optimalisatie- en uitvoeringsfase voldoende ruimte blijft om de aandachtspunten van onder andere de commissie MER, de Coalitie Blauwe Hart Natuurlijk en Natuurmonumenten mee te nemen.

4. Recreatie

Water Natuurlijk ziet het door het hoogheemraadschap beheerde gebied als een plek van ons allemaal. Juist de dijken, de oevers en het water lenen zich bij uitstek voor genieten van de omgeving, bijvoorbeeld door middel van een wandeling of een sportieve tocht per fiets of kano.

De doorgaande fiets- en wandelverbinding in het gehele traject op de dijk is daarom een belangrijke aanvulling op het plan om de dijk te versterken. We zijn ook tevreden dat een aantal op- en afritten van de weg zijn toegevoegd na beoordeling van de zienswijzen. Verder zal een nieuw stadsstrand ontwikkeld worden in Hoorn en worden er uitkijkpunten en aanlegsteigers aangelegd. Tenslotte is naar aanleiding van zienswijzen aan het projectplan toegevoegd dat diverse strandjes na de versterking worden teruggebracht.

We zijn tevreden met de uitgangspunten voor recreatie die het projectplan biedt. De Markermeerdijken zijn een karakteristiek landschappelijk element in Noord-Holland waar vele mensen in Noord-Holland, in Nederland, maar ook uit het buitenland van genieten. Met de plannen voor de versterking blijven deze mogelijkheden bestaan of worden zij uitgebreid.

Ons besluit

Eerder in onze reactie hebben wij aangegeven dat het participatieproces op onderdelen beter uitgevoerd had kunnen worden. Een groot deel van de bewoners uit het beheergebied is echter positief of heeft zijn of haar stem niet laten horen. Er is een lang proces aan voorafgegaan waarbij veel deskundige partijen zijn betrokken, meerdere varianten de revue zijn gepasseerd en zijn aangepast en waarbij zoveel mogelijk gebiedsgericht, in modules, is gekeken wat passend, nodig en acceptabel is.

Alles afwegende gaan wij akkoord met het voorliggende projectplan.

Hoe nu verder?

Eerder hebben wij overwogen om een voorstel te doen voor het instellen van een vertrouwenspersoon of vertrouwensbureau, die de insprekers met raad en daad kan bijstaan en kan helpen bij de communicatie met en het vertrouwen in de Alliantie en het Hoogheemraadschap tijdens het verdere uitvoeringsproces.

Wij vinden echter, dat alle leden van het algemeen en dagelijks bestuur deze functie behoren te vervullen. Datzelfde geldt voor de medewerkers van de Alliantie. Wij roepen dan ook op, om ook tijdens de optimalisatie- en uitvoeringsfase, alle betrokkenen met open vizier te ondersteunen bij vragen, knelpunten en kansen bij het vervolg.

Daardoor hopen we dat de kansen tijdens de uitvoeringsfase voor optimalisatie, bijstellingen en aanpassingen binnen de kaders van het projectplan, naar tevredenheid benut kunnen en zullen worden.

Onze intentie is verder om te leren van de opgedane ervaringen tot zover en deze ervaringen om te zetten in verbeteringen die direct kunnen worden toegepast in de volgende fase van het project.

Tenslotte willen wij alle betrokkenen danken voor hun bijzondere inzet bij de totstandkoming en aanpassingen van dit projectplan. Zonder de vele bijdragen, in welke vorm dan ook, was dit projectplan niet geworden zoals het nu is geworden.

Zoals u begrepen hebt willen wij instemmen met het voorliggende projectplan en zijn wij akkoord het projectplan ter goedkeuring voor te leggen aan Gedeputeerde Staten van Noord-Holland.

Tot zover in eerste termijn, voorzitter.

Lasten eerlijker verdelen tussen betaler en gebruiker

12 maart 2015
De belasting voor ons watersysteem (dat wil zeggen: droge voeten, onderhoud poldersystemen en waterkwaliteit) wordt berekend volgens het wettelijk vastgelegde methode Delfland. De heffing is gebaseerd op de economische waarde van het te beschermen eigendom. Hoe meer een gebied waard is, hoe meer je betaalt. Natuurbeheerders hoeven daardoor minder te betalen dan agrariërs: natuur heeft … Continue reading "Lasten eerlijker verdelen tussen betaler en gebruiker"

De belasting voor ons watersysteem (dat wil zeggen: droge voeten, onderhoud poldersystemen en waterkwaliteit) wordt berekend volgens het wettelijk vastgelegde methode Delfland. De heffing is gebaseerd op de economische waarde van het te beschermen eigendom. Hoe meer een gebied waard is, hoe meer je betaalt. Natuurbeheerders hoeven daardoor minder te betalen dan agrariërs: natuur heeft een lage economische waarde dan landbouwgebied.

De eigenaren van “gebouwd eigendom” – woningen en bedrijfspanden – en “ingezetenen” oftewel inwoners van de regio Hollands Noorderkwartier brengen 90% van het budget van ons waterschap binnen. De eigenaren van agrarische land – de groep ongebouwd – ongeveer 10%.

Het waterschap investeert een stuk minder in recreatie en natuur, dan dat recreanten eraan betalen.

Water Natuurlijk wil de verhouding tussen betalers en uitgaven verbeteren. Er moet meer geld gaan naar recreatie en waterkwaliteit, zodat zij die het inbrengen er ook van kunnen genieten.

Sommige individuele agrarische bedrijven betalen veel voor het waterschap, tot enkele duizenden euro’s. Dat is waar. Het waterschap doet echter ook veel voor de agrariërs: Zij houden het polderpeil precies op het niveau, dat de agrariërs graag willen. En zorgen voor een goede waterinfrastructuur.

Vanwege klimaatverandering en toenemend kwelwater vindt Water Natuurlijk, dat het door agrariërs gewenste lage waterpeil niet meer in alle gevallen de beste oplossing. Het waterbeheer kan beter en een stuk goedkoper, door het waterpeil aan te passen aan de omstandigheden en door de teelt aan te passen aan het water, dan andersom.

Dijkversterking

7 maart 2015
Noord-Holland is met de rest van Nederland gezegend met de veiligste delta ter wereld. Dat wil Water Natuurlijk uiteraard graag zo houden. Om voorbereid te zijn op klimaatverandering, zijn de eisen voor de hoogte van dijken recent aangepast. Het voldoen aan deze verscherpte veiligheidseisen is een keihard uitgangspunt. Over de manier waarop we dit willen … Continue reading "Dijkversterking"

Noord-Holland is met de rest van Nederland gezegend met de veiligste delta ter wereld. Dat wil Water Natuurlijk uiteraard graag zo houden. Om voorbereid te zijn op klimaatverandering, zijn de eisen voor de hoogte van dijken recent aangepast. Het voldoen aan deze verscherpte veiligheidseisen is een keihard uitgangspunt. Over de manier waarop we dit willen realiseren hebben we onze eigen, samenhangende, toekomstgerichte visie.

Het versterken van onze dijken kan op een  technocratische wijze worden aangepakt, waarbij de dijk alleen verhoogd en verbreed wordt. Vaak gaat dit ten koste van het landschap, monumenten en de natuurlijke omgeving. Water Natuurlijk is daarentegen groot voorstander van een integrale aanpak, waarin juist wel met alle waardevolle aspecten rekening wordt gehouden. Wij menen dat we op een slimme manier de dijken kunnen versterken. Dit met behoud van veiligheid en met minder kosten dan de klassieke vormen van dijkversterking. En met oog voor de omgeving.

Het is daarom heel belangrijk om met andere partners, zoals Rijkswaterstaat, de Provincie en de Recreatieschappen, samen te werken. Dan kunnen we goede combinaties maken, waarbij onze veiligheid hand in hand gaat met verbetering van de natuur, verfraaiing van het landschap en met recreatie. Op geschikte plaatsen kunnen we kleinere oeverdijken aanleggen, moeraszones ontwikkelen en glooiende oevers met een rijke flora en fauna creëren.

Onze dijken dienen bloeiende linten in het landschap te zijn, die wandelaars en fietsers zo optimaal mogelijk uitnodigen er gebruik van te maken. Dijkversterking kan daarnaast gecombineerd worden met het creëren van strandjes aan gezond water en visplaatsen. Met behoud van veiligheid dus.

De dijken langs de Waddenzee vormen de scheiding tussen zoet en zout water. Versterking van deze dijken biedt de mogelijkheid om deze scherpe grens te “verzachten”.  Bijvoorbeeld door binnendijks broedeilanden voor sterns aan te leggen of gemalen passeerbaar te maken voor vis. Zout kwelwater kan worden weggevangen met brede dijksloten, welke aantrekkelijk zijn voor brakke natuur. De reeks nieuwe binnendijkse natuurgebieden op Texel zijn hiervan een goed voorbeeld. Ze maken het eiland bovendien aantrekkelijker voor toeristen en leveren hierdoor een directe bijdrage aan de economie.

Dijk-Edam-Volendam

Waar water is… Is Bagger

2 maart 2015
Bagger is iets wat we ons leven lang houden. Het is ons natuurlijke afval. Gewoon een laag slib op de bodem van alle wateren. Grootste veroorzakers zijn de bladeren van de bomen, afgestorven waterplanten en vuil uit de lucht. Omdat we in Europa het laagst liggende land zijn stroomt er bovendien veel bagger naar Nederland. … Continue reading "Waar water is… Is Bagger"

Bagger1Bagger is iets wat we ons leven lang houden.

Het is ons natuurlijke afval. Gewoon een laag slib op de bodem van alle wateren. Grootste veroorzakers zijn de bladeren van de bomen, afgestorven waterplanten en vuil uit de lucht. Omdat we in Europa het laagst liggende land zijn stroomt er bovendien veel bagger naar Nederland. Ook schadelijke stoffen, maar die produceren we natuurlijk ook zelf.

Bagger moeten we opruimen zo nu en dan. Dan krijgen de wateren weer meer zuurstof, ruimte en licht. Dat is voor alles wat onder water leeft geweldig, maar ook voor ons zelf. Schoon en gezond water is voor de mens lekker om in te zwemmen, te vissen of te varen.

Water Natuurlijk vindt dat baggeren noodzakelijk is. Op een verantwoorde wijze en het liefst oplossen van het bagger probleem dichtbij. Nieuwe creatieve ideeën en ondernemers zoeken die dit werk aankunnen, die het goedkoper, sneller en verantwoord kunnen uitvoeren. Baggerwerkzaamheden kunnen dan geïntegreerd worden aanbesteed, daarmee wordt het baggeren goedkoper.

Bagger moet ook worden omgeslagen tot baggerspecie of ter plekke op een verantwoorde wijze verwerkt zonder dat de woon- en leefomgeving hiervan last ondervindt. Water Natuurlijk stelt dan ook dat baggeren ook kleinschalig kan geschieden, natuurlijk afhankelijk van de situatie. Uitgangspunt blijft dat baggeren zoveel mogelijk lokaal wordt aangepakt. Desnoods met een schep. Een boot kan ook een prima oplossing zijn, de situatie moet dat uitmaken.

Op baggeren mag en kun je niet bezuinigen door niet te baggeren. Nu bezuinigen betekent dat je de zaak doorschuift naar de toekomst en alleen maar erger maakt. Water Natuurlijk wil baggeren snel en effectief uitvoeren, zodat het kosten bespaart en natuurvriendelijker is. Bedenk nieuwe oplossingen, we leven immers in de 21ste eeuw!

Bagger2
Netics met baggerspecie aan het werk

Wegbeheer door waterschap overdragen aan gemeenten

In verschillende gemeenten beheert en onderhoudt het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier de buitenwegen. Die situatie is gegroeid vanuit het verleden, toen de waterschappen veel buitenwegen in eigendom hadden. Ongeveer de helft van de kosten voor het wegenbeheer wordt gedekt door de uitkering van het Rijk. Voor de rest moet het waterschap een bijdrage vragen aan de … Continue reading "Wegbeheer door waterschap overdragen aan gemeenten"

wegen2In verschillende gemeenten beheert en onderhoudt het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier de buitenwegen.

Die situatie is gegroeid vanuit het verleden, toen de waterschappen veel buitenwegen in eigendom hadden. Ongeveer de helft van de kosten voor het wegenbeheer wordt gedekt door de uitkering van het Rijk. Voor de rest moet het waterschap een bijdrage vragen aan de inwoners (wegenheffing). Omdat niet iedere gemeente haar wegentaak heeft overgedragen, wordt de rekening steeds bij slechts een deel van de inwoners neergelegd. Burgers uit andere gemeenten (waaronder de steden) betalen in dit systeem niet mee. Er is dus geen sprake van solidariteit. Om die reden vindt Water Natuurlijk, dat de wegen moeten worden overgedragen aan de gemeenten zelf. Het beste zou zijn om een wegenschap in het leven te roepen, samen met provincie en gemeenten; dan kan de rekening gelegd worden bij alle gebruikers. Wegen op dijken kunnen wel bij het waterschap in beheer blijven.

Daarnaast vindt Water Natuurlijk het belangrijk dat de bermen natuurvriendelijk zijn zodat deze met hun zaaisel de watergangen naast de wegen beschermen tegen vervuiling van weggebruikers. Bovendien ziet dit er een heel stuk mooier uit dan een berm met alleen gras en modder. Mooie bermen maken de leefomgeving aantrekkelijker!

wegen1

Zoet, zout en wat daar tussen zit

24 februari 2015
Zoet, brak en zilt: een uitdaging tot modernisering Noord-Holland is door zijn natuurlijke ligging omgeven door zout water. Van nature zijn hierdoor grote delen van onze sloten en vaarten brak. Door dit oppervlaktewater met grote hoeveelheden zoet water afkomstig uit de Rijn “door te spoelen”, is het gelukt om het zoute water te verdrijven. Door … Continue reading "Zoet, zout en wat daar tussen zit"

nieuwkoop

Zoet, brak en zilt: een uitdaging tot modernisering

Noord-Holland is door zijn natuurlijke ligging omgeven door zout water. Van nature zijn hierdoor grote delen van onze sloten en vaarten brak. Door dit oppervlaktewater met grote hoeveelheden zoet water afkomstig uit de Rijn “door te spoelen”, is het gelukt om het zoute water te verdrijven.

Door zeespiegelrijzing, maaiveldsdaling en veenoxidatie moet er echter steeds meer gebiedsvreemd zoet water worden ingelaten. Tegelijkertijd neemt de beschikbaarheid door  langere droge perioden af. Volgens Water Natuurlijk moeten we dan ook zuiniger en verstandiger met ons zoete water om gaan.

Bijvoorbeeld door regenwater vanaf het late voorjaar zoveel mogelijk vast te houden en op te slaan in oppervlaktewater, bodemvocht en ondiep grondwater. Dat betekent in landbouwgebieden slimmer drainagebuizen aanleggen en met flexibel peilbeheer anticiperen op weersvoorspellingen. Dat hoeft niet ten koste te gaan van de gewasproductie. Bij een goede monitoring van de hoeveelheid bodemvocht kan deze zelfs toenemen. Er zijn onlangs twee satellieten gelanceerd die de droogteschade in de gewassen beter kunnen registreren. Het waterschap kan deze gegevens gaan gebruiken bij het waterbeheer.

Ook kunnen teelten op den duur aangepast worden aan plaatselijk onvermijdelijke verbrakking, door bijvoorbeeld over te gaan op meer zouttolerante gewassen of gewasvarianten. Als er minder irrigatie nodig is kan plaatselijk tijdelijk zouter oppervlaktewater getolereerd.

Grens tussen zoet en zout is vol leven

In het noorden van onze provincie ontmoeten de zoute Waddenzee en het zoete polderwater elkaar. Juist deze grens wordt door veel mensen als aantrekkelijk ervaren. Op Texel wordt momenteel een keten van binnendijkse brakke natuurgebieden aangelegd. Deze landschappelijk fraaie gebieden zijn rijk aan vogels, en trekken veel toeristen.

In de kop van Noord-Holland is de grens tussen zoet en zout nog scherp en onaantrekkelijk. Water Natuurlijk wil graag dat het “zout” gebruikt wordt om het landschap aantrekkelijker maken. Middels ruimtelijke ordening kunnen daartoe natuurgebieden en landbouwgebieden en buffergebieden op een vanuit het watersysteem duurzamer en logischer manier anders worden gerangschikt.

Een aantal vissoorten zoals de Stekelbaars en de Aal wisselen gedurende hun levenscyclus van zoet naar zout water en omgekeerd. Andere soorten zijn afhankelijk van zeer specifieke brakke omstandigheden. Door de sluizen en gemalen passeerbaar te maken, en geleidelijke overgangen tussen zoet en zout te stimuleren, neemt de visstand toe.

Toekomst molens in goede handen bij Water Natuurlijk

21 februari 2015
Wie aan Noord-Holland denkt, denkt aan windmolens. Eeuwenlang hebben zij trouwe dienst bewezen bij het droogmalen van polders als de Wormer, de Beemster en de Purmer. Door de komst van de stoommachine, en later de dieselgemalen, zijn vele molens gesloopt. Het afbreken van tientallen molens in 1923 door het toenmalige waterschap van de Schermer leidde … Continue reading "Toekomst molens in goede handen bij Water Natuurlijk"

Kathammer
Wie aan Noord-Holland denkt, denkt aan windmolens. Eeuwenlang hebben zij trouwe dienst bewezen bij het droogmalen van polders als de Wormer, de Beemster en de Purmer. Door de komst van de stoommachine, en later de dieselgemalen, zijn vele molens gesloopt. Het afbreken van tientallen molens in 1923 door het toenmalige waterschap van de Schermer leidde tot veel protesten. Onder aanvoering van de Vereniging Hollandsche Molen werd er aandacht gevraagd voor de poldermolen als onderdeel van het landschap en onze geschiedenis. En met succes: vrijwel alle molens zijn momenteel rijksmonument.

Het verlenen van een monumentenstatus is echter niet voldoende om een molen voor de toekomst te behouden. Molens moeten draaien, om ze letterlijk in beweging te houden. Gelukkig zijn er momenteel vele duizenden mensen die zich vrijwillig als molenaar inzetten om stilstand te voorkomen. Molens vragen daarnaast ook om regelmatig onderhoud. Houten onderdelen moeten worden vervangen, net als de rieten kappen. Dit vraagt om een verantwoordelijke en deskundige eigenaar.

Het Hoogheemraadschap is een voorbeeld van een dergelijke “sterke” eigenaar. Momenteel heeft het waterschap nog 19 poldermolens in eigendom. Een voorstel om dit historisch bezit te verkopen heeft in 2011 tot veel beroering geleidt. Een groep verontruste burgers heeft meer dan 10.000 handtekeningen verzameld, waarna het plan door het Dagelijks Bestuur weer is ingetrokken.

Water Natuurlijk is van mening dat de resterende poldermolens in eigendom moeten blijven van het Hoogheemraadschap. Er zijn vele subsidieregelingen beschikbaar om de molens te onderhouden, waardoor de directe kosten acceptabel zijn. Door de molens in te zetten voor het waterbeheer, is het mogelijk om ze een moderne functie te geven.

Juist een waterschap als eigenaar kan zorg dragen voor deze combinatie van zekerheid door eigendom met nuttig gebruik. Door nieuwe meettechnieken en automatisering is het tegenwoordig mogelijk om een zeer precies peilbeheer uit te voeren. Hierdoor is het mogelijk om de inzet van molens te combineren met droge voeten. Als er genoeg wind is, draaien de molens. En als dit niet het geval is, zetten de overige gemalen een tandje bij.

Het Waterschap Amstel, Gooi en Vechtstreek streeft naar het zoveel mogelijk inzetten van windmolens in het  waterbeheer. Dit scheelt energiekosten, en maakt vismigratie mogelijk. Paling kan bijvoorbeeld wel via de vijzels van een molen het polderwater bereiken, maar wordt vermalen in een electrisch gemaal. Om deze reden ontvangen de eigenaren van poldermolens een vergoeding als ze de molen actief inzetten om water af te voeren. Water Natuurlijk wil onderzoeken of deze regeling ook door het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier kan worden ingevoerd, zodat meer molens  hun eeuwenoude functie weer kunnen uitoefenen.

Met vis schoon en gezond water

16 februari 2015
De wereld om ons heen benadert waterkwaliteit vaak vanuit de cijfers die de wetenschap aanlevert. Daardoor zijn ook bestuurders in stad, land en waterschap gericht op statistieken en tabellen, meten is weten. Maar wat weten we dan precies? Is dat wat we weten door meten wel  het belangrijkst? Water Natuurlijk kijkt verder: voor ons is … Continue reading "Met vis schoon en gezond water"

Snoek

De wereld om ons heen benadert waterkwaliteit vaak vanuit de cijfers die de wetenschap aanlevert. Daardoor zijn ook bestuurders in stad, land en waterschap gericht op statistieken en tabellen, meten is weten. Maar wat weten we dan precies? Is dat wat we weten door meten wel  het belangrijkst?

Water Natuurlijk kijkt verder: voor ons is de waterkwaliteit pas goed als we ervan kunnen genieten. Als er genoeg leven in voorkomt en dat het in verbinding staat met de andere natuur. Dat betekent dat vissen moeten kunnen trekken van west naar oost en van noord naar zuid. Wij vinden dat de mens ook een onderdeel  van die natuur moet kunnen zijn. Dat wandelaars de dijken op kunnen om te recreëren. En  dat sportvissers aan de waterkant moeten kunnen komen zonder verbodsborden tegen te komen.

Te is nooit  goed en zo bestaat er ook te schoon water! In gezond water zit leven en  dat zorgt voor een kringloop van voedsel en natuurlijk afval. Echte vervuiling komt vaak door chemische producten die we niet zien, dus vervuild water lijkt soms schoon. Schoon en gezond water is natuurlijk water.

Recreanten zijn de ogen en oren van het waterschap. Wandelaars, sportvissers, kanovaarders, vogelaars en al die andere natuurliefhebbers signaleren als er iets mis is. En zij helpen graag als vrijwilliger om rotzooi van de kant en uit de sloot te halen. En deze groep leert kinderen weer omgaan met de natuur, zodat ook de volgende generatie die zal respecteren. De sportvisser heeft daarbij ook oog voor de wereld onder water.

Omdat  gezond water dus viswater is ijveren alle sportvissers voor water dat van een zodanige kwaliteit is dat de vis daarin kan leven. Alleen  als de vis zich voort kan planten en voldoende  ruimte heeft zal er voldoende vangbare vis zijn. Terwijl biologen kijken naar aantallen, kijken visliefhebbers ook naar de maat.

De sportvisserij is sector van economisch belang. Visgronden, visuitzet, recreatief medegebruik en visrecht maar ook alle andere uitgaven die de sportvissers doen in het gebied. Nederland kent meer dan een half miljoen aangesloten sportvissers en daar profiteert de hele samenleving van.

Water Natuurlijk is mede opgericht door de sportvisserij Nederland en afkomst verloochend zich niet. Waterschapbestuurders van Water Natuurlijk hebben een meer dan gemiddelde kennis over het leven van vissen en prima netwerken om die kennis bij te houden.

Het belang van schoon en gezond water bindt alle natuurliefhebbers in Water Natuurlijk. Dat vis daar in rond zwemt en vrij kan passeren is voor Water Natuurlijk bestuurders logisch. Onze waterschapbestuurders vinden het vanzelfsprekend dat bij elke renovatie of nieuwbouw van kunstwerken de vispassages op orde gebracht worden. Ook bij peilbesluiten moet rekening gehouden worden met leef en passage mogelijkheden voor vis.

Die zorg is niet alleen goed voor de vis, maar ook voor de vogels en de mens. De sportvissers willen op hun beurt ook helpen bij het schonen van oevers  en sloten, dan weten we zeker dat dit op een visvriendelijke manier gebeurt. Het waterschap staat voor samenwerken, dat vind Water Natuurlijk heel gezond!

Gezond water is van levensbelang

9 februari 2015
Gezond water is van levensbelang. Het gaat dan niet alleen om drinkwater, maar ook gezond water voor de landbouw, voor recreatie en voor de natuur. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het oppervlaktewater in Noord-Holland. Water heeft als voordeel, dat er veel stoffen in oplossen. Dat is goed voor waterplanten en ander … Continue reading "Gezond water is van levensbelang"

Gezond water is van levensbelang. Het gaat dan niet alleen om drinkwater, maar ook gezond water voor de landbouw, voor recreatie en voor de natuur. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het oppervlaktewater in Noord-Holland.

Water heeft als voordeel, dat er veel stoffen in oplossen. Dat is goed voor waterplanten en ander leven in en aan het water. Het waterleven, zoals de vissen en de waterplanten, profiteren hiervan. Dan gaat het om stoffen, die nodig zijn voor de groei, zoals koolzuurgas, zuurstof, stikstof en mineralen.

Helaas komen er het oppervlaktewater in ons gebied stoffen voor, die er niet thuis horen. Dat zijn stoffen, die ongezond zijn voor het waterleven en die vaak ook ongezond zijn voor mensen. In het verleden zorgden een overmaat van PCB (Polychloorbifenyl) en kwik, dat dieren, zoals otters, aan het eind van de voedselketen verdwenen.

In Noord-Holland wonen we aan het eind van een stroomgebied en daarom komen er in ons watersysteem milieuvreemde stoffen, die ook vanuit de Rijn afkomstig zijn. Gelukkig zijn door Europese afspraken lozingen met ongewenste stoffen sterk verminderd. Ook uit ons eigen gebied komen ongewenste stoffen zoals medicijnresten en bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater.

Water Natuurlijk wil deze bronnen van vervuiling aanpakken. Dat betekent dat medicijnresten niet in het afvalwater worden geloosd door ziekenhuizen en dat agrariërs anders om moeten gaan met het bespuiten van hun gewassen. Ook bewoners kunnen bijdragen door het afvalwater thuis zoveel mogelijk vrij te houden van ongewenste stoffen.

Gemeenten, agrariërs en bewoners kunnen helpen door het grondwater en oppervlaktewater vrij te houden van vervuilende stoffen, zoals bestrijdingsmiddelen. Gezond water is namelijk van levensbelang voor ons allemaal. Gezond water laat u ook onbezorgd genieten van een schone en aantrekkelijke leefomgeving.

Beleving van water
Beleving van water

Water Natuurlijk zet zich in voor gezond water!

Verkiezingsprogramma Water Natuurlijk Hollands Noorderkwartier

13 januari 2015
STEM NATUURLIJK OP 18 MAART  STEM WATER NATUURLIJK! Water Natuurlijk staat voor duurzaam waterbeheer, zodat we ook in de toekomst kunnen rekenen op schoon en gezond water in een veilige en aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Wij brengen daarbij de belangen van veiligheid, natuur, milieu, landschap, recreatie en landbouw met elkaar in verband en in evenwicht. In 2008 nam … Continue reading "Verkiezingsprogramma Water Natuurlijk Hollands Noorderkwartier"

STEM NATUURLIJK OP 18 MAART 

STEM WATER NATUURLIJK!

Water Natuurlijk staat voor duurzaam waterbeheer, zodat we ook in de toekomst kunnen rekenen op schoon en gezond water in een veilige en aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Wij brengen daarbij de belangen van veiligheid, natuur, milieu, landschap, recreatie en landbouw met elkaar in verband en in evenwicht.

In 2008 nam Water Natuurlijk voor de eerste maal deel aan de waterschapsverkiezingen. De kandidaten hebben een verschillende achtergrond zoals recreatie, visserij, natuur en landschap en zijn gesteund door die politieke organisaties die groen en duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan. Met succes – ook in het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft Water Natuurlijk een goede vertegenwoordiging in het bestuur. Daardoor is er vaker gekozen voor duurzame oplossingen.

In 2015 wordt een nieuw waterschapsbestuur gekozen, waarvoor wij weer uw steun nodig hebben. Wij willen water de noodzakelijke ruimte geven en zorgen voor veiligheid en waterbeheer, gestoeld op nieuwe duurzame principes. Wij zetten ons in voor behoud van landschap en natuur. Wij willen een meer efficiënte benutting van het water door gebruikers, bijvoorbeeld in de recreatie, drinkwater winning, landbouw en natuur.

Stem 18 maart 2015: Lijst 1 – Water Natuurlijk!

verkiezingsprogramma Hollands Noorderkwartier in PDF

12