Omgekeerde wereld

22 mei 2022

Doelen voorop, geld moet volgend zijn. In zijn algemene beschouwingen gaf Water Natuurlijk fractievoorzitter Anne Mollema een reactie op de zogenoemde ‘Kaderbrief’. Hierin wordt geschetst wat het waterschap Hollandse Delta de komende tijd gaat doen. Dat blijft nog vaag, terwijl de financiën al concreet zijn ingevuld. Hiermee dreigt het geld weer sturend te worden, en dat heeft de afgelopen jaren tot enorme achterstanden geleid bij de uitvoering van de taken. We hebben te zorgen voor veiligheid en gezond water. We staan voor grote maatschappelijke opgaven en die moeten we zo efficiënt mogelijk uitvoeren, vindt Water Natuurlijk.

Veiligheid

De veiligheid van onze waterkeringen is op orde. Stelselmatige aanpassing aan veranderende omstandigheden zoals zeespiegelstijging is geborgd. Water Natuurlijk wil meer inzetten op werken met natuur en een beheer mede gericht op biodiversiteit.

Anne:
”Als we naar voorbeeld van het deltaprogramma voor de waterveiligheid kijken: veiligheid voorop, regelmatig toetsen, ver vooruitkijken en tijdig bijsturen. Dan hebben we een beheersbare opgave en blijven we binnen de kaders. Voor 2023 geldt dan: ga zo door en zet meer in op natuurlijke oplossingen. Dat biedt betere oplossingen voor nu en voor de toekomst. De meerwaarde is: veiligheid om van te genieten in de zin van kruidenrijke dijken en voor de toekomst, meebewegen met de natuur.”

Watersysteem

De kwaliteit en de capaciteit van het watersysteem is het ‘hoofdpijndossier’ van het waterschap Hollandse Delta. Het systeem is niet klimaatbestendig en de kwaliteit is ronduit slecht.

Anne:
“De kans op een beheersbare opgave hadden we ook voor schoon en gezond water. Maar 20 jaar verwaarlozing heeft ons op achterstand gezet en we vragen niet, nee we eisen een grotere inspanning.”

Het waterschap moet zorgen voor de opvang van extreme buien en periodes van droogte overbruggen. Het watersysteem moet daar voldoende capaciteit voor hebben en dat voldoet bij lange na niet.

Anne:
“Voor de wateropgave moeten we een equivalent van 320 ha water realiseren in 2027. Daar hadden we 6 jaar voor, de achterstand loopt op. Dus het jaargemiddelde moet van 53 ha naar 64 ha. 20% er bij! Een versimpeling van zaken, dat realiseer ik me. Tegelijkertijd geldt droogteproblematiek, waarbij we tegen de grenzen van ons watersysteem aanlopen… Denk aan de kop van Goeree waar burgers landbouw en natuur op initiatief van de landschapsorganisaties en onder regie van WSHD opnieuw een gebiedsproces moeten doorlopen.”

Europese Kader Richtlijn Water

De Europese Kader Richtlijn Water stelt eisen aan de waterkwaliteit. Uiterlijk 2027 moet daaraan worden voldaan en de verwachting is dat dat niet gaat lukken.

Anne:
“De in 2000 wettelijk voorgeschreven KRW doelen moeten we halen. Het is een wettelijk plicht met ingrijpende sancties. Geen ontsnappen aan; en 20 jaar verwaarlozing en ontkenning geeft ons ook geen excuus meer. Dat gaat wat kosten aan geld en inspanning. Meer dan nodig zou zijn geweest.

De kleinere wateren spelen daar een belangrijke rol bij. Onvoldoende waterdiepte betekent geen waterkwaliteit. Ons peilbeheer op Goeree Overflakkee en elders maakt goede waterkwaliteit onhaalbaar.

We verwachten van het college dat er in november voor Voldoende en Schoon Water een concreet programma met planning, met begroting en met risicobeheersing om het doelbereik te garanderen ligt. Wij, als Verenigde Vergadering, hebben dat programma met mijlpalen nodig om onze controlerende rol te kunnen vervullen.”

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Beschoeiingen zijn dodelijk

16 mei 2022

Water Natuurlijk wil zoveel mogelijk af van beschoeiingen die boven water uitsteken. Ze zijn nadelig voor de kwaliteit van het watersysteem en levensgevaarlijk voor dieren en in de woonomgeving ook voor kleine kinderen. Een advies aan het College van Dijkgraaf en Heemraden hierover vond geen gehoor. Het werd voor kennisgeving aangenomen.

Oevers

De oevers zijn een belangrijk onderdeel van het watersysteem. De inrichting en het beheer van oevers bepaalt in belangrijke mate de kwaliteit van het systeem. Geleidelijke overgangen van water naar land herbergen tal van plantensoorten en dieren. Uit een oogpunt van biodiversiteit moeten we deze overgangen koesteren. Oeverplanten en de bacteriën die in de wortelzone leven, zuiveren ook het water. Natuurvriendelijke oevers zijn dus positief voor biodiversiteit en waterkwaliteit.
Kikkers, padden, salamanders, libellen en andere dieren brengen een fase van hun leven in het water door. Beschoeiingen zijn voor hen niet zelden een onneembare barrière. Op die plekken zijn ze dan ook gedoemd uit te sterven, want voortplanting kunnen ze wel vergeten. Ook zeer negatief voor de kwaliteit van het watersysteem.

Dierenleed

Incidentele gevallen van dieren die verdrinken nadat ze eindeloos hebben geprobeerd tegen zo’n steile oever naar boven te komen waren wel bekend. Aandacht via sociale media bracht Water Natuurlijk op het spoor van stelselmatig onderzoek naar aantallen dieren die verdronken bij beschoeiingen.

Het betreffende onderzoek is uitgevoerd in de driehoek Winsum, Baflo en Onderdendam in het gebied van het waterschap Noorderzijlvest. In dit gebied was een tweezijdige beschoeiing geplaatst die 30 cm boven water uitstak. Op een strekking van 1,5 kilometer beschoeide watergang zijn gedurende 3 jaar de verdronken hazen geteld. Dat leverde respectievelijk 67, 34 en 27 dode hazen op. Het behoeft geen betoog dat het aantal verdronken kleinere dieren een veelvoud hiervan zal zijn. Die worden niet of nauwelijks terug gevonden.

Verdronken haas
Verdronken haas

In hetzelfde gebied, in een grotere omtrek, is onderzoek gedaan naar sterfte onder kuikens van weidevogels door verdrinking bij beschoeide oevers. Op basis van data uit ring- en zenderonderzoek is een berekening gemaakt. Dit komt uit op 400 – 800 verdronken weidevogelkuikens op 10 kilometer watergang. Vooral jongen van Kievit en Grutto. Het aanbrengen van trapjes gaf geen verbetering. Nadat de beschoeiing was weggedrukt met een kraan stopte de sterfte. Geen of een verzonken beschoeiing is dus het beste alternatief.

Gevaar voor kinderen

Beschoeiingen vormen ook een gevaar voor kleine kinderen. Zij lopen hetzelfde risico als de dieren. Een kind dat van een steile oever af valt, verdrinkt heel snel. Een minuut kan al voldoende zijn. Het risico op ongelukken bij een natuurvriendelijke oever is veel kleiner. Als kinderen het water in lopen komen ze een barrière tegen van riet en andere oeverplanten. Als ze daar toch doorheen gaan krijgen ze natte voeten omdat de oever heel geleidelijk afloopt. Veelal zal het kind dan terug gaan.

Dit is vooral een verantwoordelijkheid voor gemeenten en veel minder voor het waterschap. Het speelt met name in de woonomgeving. Het waterschap kan wel adviseren en als waterautoriteit zou ze dat ook moeten doen volgens Water Natuurlijk. Helaas voltrok zich in maart van dit jaar zo’n vreselijk drama in de Hoeksche Waard. Een kind verdronk bij een harde steile oever. Wethouder Harry van Waveren van de gemeente Hoeksche Waard zei hierover in het Reformatorisch dagblad (link opent in een nieuw tabblad) dat er vaak niet voldoende ruimte is voor flauwe oevers. Niettemin zien we steeds meer beschoeiingen opduiken in nieuwbouw wijken en daar is het gewoon een keuze voor meer woningen. Water Natuurlijk ziet liever ook ruimte voor water met mooie oevers.

Oproep

De fracties Natuur en Water Natuurlijk riepen het college van Dijkgraaf en Heemraden op om beleid te ontwikkelen voor het toepassen van beschoeiingen (link opent in een nieuw tabblad) en de gemeenten in de Hollandse Delta hierover te gaan adviseren. Helaas vond onze oproep geen gehoor. Deze is voor kennisgeving aangenomen.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Zoetwater kanaal blijft een kale boel

4 mei 2022

Water Natuurlijk heeft een ander ideaal beeld. Het zoetwater kanaal tussen Sommelsdijk en Stellendam oogt glad, strak en kaal. Vorig jaar kwam er een kans daar wat aan te doen. In het bestuur van het waterschap Hollandse Delta lag een voorstel om het kanaal te optimaliseren. Er kwam een toezegging voor een onderzoek naar de mogelijkheid van een natuurvriendelijke oever.

De uitkomst van het onderzoek: het kan, maar we gaan het niet doen.

Kierbesluit

Met het besluit om de Haringvliet sluizen op een kier te zetten moesten de inlaten voor zoet water op Goeree Overflakkee meer naar het oosten worden verplaatst. Om het eiland zo goed mogelijk van zoet water te voorzien kwam er een zoetwater kanaal. Hoewel het nog maar enkele jaren oud is, was toch weer een investering nodig van enkele miljoenen. Vooral voor automatisering maar ook omdat er oeverafslag was.

Het kanaal tussen Sommelsdijk en Stellendam is gelet op de moderne opvattingen over de inrichting van het watersysteem een aanfluiting. Glad, strak en kaal. Nergens een boom, struik of rietstrook te bekennen. Geen natuurvriendelijke oevers. Inpassing in het landschap was bij de aanleg kennelijk geen item. De discussie in het algemeen bestuur van het waterschap leverde een toezegging op van het college van dijkgraaf en heemraden: Er komt een onderzoek naar de mogelijkheid om alsnog natuurvriendelijke oevers aan te brengen.

Onderzoek

Het onderzoek kwam er en is inmiddels ook afgerond. Met opmerkelijke resultaten. Zo bleek dat het kanaal niet voldeed aan de hydrologische normen van het waterschap. Het is te krap, onvoldoende aanvoer capaciteit. Wonderlijk dat een nieuw kanaal wordt gegraven dat niet aan de eigen eisen voldoet.

Een terrein bezoek met vertegenwoordigers van de Vereniging Natuur en Landschapsbescherming Goeree Overflakkee leerde dat de kades langs het kanaal die door het waterschap verpacht zijn slecht scoren op biodiversiteit en dat er diverse mogelijkheden zijn om langs het kanaal iets te doen voor de natuur.

Er was ook een mogelijkheid voor een natuurvriendelijke oever over een lengte van ongeveer 75 meter. Weliswaar beperkt maar toch zeer de moeite waard. Ook nog op eigen grond van het waterschap en dat is uniek. Veel plannen voor natuurvriendelijke oevers gaan niet door omdat er geen grond verworven kan worden.

Helaas

Het kan dus, maar het college van dijkgraaf en heemraden besloot desalniettemin om geen natuurvriendelijke oever aan te leggen. Dat laten ze weten in een bestuurlijk informatiebrief (link opent in een nieuw tabblad). Een gemiste kans vindt Water Natuurlijk. En dat onderzoek? Wel, dat lijkt op het spreekwoordelijke “Kluitje in het riet”.

Joost Kievit

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Bomen en windmolens

28 april 2022

Water Natuurlijk heeft zich de afgelopen jaren met succes ingezet voor bomen. Het waterschap Hollandse Delta gaat nu veel zorgvuldiger om met bomen. Daardoor zijn veel bomen ontkomen aan kap en er wordt structureel herplant. Veel gehoorde reactie bij onze acties voor het behoud van bomen was: ‘Bomen moeten wijken voor windmolens’.

Ruim baan voor windmolens

De algemene opvatting lijkt te zijn dat windmolen op de vlakte moeten staan. In de volle wind èn dat bomen de prestaties van een molen negatief beïnvloeden. Maar bij het plannen om bomen te kappen wordt dat nooit onomwonden gezegd. Waarschijnlijk is dat slecht voor het draagvlak en we moeten nu eenmaal zo snel mogelijk van de fossiele energie af.

Ook bij het waterschap lijkt die opvatting te heersen. De aanplant langs de buitendijk bij Oude Tonge stopt bij de nieuw gebouwde windmolens. Het waterschap onderzoekt nog of langs het Volkerak opnieuw bomen gekapt moeten worden voordat er nieuwe windmolens gebouwd gaan worden.

Het ziet er naar uit dat de heersende opvatting door de versnipperaar kan.

Verbetering prestaties

Onderzoek van de Universiteit van Twente duidt er op dat bomen en andere obstakels in de heersende windrichting de prestaties van een windmolen zelfs verbeteren. Over dit onderzoek werd gepubliceerd in het blad Wetenschap van begin dit jaar, onder de titel ‘Barrières geven windmolens een boost’ (link opent in een nieuw tabblad) . Bomen of andere barrières blijken de wind naar boven te stuwen in de richting van de rotorbladen met als gevolg een rendementsverhoging van wel 10%, aldus dat artikel.

Dit zou er voor pleiten om bij windmolens juist extra bomen aan te planten. Twee vliegen in één klap. We wekken meer duurzame energie op en we leggen extra CO2 vast in de bomen. Water Natuurlijk adviseerde het College van Dijkgraaf en Heemraden om bij de afwegingen voor het kappen en het planten van bomen rekening te houden met het onderzoek van de Universiteit van Twente. Het College zegde dit toe.

Meer bomen is een belangrijk speerpunt voor Water Natuurlijk en daar blijven we aan werken.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

 

Ontwerp bestemmingsplan Vlijweide Scholenlocatie Noordendijk

23 april 2022

De gemeente Dordrecht heeft een interessant plan ontwikkeld als vervolg op het plan Tij. Het ontwerp is te bekijken via www.ruimtelijkeplannen.nl ( plannummer: NL.IMRO.0505.BP208Noordendijk-2002) en via de website van de gemeente Dordrecht (link opent in een nieuw tabblad).

Het plangebied

Het plangebied ligt tussen de Noordendijk, de Oranjelaan, de noordelijke oever van de Vlij aan de Wantijbuurt en bevat de jachthaven in de Vlij ten westen van Plan Tij.

Het plan kan als ‘Plan Tij 2’ worden getypeerd. De ontwikkeling van het eerste Plan Tij vond plaats op de laaggelegen Jagers- en Windhondenpolder. Het nieuwe plan wordt gerealiseerd op een bestaand opgehoogd terrein (rode stip op kaart).

Kaart met Het plangebied 'Plan Tij 2'.
Het plangebied ‘Plan Tij 2’.

Bestemmingsplan

Het bestemmingsplan beoogt de bouw van maximaal 70 woningen mogelijk te maken en de realisatie van een zoetwatergetijdegebied door de grond af te graven. De scholen die er stonden (Gemeentelyceum, Johan de Witt Gymnasium) in het plangebied zijn gesloopt waardoor ruimte is ontstaan voor woningbouw. De kerk aan de Noordendijk blijft behouden en de scouting zal binnen het plangebied worden verplaatst naar een plek bij de Vlijbrug.

In de toelichting van het plan (link opent in een nieuw tabblad) staan de eisen en randvoorwaarden waaraan het woningbouwplan en het zoetwatergetijdegebied moeten voldoen. Deze eisen staan daarom in de regels van het bestemmingsplan; reden om die nader te bekijken. Op zich is het idee van de wijk goed: meer natuur en biodiversiteit, meer klimaatbestendig bouwen, etc. Maar in het bestemmingsplan wordt daarvan te weinig echt vastgelegd. Het laat te veel ruimte voor een minimalistische invulling met minder groen en minder klimaatrobuustheid. Er wordt bijvoorbeeld minder groen vastgelegd, in vergelijking met het oude bestemmingsplan. Dat er 10 m2 (openbaar) groen per woning genoemd wordt, is wel erg weinig. De norm van 75 m2 groen lijkt niet te worden gehaald. De Bouwenvelop verdient dus nadere aandacht.

Interessant plan

Toch merkt Water Natuurlijk Hollandse Delta dit plan als ‘interessant’ aan, omdat vergroten van het areaal aan zoetwatergetijgebieden meer natuur kan opleveren (link opent in een nieuw tabblad). Maar de bouw van 70 bungalows en de bijbehorende steigers en afmeerplaatsen betekenen een forse aanslag op de (nog te ontwikkelen) natuur. Ook de toename van de watersport (mogelijk 70 boten want 70 bungalows) vergroot de druk op het Wantij en haar oevers. Kortom: houdt het plan in de gaten!

Reactietermijn

Het bestemmingsplan met bijlagen ligt nu ter inzage. Zienswijzen en reacties kunnen vóór 2 juni 2022 worden toegezonden aan de gemeente Dordrecht

Water Natuurlijk Hollandse Delta

Ron Gast

 

Verbeelding bestemmingsplan Vlijwijde.

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Verbeterd bermbeheer

16 april 2022

Water Natuurlijk maakte zich de afgelopen jaren sterk voor een beter bermbeheer. Dat is belangrijk voor herstel van biodiversiteit. Nu worden verbeteringen doorgevoerd door het Waterschap Hollandse Delta. Meer ecologisch bermbeheer en minder veiligheidsmaaien. Er is meer mogelijk maar we zijn op de goede weg.

Beter beheer

Het waterschap beheert zo’n 3200 kilometer bermen en daarnaast ook nog dijken, oevers en terrein. Hiermee is ze de grootste groenbeheerder buiten de natuurgebieden in de Hollandse Delta. Het maaien van de bermen gebeurde vooral met een klepelmaaier. Planten met de daar op levende insecten worden dan als het ware vermalen en blijven in een rottende laag achter in de berm. Hierdoor verdwijnen bloeiende kruiden en de biodiversiteit takelt verder af.

Water Natuurlijk drong de afgelopen jaren aan op een beheer van gefaseerd maaien en het afvoeren van maaisel. Dit met als doel om meer bloemen te krijgen en de kans voor het insectenleven om te herstellen. Vorig voorjaar stelde Water Natuurlijk hiervoor een meldpunt ‘maaimisstanden’ in. Honderden reacties duidden op een grote betrokkenheid van onze inwoners bij het beheer van bermen. Deze reacties zijn verwerkt in een advies voor beter beheer en nu zet het waterschap belangrijke stappen vooruit.

Het waterschap Hollandse Delta maakte in een bestuurlijke informatiebrief (link opent in een nieuw tabblad) de verbeteringen bekend. Met ingang van dit jaar wordt 60% van alle bermen ecologisch beheerd. Beheer gericht op biodiversiteit dus. Eén of twee keer maaien en het maaisel afvoeren. De maaihoogte gaat naar 8 tot 12 cm en de mensen die het werk uitvoeren moeten de cursus ‘Kleurkeur’ hebben gevolgd. Op deze cursus van de Vlinderstichting leert men hoe een op biodiversiteit gericht beheer uitgevoerd kan worden. Ook start het waterschap met gefaseerd maaien, zodat insecten het hele vliegseizoen voedsel hebben.

 

Wilde peen en knoopkruid met distelvlindererr

Veiligheidsmaaien

Jaarlijks maaide het waterschap Hollandse Delta langs alle bermen vanaf begin mei een strook van ongeveer anderhalve meter voor de verkeersveiligheid. Water Natuurlijk vindt dat dit veel minder kan en adviseerde het veiligheidsmaaien te beperken tot het zichtbaar houden van objecten in de berm en uitzichtpunten.

In proefprojecten wordt nu gekeken naar het effect op van minder veiligheidsmaaien, rapporteert het waterschap. Dit levert dan de argumenten voor vermindering op. Water Natuurlijk vindt dat afbouwen sneller kan. Veiligheidsmaaien betekent een inbreuk op de biodiversiteit en het brengt kosten met zich mee. Om dat te doen moet je als overheid argumenten hebben op het punt van verkeersveiligheid. Die zijn er niet en dan is de conclusie simpel.

In de maand mei start de nieuwe aanpak van ons waterschap. Water Natuurlijk is tevreden met de stappen die gezet worden, maar verdere verbetering is mogelijk en nodig. Ongetwijfeld zullen er komend seizoen weer zaken mis gaan. Signalen hierover blijven welkom. Water Natuurlijk blijft de kansen op verbetering aan de orde stellen.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Bomen over meer bomen

4 april 2022

Het gezamenlijke symposium over bomen van de Natuurvereniging IJsselmonde en Water Natuurlijk Hollandse Delta was een doorslaand succes. Een volle zaal met enthousiaste mensen. Veel wetenswaardigheden over bomen en het belang van bomen voor biodiversiteit en klimaat. En een mijlpaal in het bestaan van de natuurvereniging wordt gemarkeerd met een boom.

Meer bomen

Er was grote eensgezindheid over het streven naar meer bomen op het symposium. Hierbij zoveel mogelijk streven naar inheemse boomsoorten. Het dierenleven is daar het best op aangepast, maar in het stedelijk gebied kun je duidelijk andere eisen stellen. Het is daar al enkele graden warmer dan op het platteland en dan passen Zuid Europese boomsoorten wellicht beter. Meer bomen in steden en dorpen zijn nodig om de weersextremen te temperen.

Voor herstel van biodiversiteit is meer bomen planten ook van belang. Kieskeurig zijn met de soorten is de boodschap. Er zijn boomsoorten die bijna steriel zijn, maar bijvoorbeeld wilgen en eiken kunnen een relatie hebben met meer dan 400 insectensoorten die van het blad of het hout van de boom leven. Deze insecten zijn ook weer voedsel voor vogels en zoogdieren. Zo kan een boom een ecosysteem op zichzelf zijn.

De Gorzen bij Ridderkerk
Wilgen in de Gorzen bij Ridderkerk

Voor het beperken van het klimaatprobleem zijn ook meer bomen nodig. Ze nemen CO2 op en leggen dit voor langere tijd vast. Zeker als het hout dat ze produceren een duurzame toepassing krijgt. Ook de rol van bomen in de waterkringloop en andere natuurlijk processen moet niet worden onderschat.

Bossenstrategie

Als uitwerking van het klimaatakkoord hebben het Rijk en de provincies een zogenoemde Bossenstrategie ontwikkeld. Er moet 10% meer bos komen in ons land, en daarnaast meer bomen buiten de  bossen. Het streven is 50.000 hectare ofwel 150.000 kilometer houtwallen, hagen, struiken en andere landschapselementen met losse bomen extra.

Zowel in stedelijk als in landelijk gebied dient aan deze opgave gewerkt te gaan worden. Waterschappen en gemeenten hebben dan een rol. Natuurorganisaties kunnen helpen bij het zoeken van ruimte voor deze aanplant en met de actie meerbomen.nu (link opent in een nieuw tabblad) van Urgenda (link opent in een nieuw tabblad), kunnen de kosten worden beperkt.

Urgenda streeft naar één miljoen bomen extra per jaar. Met vrijwilligers worden zaailingen van bomen en struiken verzameld en tijdelijk ingekuild in een zogenoemde bomenhub. Op uitdeeldagen worden de bomen gratis ter beschikking gesteld aan mensen en organisaties die bomen willen planten. Onder de symposium bezoekers was veel belangstelling voor de werkwijze van Urgenda. Navolging ligt wellicht in het verschiet.

Joost Kievit vertelt over het belang van bomen voor de biodiversiteit.

Jubileum boom

De Natuurvereniging IJsselmonde (link opent in een nieuw tabblad) vierde met het symposium ook haar 50 jarig bestaan.
Een mooie mijlpaal die gemarkeerd moet worden. Reden voor Water Natuurlijk Hollandse Delta om als verjaardagscadeau een jubileumboom aan te bieden. Het Zuid-Hollands Landschap heeft ons geholpen aan een passende historische plek. Komende winter gaan we planten. Het wordt een Paardenkastanje en hij komt bij de entree van het Kasteel van Rhoon. Er stond een kastanje maar die is van ouderdom bezweken. De oude boom krijgt nu dus een opvolger en die kan daar meerdere periodes van 50 jaar vol maken.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

 

Website HW zoemt live

26 maart 2022

Verzamelplek kennis en groene activiteiten

Tijdens de voorjaarsconferentie, op dinsdag 22 maart 2022, ging ‘ie live: de website van HW zoemt. Op de website kunnen inwoners van de Hoeksche Waard, en ook anderen die de biodiversiteit een warm hart toedragen, bijzondere informatie vinden over de biodiversiteit in de Hoeksche Waard. Ook kunnen inwoners zich op de site aanmelden als zij een actieve bijdrage willen leveren aan 1 van de vele groene activiteiten die HW zoemt organiseert of nog gaat organiseren. De website is te vinden via: www.hwzoemt.nl (link opent in een nieuw tabblad).

Joost Kievit, voorzitter van HW zoemt, is blij met de website: “herstel van biodiversiteit is hard nodig. Het kan alleen als we het met elkaar doen en dan is communicatie cruciaal. Deze website gaat daar een centrale rol in spelen. Laten zien wat HW zoemt doet, wat iedereen zelf kan doen en duidelijk maken hoe bijzonder mooi dat kan zijn.” HW zoemt beschikte al over een goedbezochte Facebookpagina, met de introductie van de website hoopt zij nog meer inwoners te inspireren.

Logo_HWZoemt

Samen werken aan biodiversiteitsherstel

HW zoemt is in 2019 opgericht. Het is een samenwerkingsverband van verschillende organisaties en actieve inwoners, die zich hard maken voor het versterken van de lokale biodiversiteit. Bij de HW zoemers is veel kennis aanwezig.

Die kennis krijgt nu, met het verschijnen van de website, een vaste plek. Blogs, activiteiten, nieuws over biodiversiteit, maar ook informatie over dieren en planten die in de Hoeksche Waard voorkomen; het is er makkelijk terug te vinden. Op de site kunnen inwoners bovendien tips vinden hoe zij hun directe omgeving kunnen vergroenen. Onder het tabblad ‘te zien in de HW’ is een groot aantal prachtige foto’s van insecten, bloemen en planten opgenomen. Geïnteresseerden kunnen door op de foto te klikken direct zien om welke soort het gaat en bijzonderheden over de soort lezen.

De Hoeksche Waard kent vele bijzondere en wat meer algemeen voorkomende plant- en diersoorten, dus de rubriek is nog lang niet compleet. De enthousiaste HW zoemers zullen de website steeds blijven aanvullen en bijwerken.

Joost Kievit MSc

Logo-WaterNatuurlijk_Hollandse_Delta

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Zienswijze Groenblauwprogramma Dordrecht

18 maart 2022

De gemeente Dordrecht heeft begin dit jaar een speciale nota opgesteld voor haar groen- en waterbeleid. Water Natuurlijk is daar blij mee omdat nog niet zoveel gemeenten specifiek aandacht besteden aan het aspect water. Meestal wordt dat overgelaten aan een waterschap of aan Rijkswaterstaat.

Voor het Eiland van Dordrecht ligt het bijna als vanzelfsprekend voor de hand om ook een echt gemeentelijk waterbeleid te ontwikkelen. De Biesbosch en de rivieren rond het eiland zijn immers structuurbepalende wateren.

Water Natuurlijk heeft een reactie opgesteld en aan de gemeente toegezonden. Enkele punten uit de reactie zijn;

Groen

In het Groenblauwprogramma ( link opent in een nieuw tabblad) wordt de hoofdstructuur van het groenbeleid gelegd langs de Wantij en de Dordwijk zone. Samen met de stadsparken biedt dat een goede basis voor beleid. Ook het ontwikkelen van ‘lanen’ in de stad kan bijdragen aan een betere leefomgeving.Met betrekking tot het ‘bomenbeleid’ is het van belang om niet alleen aantallen bomen te registreren maar ook de leeftijd/grootte in verband met de zuurstofproductie, de stofopvang capaciteit en de beeldvorming.

Dordrecht als groene stad kan zeker verder worden ontwikkeld; dat is toeristisch ook belangrijk.
Er zijn ook kansen voor meer groen. Een extra groenzone zou de A16 corridor kunnen zijn die de bedrijfsterreinen Dordtse Kil 2, 3 en 4 een groene afscherming geven, en een groene inbedding biedt van de milieubelastende havens en de verkeersinfrastructuur. Op deze wijze worden ‘rood’ en ‘groen’ meer op elkaar afgestemd.

Op de Groen Blauwe Visiekaart (Urbanisten 2020; link opent in een nieuw tabblad) is de groene hoofdstructuur weergegeven, welke aangevuld kan worden met de Zuid-Hollandse (Dordtse en Sliedrechtse) Biesbosch, de Polder Biesbosch en de Noordbovenpolder (Wantijzone). Ook de landbouw polders zijn van grote betekenis voor de stad (rust, schone lucht, ecologische waarden).

Blauw

Samen met het Waterschap Hollandse Delta (WSHD), Staatsbosbeheer (SBB) en Rijkswaterstaat (RWS) kan de gemeente belangrijke projecten ontwikkelen en maatregelen nemen voor een klimaatbestendige en robuuste wateren:

  • Meer water in de wijken (piekberging, verbetering afvoer/toevoer)
  • Koppeling water in de stad / polder (kwantiteit, kwaliteit)
  • Parken en sportterreinen (water kansen benutten)
  • Vergroten zoetwatergetijden areaal (KRW doelstelling; link opent in een nieuw tabblad)
  • Verbeteren waterkwaliteit hoofdwatersysteem (KRW doelstelling)
  • Actualiseren Hoogwaterbeschermingsprogramma (na 2050)

Voor de komende jaren ligt daarmee het groenblauwe beleid vast. De uitvoering van dit programma zal een flinke inzet eisen van de gemeente, maar ook van veel partijen zoals het Waterschap Hollandse Delta, Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat

Dat groen blauw beleid moet, is duidelijk omdat de bouw van duizenden woningen en het duurzaam maken van de bedrijfsterreinen een enorme aanslag op het leefklimaat van het eiland kunnen doen.

De reactie van Water Natuurlijk Hollandse Delta is te lezen via deze link (opent in een nieuw tabblad).

Ron Gast, regio vertegenwoordiger eiland van Dordrecht

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Dijken, toevluchtsoord voor planten en dieren

17 maart 2022

Water Natuurlijk stelde afgelopen zomer schriftelijke vragen over de toepassing van mest en bestrijdingsmiddelen op dijken. Het bleek dat verbetering mogelijk was door pachtcontracten meer te richten op de veiligheid en biodiversiteit. Onderzoek wijst uit dat dijken voor bijen en andere insecten van groot belang zijn. Er is een rol weggelegd voor dijken bij het herstel van het insectenleven. Een motie van Water Natuurlijk en ChristenUnie geeft een aanzet.

Beheer dijken

Buitendijken en in mindere mate binnendijken hebben in de eerste plaats een functie om overstroming van het achterland te voorkomen. Waterveiligheid is een kerntaak voor het waterschap en sinds kort behoort ook herstel van biodiversiteit hiertoe. Veiligheid en biodiversiteit kunnen elkaar ook versterken. Een grotere variatie aan plantensoorten verhoogt de erosiebestendigheid van een dijk.

Een melding van een betrokken inwoner leerde dat pachters op dijken kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruiken. Pachtcontracten kennen ook geen voorwaarden op dat gebied, kwam naar voren na schriftelijke vragen van Water Natuurlijk. Dit terwijl het logisch zou zijn als het beheer gericht zou zijn op veiligheid en biodiversiteit. Ook als dit beheer door derden wordt uitgevoerd. Reden voor Water Natuurlijk om een motie voor te bereiden om dat te bereiken.

Insectenonderzoek

Op zorgvuldig onderhouden dijken is een rijk insectenleven aanwezig blijkt uit het tweejarige onderzoek Rijke Dijken (link opent in een nieuw tabblad) van de Delta door EIS Kenniscentrum Insecten en Grauwe Kiekendief – Kenniscentrum Akkervogels. Dit geldt voor bijvoorbeeld wilde bijen, dagvlinders en sprinkhanen, zowel qua soortendiversiteit als in aantallen.

Onderzoekers Linde Slikboer en Niels Godijn zien een belangrijke rol weggelegd voor dijken bij het herstel van biodiversiteit in zijn algemeenheid en het insectenleven in het bijzonder.

Linde:

“In ons onderzoek hebben we vooral veel soorten bijen en vlinders aangetroffen die karakteristiek zijn voor het agrarisch cultuurlandschap. Boerenland soorten als Akkerhommel, Bruine sprinkhaan, Grasbij en Hooibeestje. Maar ook kritische specialisten zoals koekoeksbijen, oliekevers en wolzwevers die net als de Koekoek hun ei leggenin het nest van een ander.”

Het onderzoek “Rijke dijken van de Delta” wijst uit dat de omstandigheden op dijken bijzonder gunstig zijn voor insecten, maar ook nog verbeterd kunnen worden.

Niels:

“Dijken zijn met name op de zonbeschenen hellingen zonnig en warm. Warmer dan het omliggende gebied. Het is er meestal ook droger. Daar profiteren insecten van. Omdat er niet of nauwelijks grondbewerking plaats vindt, kunnen soorten die in de bodem nestelen dat ongestoord doen. Het beheer van dijken is cruciaal. Optimaal is een structuurrijke begroeiing met lage en hogere delen, de aanwezigheid van bodemreliëf zoals veepaadjes, molshopen en mierenbulten en ook struiken in de buurt helpen enorm.”

Het is dus zinvol om eigenaren en beheerders te ondersteunen in de aanpassing van hun beheer. Zorgvuldig onderhoud is mogelijk door begrazen of maaien, mits het op de juiste wijze wordt uitgevoerd. Bemesting en bestrijdingsmiddelen hebben een averechts effect en zorgen juist voor een afname van planten en dieren.

 

Donkere klaverzandbij op witte klaver.

Motie pachtbeleid

In februari kwam de “motie pachtbeleid” van Water Natuurlijk en ChristenUnie in de Verenigde Vergadering aan de orde. De strekking van de motie was om het pachtbeleid in lijn te brengen met de doelstellingen van het waterschap. Het gaat dan om waterveiligheid en biodiversiteit. Verder dient er een stimuleringsregeling opgezet te worden om bestaande pachtcontracten aan te passen. De rechten van pachters moeten uiteraard gerespecteerd worden. Er moet dus een financiële prikkel komen om op vrijwillige basis aanpassingen overeen te komen.

De discussie in de Verenigde Vergadering liet voorstanders, maar ook tegenstanders zien. Er zijn bestuurders die de doelen van het waterschap ondergeschikt vinden aan de belangen van een pachter. Heemraad Henk van der Drift kwam met de toezegging dat het college in oktober met een voorstel komt dat uitwerking geeft aan de motie. Dat was voor Water Natuurlijk en ChristenUnie aanleiding om de motie aan te houden. Wordt vervolgd.

Joost Kievit MSc.

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

 

123456789101112131415161718