Meer biodiversiteit en geen mollenbestrijding

20 mei 2019

Water Natuurlijk Hollandse Delta adviseert het College van Dijkgraaf en Heemraden te stoppen met de bestrijding van mollen op de waterkerende dijken. Onderzoek toont immers aan dat de bestrijding niet nodig is voor de veiligheid, dat het zinloos is. Water Natuurlijk vindt het niet verantwoord door te gaan met het onnodig doden van dieren. Het geld dat hieraan wordt uitgegeven kan beter worden besteed.

Mollenbestrijding

Het waterschap Hollandse Delta beheert zo’n 800 kilometer waterkerende dijken op het Eiland van Dordrecht, Goeree-Overflakkee, Voorne-Putten, IJsselmonde en de Hoeksche Waard. In april is de jaarlijkse campagne tegen de mol weer uitgevoerd. Hierbij worden zij op alle dijken in het gebied met klemmen weggevangen. De klemmen worden in de mollengangen geplaatst. Op hun zoektocht naar voedsel worden de dieren gedood.
Voor het waterschap geldt als motivatie dat de populaties op dijken op een aanvaardbaar niveau moeten worden gehouden en dat het noodzakelijk is voor de veiligheid van de dijken.

Vraag van kiezer

Een vraag van een inwoner was voor Water Natuurlijk Hollandse Delta de aanleiding om zich te verdiepen in de mol en de bestrijding hiervan. Dit werd gedaan in nauwe samenwerking met de werkgroep Zoogdieren van Hoekschewaards Landschap en de landelijke Zoogdiervereniging. Belangrijkste vragen hierbij waren: ‘is bestrijding zinvol’, met andere woorden kun je hiermee het aantal mollen reguleren op het gewenste niveau en ‘is het noodzakelijk’, ofwel levert het gegraaf van de dieren inderdaad een risico op voor de veiligheid van de dijken.

Is bestrijding van mollen zinvol?

Voor het antwoord op deze vraag, moet worden gekeken naar het gedrag van de mol. Boven de grond heeft zij tal van natuurlijke vijanden. Bijvoorbeeld de buizerd, blauwe reiger, wezel, hermelijn en vos. Onder de grond heeft de mol geen natuurlijke vijanden dan alleen zijn soortgenoten. Buiten de voortplantingstijd verdragen ze elkaar niet. Als een mol een bezet territorium in wil, dan wordt hij verdreven en volgt er vaak een gevecht met de dood tot gevolg.  De hoeveelheid mollen in een bepaald gebied wordt dus door hen zelf gereguleerd op een peil dat past bij de draagkracht van het gebied. Onbezette territoria, door het wegvangen van mollen, kunnen onbelemmerd door andere mollen worden ingenomen.

De mollenbestrijding door het waterschap vindt plaats in april. Om te kijken of mollen doden zinvol is moeten we ons verdiepen in de voortplanting van deze diersoort. In de paartijd (februari – april) gaan de mannetjes op zoek naar een vrouwtje. Ongeveer vanaf mei worden de 3 tot 6 jongen geboren, die het vrouwtje alleen grootbrengt. Na twee maanden zijn de jongen zelfstandig en gaan ze op zoek naar een eigen territorium. Dat betekent dus dat de vrijgekomen territoria ongeveer tussen juli en augustus opnieuw worden bezet.

Ruim voor het wegvangen van mollen, in het voor waterkeringen kwetsbare seizoen vanaf oktober, worden de opengevallen territoria weer bezet. In de voorzomer zijn er enkele maanden minder mollen. In de winter is de populatie weer op het oude peil en in april van het jaar daarop kan de campagne tegen de mol weer opnieuw beginnen. Als de mollen op de dijk niet waren weggevangen hadden de bestaande mollen hun territorium op leven en dood verdedigd. Nieuwkomers hadden gewonnen of verloren en er zijn dan per saldo niet meer of minder mollen in de dijk aanwezig. De conclusie is dan ook dat de bestrijding van mollen zinloos was en is.

Is mollenbestrijding nodig voor de veiligheid?

Het waterschap moet zwaarwegende argumenten op het vlak van veiligheid hebben om stelselmatig dieren te doden. Mollen vervullen immers een nuttige functie in het ecosysteem van de bodem. Zij eten tal van diersoorten die weer planten eten. Hij zorgen hiermee voor een zeker evenwicht in het bodemsysteem en voorkomen dat dieren die de grasmat kunnen aantasten de overhand kunnen krijgen. De mol is gewoon onderdeel van een gezonde bodem.

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft richtlijnen gemaakt voor het toetsen van de veiligheid van waterkeringen. In deze Handreiking Toetsen Grasbekledingen op Dijken is een passage opgenomen over het graafwerk van mollen. Er wordt gesteld dat uit golfgootproeven, golfoverslagproeven en veldwaarnemingen na hoogwater is gebleken dat de algemeen voorkomende ondiepe graafgangen van mollen niet of nauwelijks invloed hebben op de veiligheid van de dijken.

Aangezien de handreiking geldt als richtlijn voor de waterschappen bij het toetsen van de waterkering kan worden geconcludeerd, dat mollenbestrijding in de meeste gevallen niet noodzakelijk is uit oogpunt van waterveiligheid. Uit een enquête van de Unie van Waterschappen bleek dat het waterschap Rivierenland deze handreiking volgt en zij geen mollen bestrijdt op waterkeringen, extreme situaties daargelaten.

Advies Water Natuurlijk

Water Natuurlijk Hollandse Delta adviseert het College van Dijkgraaf en Heemraden van Hollandse Delta te stoppen met het bestrijden van mollen op waterkeringen en het vrijgekomen budget (€ 275,- per km dijk) te besteden aan herstel van biodiversiteit op de dijken. Dit kan door het eigen beheer zoveel mogelijk te optimaliseren en door het aanpassen van de pachtcontracten door het stellen van voorwaarden die gericht zijn op het herstel van biodiversiteit.

Nadere informatie:
  • Anne Mollema, fractievoorzitter Water Natuurlijk Hollandse Delta, telefoon 0611017484
  • Joost Kievit, voorzitter Water Natuurlijk Hollandse Delta, telefoon 0786731522
Molshoop
Molshoop

Roundup: weg er mee

12 mei 2019

Roundup is een plantenverdelgingsmiddel dat overal op de wereld op zeer grote schaal wordt gebruikt. Het is in toenemende mate omstreden vanwege het negatieve effect op het milieu en de gezondheid van mensen. Het beleid van het waterschap Hollandse Delta vermeldt dat het nog steeds wordt gebruikt bij de bestrijding van wilgen opschot. Water Natuurlijk wil dat dit stopt.

Wat is Roundup?

Roundup is een merknaam. Het is een onkruidbestrijdingsmiddel dat in de jaren ’70 op de markt werd gebracht door Monsanto. De werkzame stof is glyfosaat en alle planten gaan ervan dood doordat de stofwisseling wordt geblokkeerd. Dit met uitzondering van door hen op de markt gebrachte genetisch gemanipuleerde landbouwgewassen, zoals soja, mais en aardappelen. Deze aangepaste planten verdragen het middel wel, zodat het in deze gewassen onbeperkt kan worden toegepast. Het octrooi van Monsanto op glyfosaat is inmiddels verlopen en meerdere fabrikanten maken nu bestrijdingsmiddelen met deze werkzame stof. Het wordt nu ook veel gebruikt door particulieren en overheden.

Met Roundup behandelde Wilgen.
Met Roundup behandelde Wilgen.
Giftig voor waterleven

Het middel is giftig voor waterleven. Het is ook een probleem voor de kwaliteit van drinkwater. In oppervlaktewater, dat wordt gebruikt voor de drinkwatervoorziening, zit al jaren teveel glyfosaat. Drinkwaterbedrijven pleiten al heel lang voor een verbod. Het gebruik op verharde oppervlakken, parken en plantsoenen is inmiddels verboden. Toepassing voor de bestrijding van wilgen op oevers en in waterbergingsgebieden zoals het waterschap doet, is daarom zeer discutabel. Alle reden voor een waterkwaliteitsbeheerder zoals het waterschap om afstand te nemen van zo’n middel.

Kankerverwekkend

De Wereld Gezondheids Organisatie concludeert dat het middel waarschijnlijk kankerverwekkend is. Gebruikers hebben in de Verenigde Staten meerdere rechtszaken aangespannen tegen Monsanto. Zij claimen kanker te hebben gekregen van het middel. Twee claims zijn door de rechtbank gehonoreerd en tientallen miljoenen dollars aan schadevergoeding zijn toegekend.

Schadelijk voor insecten

Verlies aan biodiversiteit in het algemeen en het dreigende uitsterven van tal van insectensoorten is een groot probleem. Er zijn meer oorzaken voor het verdwijnen van insecten. Vergiftiging is een belangrijke factor. Amerikaans onderzoek duidt er op dat glyfosaat slecht is voor insecten. Het tast de weerbaarheid tegen infecties bij o.a. bijen aan.

Water Natuur Hollandse Delta probeert binnen het algemeen bestuur van het waterschap te bereiken dat afstand wordt genomen van glyfosaat.

Joost Kievit MSc

Vragen aan het Bestuur over mollen

28 april 2019

Door de fractie zijn aan het bestuur van het Waterschap Hollandse Delta vragen gesteld over de werkwijze bij de dijkbescherming en de rol van mollen. De toelichting, vragen en de antwoorden vind je hieronder.

Toelichting

Geacht College,

Via een nieuwsbericht van 26 maart 2019 meldt U de aanvang van mollenbestrijding op alle waterkerende dijken op het Eiland van Dordrecht, Goeree-Overflakkee, Voorne-Putten, IJsselmonde en de Hoeksche Waard. Gesteld wordt dat door bestrijding de populaties op een aanvaardbaar niveau gehouden moeten worden vanwege de veiligheid van de dijken.

We krijgen hierover diverse vragen en opmerkingen. Vermoedelijk krijgt u die ook.

We stellen niet de bescherming van dijken ter discussie, maar we hebben daar wel vragen bij, die enerzijds kunnen leiden tot minder dierenleed en tevens mogelijk een besparing in kosten kan opleveren!

Naar onze opvatting is de mol een waardevol onderdeel van het bodemleven. Hij eet veel insecten die de grasmat kunnen aantasten.  Het dier is zeer onverdraagzaam en buiten de voortplantingstijd duldt hij geen soortgenoten in de buurt. De mol zorgt er dus zelf voor dat de dichtheid niet te groot wordt. Opengevallen plekken door het wegvangen van mollen worden zeer snel weer opgevuld. Dit is dus dweilen met de kraan open en dat zou je alleen moeten doen als het echt noodzakelijk is.

In de Handreiking Toetsen Grasbekledingen op Dijken van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu wordt gesteld dat uit golfgootproeven, golfoverslagproeven en veldwaarnemingen na hoogwater is gebleken dat de algemeen voorkomende ondiepe graafgangen van mollen, woelratten en muizen geen grote invloed hadden op het falen van de toplaag door golfwerking of overslag. Geconcludeerd wordt dat bij een kleilaag van meer dan 40 centimeter of flauwe taluds (flauwer dan 1V:4H) graverij van mollen niet snel tot problemen zal leiden. De noodzaak van bestrijding lijkt dus niet of nauwelijks aanwezig te zijn.

Vragen
  1. Is er een beleidsdocument waarop de huidige uitvoeringspraktijk van de mollenbestrijding gebaseerd is?
  2. Zijn onze waterkerende dijken vanwege een dunne kleilaag of een steil talud zodanig kwetsbaar dat overal bestrijding nodig is?
  3. Acht U het met ons zinvol om de bestaande uitvoeringspraktijk te heroverwegen en hierbij uit te gaan van de criteria genoemd in de Handreiking Toetsen Grasbekledingen, dus geen bestrijding op dijken met een kleilaag van meer dan 40cm of een talud flauwer dan 1V:4H?
  4. Wat zijn de kosten van de mollenbestrijding?

De Fractie Water Natuurlijk.

Antwoorden

ad 1) In 2017 heeft het waterschap hierover vragen gesteld aan Deltares. Op basis daarvan is de bestaande uitvoeringspraktijk doorgezet, waarbij (nog) geen onderscheid gemaakt is naar type dijk.

ad 2 en 3) Momenteel vindt landelijk nader onderzoek plaats. Daarnaast kan op basis van de eerste beoordelingsronde (2017-2022) de uitvoeringspraktijk op termijn bijgesteld worden.

ad 4) De jaarlijkse kosten voor de mollenbestrijding bedragen ca. € 275 per km.

Commentaar

Het antwoord van het College is weliswaar een antwoord maar nauwelijks op de gestelde vragen. Zo wordt niet duidelijk op welke gronden de huidige uitvoeringspraktijk van stringente bestrijding van de mol is gebaseerd. Het is ook vreemd dat het waterschap niet uitgaat van de richtlijnen van het Ministerie welke zijn gebaseerd op onderzoek van Deltares. Dit vraagt dus om vervolgacties.

Joost Kievit MSc

Organisatievernieuwing

26 april 2019

Water Natuurlijk Hollandse Delta maakt met nog vier waterschappen deel uit van de regio West en is onderdeel van de landelijke organisatie Water Natuurlijk. In Hollandse Delta zijn we tot de conclusie gekomen dat verschillende zaken beter op een lager niveau georganiseerd kunnen worden. Er wordt nu gewerkt aan de oprichting van een afdeling Water Natuurlijk Hollandse Delta.

Relatie achterban

Er is een voorlopig bestuur gevormd van mensen met een groen hart en wortels in de verschillende groene organisaties uit het gebied van Hollandse Delta. Dit bestuur gaat de afdeling vormgeven. Belangrijke taak is het aanhalen en in stand houden van de relatie met de achterban. Dit zijn de leden, organisaties op het gebied van natuur, visserij en recreatie en de afdelingen van D66 en GroenLinks. Het bestuur verbindt hen met de fractie van Water Natuurlijk in het waterschapsbestuur. Signalen van die achterban worden, voorzien van advies, neergelegd bij de fractie, zodat zij hun bestuurlijke werk kunnen doen. Ook zorgt het bestuur ervoor dat de achterban  wordt geïnformeerd over de activiteiten van de fractie.

Regio contactpersonen

De bestuursleden komen uit verschillende delen van de Hollandse Delta. Zij kennen hun regio en het netwerk van mensen en organisaties die van belang zijn bij het streven naar een groener waterschap. Zij fungeren als ambassadeurs voor Water Natuurlijk in die regio, pikken zelf signalen op en zijn een eerste aanspreekpunt als het gaat om zaken die van belang zijn voor het functioneren van onze fractie in het bestuur van het waterschap.

Joost Kievit MSc

(voorzitter afdeling WNHD i.o.)

Hoeksche Waard
Hoeksche Waard

Vragen wegonderhoud

15 april 2019

Water Natuur werkt structureel aan een groener waterschap Hollandse Delta. Dat neemt niet weg dat ook op andere vlakken de controlerende taak als volksvertegenwoordiger serieus wordt genomen. Zo werden er schriftelijke vragen gesteld over het onderhoud van de 1e Kruisweg in ’s-Gravendeel.

Patchwork
Patchwork
Klachten

Een kiezer benaderde Water Natuurlijk met klachten. De onderhoudstoestand van de 1e Kruisweg was slecht, zodat de aangekondigde reparatie door de bewoners werd verwelkomd. Toen duidelijk werd dat maar een beperkt deel van de gaten in het wegdek werden gerepareerd volgde de kater.  ‘Blij met  een dode mus’ was dan ook de titel van deze ingezonden brief over dit onderwerp in het Kompas:

Schriftelijke vragen

De fractie van Water Natuurlijk stelde onderstaande schriftelijke vragen over deze kwestie aan het College van Dijkgraaf en Heemraden:

Het is niet de gewoonte van Water Natuurlijk om vragen te stellen over individuele projecten. Het is tegen ons beleid om individuele projecten te willen sturen via het algemeen bestuur.  Maar dit is toch wel opmerkelijk;

  • geen efficiënte inzet van middelen. De dubbele mobilisatie- en communicatiekosten wegen al snel op tegen de het afmaken van de klus.
  • geen positieve beeldvorming van het waterschap.

Vragen

  • Wat waren de overwegingen om werkzaamheden te starten en welke prestatieafspraken zijn daarbij gemaakt?
  • En wat is de overweging om het niet af te maken?

De fractie Water Natuurlijk vraagt hierop een heldere toelichting? Ook naar de omgeving; want daar gaat het natuurlijk echt om
Voor de fractie gaat het niet om de casus; hoe opmerkelijk ook. Het gaat ons om de (be)sturingsaspecten.
Wat leren we hiervan voor de volgende keer?

We wachten de reactie van het College af.

Na de verkiezingen 2019

8 april 2019

Twee weken geleden is een nieuw Algemeen Bestuur gekozen voor Waterschap Hollandse Delta. Nadien is vorige week een Dagelijks Bestuur gekozen.

Proces

Op maandag 24 maart kwam de officiële uitslag met aantal stemmen per kandidaat en per gemeente en de verdeling van de restzetels. Water Natuurlijk, CDA en SGP hebben 1 zetel minder. WPHD, HDN en 50-Plus hebben een zetel meer. Water Natuurlijk bleek 293 stemmen te kort komen voor een restzetel (1%). Anne Mollema zit daarom nu alleen in het algemeen bestuur van de Verenigde Vergadering (de VV).

Voor de verkiezingen waren er al diverse contacten met veel partijen om te kijken of samenwerking mogelijk was. Wij wilden een open, transparant proces, met liefst een externe informateur of een van de grootste gekozen fractie. Doel was samenwerking met een zo breed mogelijke coalitie (liefst VV breed).

Van belang was ook dat de grote opgaven die er liggen worden opgepakt door een stevig bestuur; zeker na de recente bestuurscrisis. Dat vraagt om heemraden (dagelijks bestuurders) die boven de stof staan, bestuurlijk inzicht hebben, intern én extern draagvlak hebben of kunnen maken.

Voor samenwerking sloten wij niemand uit; behalve Hollandse Delta Natuurlijk. Zij ontkennen klimaatverandering en gaven aan liever kern- of kolencentrales te hebben dan duurzame energie. Aan onzin en achteruit regeren doen we immers niet mee. Bovendien zijn zij de enige partij die tegen onze motie voor een beter baggerbeleid (om natuurwaarden te beschermen) stemde. Tegen de Natuur.

De vele gesprekken waren ook met de Waterschapspartij Hollandse Delta. Zij waren in de vorige periode buiten de coalitie gehouden, ondanks het feit dat ze veel stemmen hadden gewonnen én de grootste gekozen fractie waren. Dat was niet gebruikelijk, en dat vonden wij ook. Dat gesprek verliep moeizaam.

Voor het overige waren het open en constructieve besprekingen.

Direct na de officiële uitslag hebben we gesteund dat de heer Kome als lijsttrekker van WPHD de informatie zou gaan leiden. Daarvoor zijn alle partijen individueel voor 2 gesprekken uitgenodigd. Die gesprekken waren open. De uitkomst was een document met als titel Samen aan de Slag

Thema’s Samen aan de slag
  • Het huis op orde (na de bestuurscrisis en de problemen bij zuiveringen en de achterstanden in onderhoud)
  • Samenwerken (er moet een cultuurverandering komen om beter te besturen)
  • Organisatieontwikkeling (ook de ambtelijke organisatie moet anders gaan werken)
  • Bestuurlijke vernieuwing (WSHD moet meer gaan samenwerken)

Dit zijn geen nieuwe constateringen, want die zijn door het vorige bestuur, waar WN een onderdeel van uitmaakte boven tafel gekomen en vertaald in een ambitiedocument dat de weg aangeeft naar klimaatadaptatie, beter beheer van zuiveringen, duurzaamheid en circulariteit etc. Dat is in januari 2019 met algemene stemmen aangenomen. Daarbij horen tevens routekaarten om de doelen te bereiken.

Aan de slag dus.. om te beginnen om de routekaarten verder uit te werken in programma’s voor de komende jaren.

Verschillen van inzicht
  • Overdracht van wegen. Dat is geen kerntaak. Enkele partijen willen terugkomen op het eerder genomen besluit
  • Kwijtscheldingsbeleid voor minima
  • Bijdragen aan de biodiversiteit. Een hoofdtaak van het Waterschap?

Kwijtschelding en natuur/biodiversiteit zijn voor ons belangrijke thema’s

De notitie Samen aan de Slag werd een paar uur voor de Verenigde Vergadering op 28 maart aan de fracties gegeven en is nog een gezamenlijk gesprek besproken met de informateur. Het ambitiedocument en de routekaart, alsmede de financiële consequenties stond niet helder in het stuk genoemd. Dat kwam nog.Er was unaniem steun voor de voortvarendheid en de openheid van de gesprekken. Daarop was het voorstel om het stuk verder uit te werken.

Dagelijks bestuur

Tijdens het gesprek over het ambitiedocument werd ineens voorgesteld om ook maar meteen een dagelijks bestuur te vormen.

Alleen WN heeft zich daar tegen verklaard. Immers:

  1. Waarover ga je besturen als de inhoud nog niet duidelijk is? Waar tekenen die kandidaten voor? Je zoekt/ vindt bestuurders die geacht worden het akkoord te kunnen uitvoeren, zoals dat in elke organisatie gaat.
  2. Door gezamenlijk duidelijkheid te creëren in de opbouwfase ontstaat een gezamenlijke ambitie die. Dat zorgt voor duidelijkheid en vertrouwen.

Besloten is door alle partijen met uitzondering van Water Natuurlijk om al een Dagelijks Bestuur te vormen. Het uitwerken van het programma zou parallel verlopen (doel en middelen liepen door elkaar).

Uitwerken programma

Alle partijen werden uitgenodigd om op maandag 1 april thema’s te benoemen die besproken moesten worden.  Dat is gedaan. Vervolgens werd drie dagen later (4 april) afgesproken voor een volgende Verenigde Vergadering. Dan zou de verbeterde nota Samenwerken verder te behandelen.

Benoeming Dagelijks Bestuur

Op 4 april bleek na een half uur vergadering al dat er op 28 maart al een dagelijks bestuur was gevormd met als leden:

  • Waterschapspartij Hollandse Delta 2 heemraden,
  • CDA 1 heemraad

2 niet-gekozen fracties

  • bedrijfsgebouwd 1 heemraad
  • ongebouwd 1 heemraad.

De overige partijen stonden dus buitenspel. Waar WPHD 4 jaar furieus tegen tekeer was gegaan in media en VV, deden ze dus nu zelf. CDA en de ongekozen fracties die zich eerder hadden verzet om WPHD buiten de coalitie te houden hebben nu samen de coalitie gesmeed.  ChristenUnie wilde aan dit kiezersbedrog niet meedoen. Andere partijen zijn niet eens gevraagd.

Dus na 28 maart is er geen enkel inhoudelijk gesprek meer gevoerd. Er lag ineens een voorstel met namen voor een Dagelijks Bestuur.

Verwachtingen van Heemraden

Het magere competentieprofiel dat door de informateur beschikbaar was gesteld is niet relevant geacht voor deze kandidaten. Een een schaap met 5 poten kun je toch niet vinden. “En als ze samen een goed team vormen, dan komt het vanzelf goed”. Van een toetsing op competenties door een deskundig extern bureau (waar uitdrukkelijk door WN om gevraagd is); is niets terecht gekomen. Hoe is zoiets mogelijk als je net uit een bestuurscrisis komt?

Hoe weten wij of de kandidaten voldoen? En wat gaat het nieuwe college doen? Wat voor signaal geef je aan je eigen medewerkers?

Kortom: de fractie WN, PvdA, VVD, AWP, CU waren woedend. Ook de niet aanwezige fracties van Natuurterreinen en 50+ waren zeer negatief

CDA, Bedrijfsgebouwd en Ongebouwd hebben de hele vergadering geen weerwoord geleverd; geen enkele verantwoording afgelegd.

Conclusie

Door ons wordt dit proces dus in een paar woorden: kiezersbedrog, achterkamertjespolitiek, onprofessioneel en ondemocratisch genoemd. En inhoudelijk maken wij ons nu grote zorgen over de kwaliteit van het bestuur de aansturing van de medewerkers.

Wij zullen de belangen van de burgers, boeren, bedrijven en medewerkers in ons waterschap en vooral van de natuur opnieuw tegen de stroom in en het bestuur moeten beschermen. Toch, ook in de vorige periode is  relatief veel bereikt met deskundigheid en overtuigingskracht en met wisselende coalities. Daar gaan we gewoon mee door.

Mollen niet in de dijken!


In een persbericht kondigt Waterschap Hollandse Delta de mollenbestrijding aan op de waterkerende dijken. De hele maand  april zijn de mollenvangers bezig. Alle waterkerende dijken op Dordrecht, Goeree-Overflakkee, Voorne-Putten, IJsselmonde en de Hoeksche Waard worden bezocht. Vanwege het gevaar dat honden met een poot in een klem kunnen komen zijn waarschuwingsborden geplaatst. Een grootschalige actie die uiteraard het nodige kost en dan rijst de vraag: “Is dit nodig?” Deze vraag werd ook gesteld aan Water Natuurlijk door een inwoner.

Wie is de mol?

De mol is een zoogdier en een echte rover. Hij is erg vraatzuchtig en eet uitsluitend dierlijk voedsel. Meestal zoekt hij ondergronds naar voedsel. Veelal insecten en wormen. Hij kan bovengronds ook muizen, kikkers en slakken vangen. Hij eet veel insecten en larven van insecten die de grasmat kunnen aantasten. Dan zou je het dier dus nuttig kunnen noemen voor de instandhouding van een erosiebestendige grasmat. De mol is simpelweg een belangrijk onderdeel van een gezond bodemleven. Buiten de voortplantingstijd duldt het dier geen soortgenoten in de buurt. Er kunnen dan gevechten plaats vinden op leven en dood. Bestrijding omdat er anders teveel zouden komen is dus niet zinvol. Het dier zorgt hier zelf voor. Als een mol wordt weggevangen, neemt een ander exemplaar weer snel de opengevallen plek in. Bestrijding lijkt dus op het paard achter de wagen spannen.

Waterveiligheid

De veiligheid van onze waterkerende dijken is uiteraard van doorslaggevend belang. Daar is geen discussie over. En als mollen door hun graverij deze veiligheid aantasten dan moet bestrijding plaatsvinden. Het persbericht van het waterschap vermeld aantasting van de veiligheid als de reden voor bestrijding. Hier is toch nuancering nodig. In de Handreiking Toetsen Grasbekledingen op Dijken van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wordt hier nader op ingegaan. Gesteld wordt dat uit golfgootproeven, golfoverslagproeven en veldwaarnemingen na hoogwater bleek dat de algemeen voorkomende ondiepe graafgangen van mollen, woelratten en muizen geen grote invloed hadden op het falen van de toplaag door golfwerking of overslag. Geconcludeerd is dat bij een kleilaag van meer dan 40 centimeter of flauwe taluds (flauwer dan 1V:4H) graverij van mollen niet snel tot problemen zal leiden.

Nut en noodzaak

Dit roept de vraag op of de dijken in de Hollandse Delta door een dunne kleilaag of steile taluds zodanig kwetsbaar zijn, dat overal bestrijding van mollen nodig is. Of, misschien is de bestaande uitvoeringspraktijk aan herziening toe en kan het ontzien van de natuur tot een financiële besparing leiden.

Joost Kievit MSc

Watersysteem

27 maart 2019

Het waterschap is verantwoordelijk voor het beheren van het watersysteem in onze polders en stedelijk gebieden, maar wat moet je eigenlijk verstaan onder ‘het watersysteem’? Als je de talloze discussies hierover in het waterschap beluisterd, dan gaan velen er vanuit dat ‘aan- en afvoer van water afhankelijk van de behoefte’. Dat is het dan wel zo ongeveer. Een watersysteem is echter veel meer dan een aan- en afvoerkanaal. Water Natuurlijk ziet het veel breder.

Technische benadering

Boeren hebben in tijden van veel neerslag behoefte aan een snelle afvoer van het overtollige water. Bij droogte moet er juist weer water worden aangevoerd. Het waterschap gaat hierin mee. Het onderhoud is gericht op een onbelemmerde doorstroming, goedwerkende stuwen en gemalen met een optimale capaciteit. Een vooral technisch beheer voor aan- en afvoer. Belangrijk, maar het is meer. Andere belangen zijn ondergeschikt en krijgen nauwelijks aandacht.

Oevers

Oevers en bergingsgebieden maken deel uit van het watersysteem volgens de wettelijke definities van dit begrip. Voor de natuur zijn deze erg belangrijk. Geleidelijke overgangen van een nat naar een droger milieu zijn van nature rijk aan soorten planten en dieren. Het domein van oeverplanten als dotter, kattenstaart en gele lis. In onze poldersloten zie je op de meeste plaatsen helaas geen oeverplanten meer. Het gevoerde beheer biedt nauwelijks overlevingskansen.

Beschoeiingen

Tal van diersoorten zijn afhankelijk van water en de geleidelijk overgang van nat naar droog. Kikkers, padden en salamanders brengen een deel van hun levenscyclus in het water door. Ze moeten op enig moment wel de kant op kunnen. Beschoeiingen maken dat onmogelijk. Te water geraakte zoogdieren wacht dan ook vaak de verdrinkingsdood. Een gezonde oever hoort bij een gezond watersysteem. Een beschoeiing past daar niet in. Als de oever vanwege verzakken toch moet worden beschermd, dan kan de beschoeiing meestal verdiept worden geplaatst. Als de bovenkant gelijk met de waterlijn ligt, hebben planten en dieren er last van. Planten en dieren zijn onderdeel van het watersysteem. De zorg hiervoor kan veel beter.

beschoeiing
beschoeiing
Boerensloot

De mooie boerensloot van vroeger met z’n rijke waterleven is zeldzaam geworden. Toch kunnen we met een iets aangepast beheer hier veel natuurwinst boeken. Water Natuurlijk Hollandse Delta heeft daar concrete ideeën voor en gaat hiermee aan de slag in het waterschapsbestuur.

Joost Kievit MSc

23 maart 2019

Meer stemmen maar een zetel minder

Water Natuurlijk is de komende periode met één zetel vertegenwoordigd in het bestuur van het waterschap. We leveren één zetel in, in vergelijking met de vorige periode.

Dat is jammer, zeker omdat we 3000 meer stemmen hadden dan de vorige keer. De opkomst was deze keer veel hoger, wat op zich mooi is, maar dit zorgde er ook voor dat de kiesdeler groter werd. De restzetel die we vorige keer binnenhaalden haalden we nu net niet. Zier hier voor meer informatie.

Het goede nieuws is wél dat we vertegenwoordigd blijven in het waterschap. En, om invloed te hebben gaat het niet alleen om het aantal. Ook inzet en kwaliteit telt.

Onze liefde voor landschap, natuur en een schone leefomgeving zal een inspiratie blijven voor onze inzet in de komende periode.

Alle kiezers, vrijwilligers en sympathisanten, daarom enorm bedankt!.

En wil je nog duidelijker maken dat Water Natuurlijk ertoe doet. Wordt dan lid. Immers meer leden is meer invloed. Aanmelden.

Anne Mollema

Schoon en gezond water

16 maart 2019

akkerrand
akkerrand

Eén van de speerpunten van Water Natuurlijk is schoon en gezond water. De meeste partijen hebben dat in hun verkiezingsprogramma staan. Dat maakt het nog niet vanzelfsprekend. In de meeste poldersloten staat immers te weinig water voor een goede kwaliteit. Het waterschap is verantwoordelijk voor de zorg voor dat watersysteem. Dat het systeem ook uit een ecologische component bestaat wordt meestal vergeten. Water Natuurlijk wil dit veranderen.

Voldoende water

De waterdiepte is van groot belang voor de natuur in het water. Het waterschap hanteert streefdieptes van 1 meter voor hoofdwatergangen en 50 centimeter voor de overige watergangen. Dat is noodzakelijk voor een goede ecologisch kwaliteit.  Echter, in water van 10 centimeter diep is nauwelijks leven mogelijk. De concentratie aan vervuiling is er te hoog. In de zomer wordt het te warm en bij een paar dagen vorst bevriest de hele waterkolom. De natuur kan zich hier dan niet ontwikkelen. De meeste sloten zijn niet diep genoeg. Water Natuurlijk wil dat veranderen. Bij het opstellen van peilbesluiten moet een goede waterdiepte uitgangspunt zijn. Dat kan bereikt worden door een hoger peil vast te stellen of door sloten dieper te maken. Er moet een fijnmazig netwerk van gezonde watergangen zijn waar waternatuur zich ontwikkelt.

kreek
kreek
Kwaliteit voor natuur

De chemische kwaliteit van het water is erg belangrijk. Keer op keer blijkt uit onderzoek dat hier nog een wereld te winnen is. Ook in onze polders is de concentratie meststoffen en bestrijdingsmiddelen te hoog. Insecten kunnen slecht tegen bestrijdingsmiddelen. Kleine concentraties van zogenaamde neonicotinoíden, die veelvuldig in de landbouw worden toegepast, kunnen al fataal zijn.  Samen met landbouwers wil Water Natuurlijk zoeken naar oplossingen om het water schoner te maken. Bijvoorbeeld door akkerranden als buffer tussen de akker en de waternatuur in te richten.

Oevers

Oevers maken deel uit van het watersysteem. De overgangen van een nat naar een droog milieu zijn voor beestjes heel belangrijk. Veel dieren brengen een deel van hun leven in het water door en een ander deel op het droge. Denk maar aan kikkers, padden, libellen etc. Langs onze sloten zijn echter bijna geen oeverplanten te vinden. Bij het beheer van de oevers wordt nu nog nauwelijks rekening gehouden met die natuur. Hier is heel veel natuurwinst te boeken . Vooral als je bedenkt dat het waterschap meer dan 7.000 kilometer watergangen beheerd. Met verzonken beschoeiingen, geen slootvuil meer op de oevers en een aangepast maaibeheer wordt het beter. Water Natuurlijk gaat ervoor.

Joost Kievit MSc.

beschoeiing
beschoeiing
123