Bomen gered

25 maart 2020

Water Natuurlijk Hollandse Delta pleitte het afgelopen jaar op tal van manieren voor behoud van de bomenrij langs het Volkerak op Goeree-Overflakkee. Met succes, een combinatie van goede argumenten en grote publieke aandacht,  deed z’n werk in het waterschapsbestuur. Heemraad Petra van Nes toont haar groene hart en besluit tot duurzame instandhouding van de rij van 1139 populieren.

Geredde populieren Volkerak
Geredde populieren Volkerak
Argumentatie

De bomenrij staat langs de waterkerende dijk aan het Volkerak. De veiligheid van de dijk heeft ook voor Water Natuurlijk uiteraard de hoogste prioriteit. Door het stellen van vragen en uit eigen onderzoek bleek dat de veiligheid niet in het geding was. Ook de verkeersveiligheid was niet of nauwelijks een factor.

Het belang van natuur en landschap is daarentegen zeer groot. Het betreft een beeld bepalende bomenrij met grote cultuur historische waarde. Ook voor natuur zijn de bomen extreem waardevol. Het waterschap Hollandse Delta schrijft hierover in het hun besluit:

Vanwege de geconstateerde rijke aanwezigheid van vogels en vleermuizen was nader onderzoek noodzakelijk. Daarvan zijn in februari 2020 de resultaten met de ambtelijke organisatie gedeeld.

Hieruit is gebleken dat de bomenrij een heel belangrijke functie vervult voor trekvogels en nog meer voor diverse soorten vleermuizen waaronder de Ruige dwergvleermuis. Zij nestelen, paren en foerageren hier veelvuldig waarbij alle bomen een bepaalde functie vervullen. Voor vleermuizen is dit een uniek stukje natuur door de combinatie van voedselrijk zoet water (Natura 2000 gebied) met windluwe plekken achter de bomenrij waar grote aantallen insecten voorkomen. Soortgelijke plekken met dergelijke aantallen vleermuizen zijn elders in ons land niet bekend.  

Publieke betrokkenheid

Naast goede argumenten was de grote publieke betrokkenheid erg belangrijk. Duizenden mensen toonden die betrokkenheid via de door Water Natuurlijk gebruikte media. Een gestarte petitie voor het behoud van de 1139 bomen was een succes.

De respons van de bewoners van Goeree-Overflakkee en liefhebbers van bomen en biodiversiteit was overweldigend. In stilte hadden we gehoopt op 1139 ondertekenaars van de petitie. Om zo symbolisch iedere boom een stem te geven. Het werden er 2879, een geweldige stimulans in onze strijd voor het behoud van de bomenrij langs het Volkerak en voor een goed bomenbeleid.

De petitie werd op 27 november 2019 door onze regiovertegenwoordiger Rinus Kik aangeboden aan heemraad Van Nes. Zij noemde het een belangrijk signaal en een steun in de rug bij het opstellen van het nieuwe groenbeleidsplan. Ook kondigde zij een moratorium aan op de kap, in afwachting van een besluit over de bomenrij.

Besluit

Dat besluit ligt er nu. Er wordt niet gekapt, maar gestart met het wegwerken van het achterstallig onderhoud. In overleg met organisaties, zoals de Vereniging Natuur- en Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee wordt een plan gemaakt voor geleidelijke verjonging van de bomenrij, waarbij behoud van natuur en landschap uitgangspunt is.

Heemraad Wegen & groen Petra van Nes – de Man: ‚ÄúIk wil zorgvuldig omgaan met het beheer van alle bomen in ons gebied. Uit het onderzoek blijkt nu dat de populieren langs het Volkerak veel waarde hebben voor met name trekvogels en vleermuizen. Bovendien heeft de beeldbepalende bomenrij een grote landschappelijke waarde.‚ÄĚ

Water Natuurlijk is blij met dit besluit en blijft meedenken over de toekomst van deze prachtige rij populieren. Zij ziet het besluit ook als een belangrijke stap naar een ‘groener’ waterschap.

collegebesluit 1139 bomen

Informatie

Anne Mollema, fractievoorzitter telefoon 06 11017484

Joost Kievit MSc, voorzitter telefoon 078-6731522

 

 

Vismigratie krijgt prioriteit

17 maart 2020
  Aanhoudende mondelinge en schriftelijke vragen van de fracties Water Natuurlijk en Natuurterreinen aan het bestuur van het waterschap Hollandse Delta hebben vismigratie op de agenda gezet. Heemraad Johan van Driel zei steeds dat waterkwaliteit en dus ook vismigratie prioriteit zou krijgen. Nu voegt hij de daad bij het woord. Het gemaal Stellendam wordt vispasseerbaar … Lees "Vismigratie krijgt prioriteit" verder

 

Aanhoudende mondelinge en schriftelijke vragen van de fracties Water Natuurlijk en Natuurterreinen aan het bestuur van het waterschap Hollandse Delta hebben vismigratie op de agenda gezet. Heemraad Johan van Driel zei steeds dat waterkwaliteit en dus ook vismigratie prioriteit zou krijgen. Nu voegt hij de daad bij het woord. Het gemaal Stellendam wordt vispasseerbaar gemaakt. Voorstel gemaal Stellendam

Knelpunten
punten met slechte passeerplaatsen voor vissen.

Het watersysteem  van het waterschap Hollandse Delta kent vele barrières voor vissen en andere waterdieren. Stuwen tussen de verschillende peilgebieden houden de vissen tegen en bij de gemalen lopen ze het risico om vermalen te worden. Ons waterschap kent ongeveer 2.000 vismigratieknelpunten kent. Dat is een grote belemmering om ecologisch gezond water te realiseren. Een goede visstand is daarvoor een belangrijke graadmeter. Migratie is cruciaal. Sommige soorten zijn er voor hun voortplanting van afhankelijk en kunnen zonder migratie niet voortbestaan. Voor andere soorten is genetische isolatie ook negatief voor de ontwikkeling.

Gemaal Stellendam

Het gemaal Stellendam moet worden gerenoveerd. Het college van dijkgraaf en heemraden heeft hiervoor een voorstel voorgelegd aan de commissie Water. Deze heeft positief geadviseerd. Bij de renovatie is er niet alleen aandacht voor droge voeten in het gebied. Het gemaal wordt ook vispasseerbaar gemaakt en er worden visvriendelijke pompen geplaatst. Dat is goed nieuws voor de waterkwaliteit, het verbetert de leefomgeving in het achterliggende gebied. Daarnaast is er bij de renovatie veel aandacht voor duurzaamheid.

Eerste stap

Water Natuurlijk is tevreden met deze eerste stap zoals heemraad Van Driel het noemt. We moeten verder werken aan de kwaliteit van ons watersysteem. De heemraad heeft dat voornemen. Water Natuurlijk zal hem daarin steunen en kritisch volgen. Het gemaal De Eendracht in de Hoeksche Waard is de volgende die moet worden gerenoveerd. Ook hier dient vismigratie te worden meegenomen. Ook moet er worden gekeken naar aanpassing van de bediening van de gemalen. Daar is winst te boeken.

paling vermalen

Zo wordt door het langzaam opstarten van een gemaal en voor het opstarten eerst water in te laten minder vis verwond en gedood. Water Natuurlijk pleit voor invoering van dit soort maatregelen op korte termijn.

Joost Kievit MSc

Armoede: niet vergroten, maar verkleinen

10 maart 2020

Armoede, het bestaat ook in een rijk en welvarend land als Nederland. Een aanhoudende stroom van berichten in de media laat daar geen misverstand over bestaan. Weliswaar is een waterschap er niet voor een inkomensbeleid, maar als een overheid die belasting int speelt zij wel een rol. In de komende bestuursvergadering staat het onderwerp ‘Kwijtschelding’ op de agenda. Het voorstel is om lasten te verschuiven en de minder bedeelden zwaarder te gaan belasten. Water Natuurlijk is daar tegen.

Kwijtschelding

Het beheer van de waterkeringen, het onderhoud van de wegen, de zorg voor droge voeten en het zuiveren van ons afvalwater zijn onmisbaar.  Ze kosten veel geld en daarom stuurt een waterschap  belastingaanslagen aan inwoners en bedrijven. Dat is bij wet zo geregeld. Er is een groep mensen die moeite hebben met het betalen van deze belasting. Het waterschap Hollandse Delta heeft tot op heden een beleid op het gebied van kwijtschelding dat overeenkomt met dat van de gemeenten in het gebied. Mensen kunnen daar een beroep op doen en als ze aan bepaalde normen voldoen worden ze vrijgesteld van deze belasting. Het gevolg is uiteraard dat mensen en bedrijven die het financieel beter hebben iets meer moeten betalen.

Verschuiving van lasten

In de komende Verenigde Vergadering wordt besloten over een voorstel ‘versobering kwijtscheldingsregeling’.¬† Dit werd ingediend door de fractie Gebouwd. Zij vertegenwoordigen de bedrijven. Het gevolg van dit voorstel zal zijn dat een huishouden, dat wel belasting moet betalen, 3 tot 9 euro per jaar minder gaat betalen. De omvang van het gezin en of je huiseigenaar of huurder bent maken het verschil. Zij die nu gebruik kunnen maken van de kwijtscheldingsregeling gaan veel meer betalen. Afhankelijk van hun situatie zijn hun meerkosten 60 tot 180 euro per jaar. Voor velen zal dit tot grote problemen leiden.

Sociaal beleid broodnodig

Eén op de vijf kinderen in Rotterdam groeit op in armoede, waardoor deze kinderen zich onvoldoende kunnen ontwikkelen. Ook in andere delen van de Hollands Delta zijn soortgelijke problemen. Voedsel- en kledingbanken schieten als paddenstoelen uit de grond, er zijn allerlei acties nodig om deze kinderen toch een cadeautje te geven met hun verjaardag of mee te kunnen met een uitje van de school.

Water Natuurlijk vindt dat de druk op deze ‘minder bedeelden’ niet groter mag worden. Met het hanteren van het huidige kwijtscheldingsbeleid wordt een goede bijdrage geleverd om de samenleving in balans te brengen en te houden. Water Natuurlijk vindt dat dat zo moet blijven. Het versoberen van het kwijtscheldingsbeleid brengt de samenleving verder uit balans en is daarom ook economisch contraproductief.

Er komt bij dat het niet alleen een verschuiving van de lasten tot gevolg heeft, maar ook een kosten verhoging. De inning van belastingen bij mensen die het niet of nauwelijks kunnen betalen is lastig en daar zullen dus vaker incassobureaus en deurwaarders aan te pas komen. De fractie van Water Natuurlijk is dan ook tegen het voorstel voor versobering van het kwijtscheldingsbeleid.

Contact

Anne Mollema, fractievoorzitter, telefoon 06 11017484

Joost Kievit MSc, voorzitter,  telefoon 078-6731522

Pers

 

Minderbedeelden ontzien

27 februari 2020

De aanslagbiljetten voor de waterschapsbelastingen zijn onlangs weer op de deurmat gevallen. Die vallen dit jaar, ook voor de heffingen van waterschap Hollandse Delta (WSHD), hoger uit dan die in de afgelopen jaren. Desondanks -of wellicht daarom- heeft het bestuur van WSHD in haar bestuursprogramma 2019 – 2023 op zich genomen een uitspraak te doen over de vraag of de binnen het waterschap al langer bestaande kwijtscheldingsregeling ‚Äėal dan niet‚Äô moet worden aangepast.

Kwijtschelding verminderen?

In de financi√ęle adviescommissie (MBH) van WSHD van 29 januari jl. stond een initiatiefvoorstel ‚ÄėVersobering kwijtscheldingsregeling‚Äô op de agenda. De fractie Gebouwd, die de bedrijven vertegenwoordigd, meldde daarin onder andere dat de meeste waterschappen kwijtschelding toepassen, volgens de regeling voor gemeentelijke belastingen. Bij WSHD is de afgelopen jaren is het bedrag aan kwijtschelding opgelopen tot ruim 8 miljoen euro Hiervan is bijna 5 miljoen euro voor de zuiveringsheffing.

Een vergelijking met andere waterschappen toont volgens WSHD o.a. aan dat de waterschappen met grote stedelijke gebieden het hoogste percentage kwijtschelding hebben. WSHD valt daar ook onder. Dat is begrijpelijk omdat in dit gebied enkele van de armste wijken van Nederland liggen; denk aan Rotterdam zuid en wijken in Dordrecht. In het voorstel wordt erop gewezen dat aangrenzende waterschappen (Delfland, Schieland en de Krimpenerwaard) onlangs de kwijtschelding voor de zuiveringsheffing hebben afgeschaft. Het daarbij gehanteerde argument luidde: ‚ÄėDe vervuiler betaalt‚Äô.

Ondeugdelijke argumentatie

De fractie Water Natuurlijk wees er in de MBH op dat dit een ondeugdelijk argument is: ‚ÄėDe vervuiler betaalt‚Äô is de principi√ęle onderbouwing om een zuiveringsheffing in te voeren. Het is ¬†niet het argument om de kwijtschelding af te schaffen. Vergelijk dat met huurhuizen, waarbij geldt dat ‚Äėde huurder betaalt‚Äô. Daar is nog steeds wel sprake van huurtoeslag. In het voorstel van WSHD werd ook gewezen op de financi√ęle effecten van de versobering van kwijtschelding.

De eventuele ‚Äėmeeropbrengst‚Äô komt volgens het voorstel in zeer geringe mate terecht bij de inwoners en bedrijven zonder kwijtschelding; inwoners schieten er gemiddeld ‚ā¨ 3,- tot ‚ā¨ 9,- per jaar mee op; voor bijv. een groothandel is dat ‚ā¨ 30,-. Het effect voor de huishoudens m√®t kwijtschelding is echter vele malen groter: zij moeten gemiddeld ‚ā¨ 60,- tot ‚ā¨ 180,- per jaar meer betalen. Het is goed hierbij te bedenken dat bij een versobering van kwijtschelding alleen maar verschuiving van lasten plaatsvindt.

Kwijtschelding in stand houden

Dit was voor de fractie Water Natuurlijk in de MBH mede reden om kritische vragen te stellen en afstand te nemen van het voorstel voor versobering van kwijtschelding.
Water Natuurlijk (de grootste waterschapspartij van Nederland) wijst erop dat WSHD al vele jaren een kwijtscheldingsregeling hanteert die parallel loopt aan de gemeentelijke regelingen. Zoals al aangegeven is dat ook nodig: in het werkgebied liggen enkele van de armste wijken van Nederland.

E√©n op de vijf kinderen in Rotterdam groeit op in armoede, waardoor deze kinderen zich onvoldoende kunnen ontwikkelen. Voedsel- en kleding- kinderkleding en sportkledingbanken schieten als paddenstoelen uit de grond. Hier is een aanslag voor waterschapsbelastingen van (voor meerpersoonshuishoudens) rond de ‚ā¨ 300,- een flinke, vaak onoverkomelijke uitgave, nog daargelaten dat de kosten bij niet betaling nog flink kunnen oplopen.

Sociaal beleid broodnodig

Weliswaar voert WSHD geen actief inkomensbeleid, maar het kan wel een bijdrage leveren door sociaal beleid te hanteren bij heffingen. Dat klinkt ook door in haar missie: ‚ÄėWSHD beschermt de Zuid-Hollandse eilanden tegen wateroverlast, beheert de oppervlaktewateren, zuivert het afvalwater‚Ķ‚Ķ en streeft daarbij naar de beste verhouding tussen maatschappelijke kosten en baten‚Äô.

Met het hanteren van het huidige kwijtscheldingsbeleid wordt een goede bijdrage geleverd om de samenleving in balans te brengen en te houden. Water Natuurlijk is het daarmee eens: het afschaffen of versoberen van het kwijtscheldingsbeleid brengt de samenleving verder uit balans en is daarom contraproductief. De fractie van Water Natuurlijk is dan ook tegen een voorstel voor versobering van het kwijtscheldingsbeleid.

Reyer Lucas

Voor verdere informatie:

  • Anne Mollema, fractievoorzitter Water Natuurlijk Hollandse Delta, telefoon 06 110 174 84
  • Joost Kievit MSc, voorzitter Water Natuurlijk Hollandse Delta , telefoon 078-6731522

Aandacht voor vismigratie

23 februari 2020

Paling foto R.Grimm

Vismigratie werd doodgezwegen bij het waterschap Hollands Delta. Het stond wel in het waterbeheerprogramma maar in voortgangsverslagen werd er niet over gerept. Herhaalde vragen van de fracties Water Natuurlijk en Natuurterreinen wekten het onderwerp tot leven. Het staat weliswaar op de agenda maar of er ook iets gaat gebeuren is nog een open vraag.

Presentatie

In de laatste vergadering van de commissie Water werd een presentatie verzorgd over vismigratie. Het belang ervan kwam hierbij duidelijk naar voren. Om te kunnen overleven, moeten vissen van de ene naar de andere plek kunnen trekken. Ze verplaatsen zich soms over zeer grote afstanden tussen foerageer-, overwinterings-, paai- en groeigebieden. Voor sommige soorten zoals de paling is dit een absolute voorwaarde om te kunnen voortplanten. Voor andere is het belangrijk om soortgenoten te ontmoeten en genetische uitwisseling te realiseren. Cruciaal dus om ook op langere termijn te kunnen overleven.

Knelpunten

Het watersysteem  van het waterschap kent vele barrières. Stuwen tussen de verschillende peilgebieden houden de vis tegen. Bij de gemalen lopen ze het risico te worden vermalen. Een inventarisatie leerde dat ons watersysteem ongeveer 2000 vismigratieknelpunten kent. Dat is een grote belemmering om ecologisch gezond water te realiseren. Een goede visstand is daarvoor een belangrijke graadmeter.

Wat is er gedaan?

Buiten onderzoek is er de afgelopen jaren niet zoveel gedaan. Het waterbeheerprogramma is niet uitgevoerd. Het aanbod van natuurorganisaties om gezamenlijk het knelpunt bij het Zuiderdiep op Goeree-Overflakkee op te lossen en daar ook gezamenlijk de kosten voor te dragen is afgeslagen. Het ziet er naar uit dat het onderwerp wordt doorgeschoven naar het volgende waterbeheerprogramma. Dat betekent 6 jaar vertraging.

Driedoornige stekelbaars
Driedoornige stekelbaars, foto R.Grimm
Aan de slag

Water Natuurlijk vindt dat het migratieprobleem serieus moet worden aangepakt. Bij de renovatie van gemalen en stuwen moet dit worden meegenomen. Ook is door de aanpassing van de bediening van de gemalen winst te boeken is. Zo kan door, voor het opstarten van een gemaal, eerst water worden ingelaten zodat minder vis wordt verwond of gedood. Water Natuurlijk pleit voor invoering van dit soort maatregelen op korte termijn.

Joost Kievit MSc

Geen nieuwe bomen bij Oude-Tonge

13 februari 2020
Een motie van Water Natuurlijk Hollandse Delta voor herplant van bomen haalde het niet. Bedoeling was om nieuwe bomen terug te krijgen voor de afgelopen zomer gekapte populieren langs de Zuiderlandse Zeedijk bij Oude-Tonge. De meeste partijen waren tegen de motie. Ze werd met 7 stemmen v√≥√≥r en 20 tegen verworpen. Vooralsnog dus geen nieuwe … Lees "Geen nieuwe bomen bij Oude-Tonge" verder

Een motie van Water Natuurlijk Hollandse Delta voor herplant van bomen haalde het niet. Bedoeling was om nieuwe bomen terug te krijgen voor de afgelopen zomer gekapte populieren langs de Zuiderlandse Zeedijk bij Oude-Tonge. De meeste partijen waren tegen de motie. Ze werd met 7 stemmen vóór en 20 tegen verworpen. Vooralsnog dus geen nieuwe aanplant, wel meer duidelijkheid over het standpunt van de verschillende partijen.

Gekapte populieren op de Zuiderlandsezeedijk in Oude Tonge
Gekapte populieren op de Zuiderlandse Zeedijk in Oude- Tonge
Onnodige kap

Afgelopen zomer werd na een stormschade aan diverse bomen langs de Zuiderlandse Zeedijk de hele rij gekapt. Dit in tegenstelling tot het bericht dat het waterschap Hollandse Delta naar buiten bracht en waarin stond dat zoveel mogelijk bomen zouden worden gespaard. De bomenrij was ook een belangrijk leefgebied voor vleermuizen.  Aan de afgezaagde stammen was te zien dat de meeste bomen kerngezond waren. Gedane zaken nemen geen keer, maar er kunnen wel nieuwe bomen worden terug geplant.

Nieuwe aanplant

Als antwoord op schriftelijke vragen van Water Natuurlijk kwam naar voren dat herplant niet wettelijk verplicht was en dus een bestuurlijke keuze. Uit een bericht van de dorpsraad Oude-Tonge van 31 juli 2019 kwam naar voren dat de insteek van de heemraad ook was om 120 nieuwe bomen terug te planten. Gisteren nam de fractievoorzitter van Water Natuurlijk, Anne Mollema, het initiatief om deze bestuurlijke keuze te vragen van de Verenigde Vergadering. Hiervoor werd een motie ingediend om herplant in overleg met de bewoners en de Vereniging Natuur- en Landschapsbescherming  Goeree-Overflakkee te realiseren.

Oude-Tonge
Gekapte populieren Oude-Tonge
Motie verworpen

Het college van dijkgraaf en heemraden ontraadde de motie. Zij beriep zich op het beleid uit 2014 waarin is afgesproken dat voor bomen langs waterkeringen een uitsterfbeleid geldt. Niettemin kwam de motie in stemming. Een grote meerderheid stemde helaas tegen de motie.

Voor herplant Tegen herplant
Water Natuurlijk Waterschapspartij Hollandse Delta
50plus CDA
AWP niet politiek wel deskundig VVD
Hollandse Delta Natuurlijk PvdA
Natuurterreinen SGP
  ChristenUnie
  Ongebouwd (agrari√ęrs)
  Gebouwd (bedrijven)

Sommige partijen stelden wel voorstander te zijn van bomen planten. Ze wilden echter vasthouden aan eerder vastgesteld beleid.

De discussie in de Verenigde Vergadering is terug te zien via https://wshd.notubiz.nl/vergadering/706010/%2012-02-2020 onder agendapunt Bestuursopdracht Waterbeheer

Joost Kievit MSc

motie herplant Zuiderlandse Zeedijk

Wettelijke natuurbescherming faalt

5 februari 2020

Verlies aan biodiversiteit is wereldwijd een groot probleem. Zeker in een dichtbevolkt land als het onze. Op allerlei manieren wordt geprobeerd om het verlies aan biodiversiteit een halt toe te roepen, onder andere met de wettelijke bescherming van verschillende diersoorten. Recent is gebleken dat deze wettelijke bescherming van natuur hopeloos faalt, omdat diverse overheden deze wetgeving niet serieus nemen.

Leefgebied vleermuizen

Vleermuizen zijn wettelijk beschermd en de Zuiderlandse Zeedijk bij Oude-Tonge was een bekend leefgebied voor vleermuizen. De mooie rij met ruim 60 jaar oude populieren dienden als gebied om te foerageren, als trekroute, als voortplantingsgebied en om te overwinteren. Bewoners wisten dat want ze zien op zomeravonden altijd vleermuizen vliegen. Veel mensen van de Vereniging Natuur en Landschap bescherming Goeree-Overflakkee wisten dat. Immers zij spannen zich in voor de bescherming van het leefgebied van deze dieren.

De aanwezigheid van vleermuizen bleek ook uit onderzoek. Voor de plaatsing van windmolens moest een fauna onderzoek worden uitgevoerd. De wetgeving is er op gericht om te voorkomen dat door dergelijke ingrepen in het landschap het leefgebied van vleermuizen wordt aangetast. Uitgebreid onderzoek van Bureau Waardenburg toonde aan dat de rij populieren diende als leefgebied voor de rosse vleermuis, de laatvlieger, de gewone en de ruige dwergvleermuis. Onder andere met detectieapparatuur werd de aanwezigheid hiervan vastgesteld.

Dit betekende dat de geplande windmolens niet zonder meer gebouwd konden worden. Er moest een ontheffing worden aangevraagd bij de provincie Zuid-Holland. In het Provinciaal Blad van 19 april 2019 kondigde het provinciebestuur aan dat ze het voornemen had om ontheffing te verlenen voor het doden of verwonden van vleermuizen. Belanghebbenden konden een zienswijze indienen bij de Omgevingsdienst Haaglanden.

Ook in het bestemmingsplan ‚ÄėWindlocatie Battenoord‚Äô van de gemeente Goeree-Overflakkee zijn voorschriften opgenomen om het leefgebied van de vleermuizen aan de Zuiderlandse Zeedijk veilig te stellen. ¬†De rosse vleermuis is zelfs door de provincie Zuid-Holland tot icoonsoort bestempeld en met subsidie wordt geprobeerd het leefgebied van deze dieren te verbeteren.

Overtreding van de wettelijke regels zijn misdrijven en kan tot forse straffen leiden. Afdoende bescherming voor deze kwetsbare dieren zou je denken, maar dan komt het waterschap Hollandse Delta in beeld.

Bomenkap

Gekapte populieren op de Zuiderlandsezeedijk in Oude Tonge
Gekapte populieren op de Zuiderlandse Zeedijk in Oude-Tonge

De rij van zo’n 120 populieren aan de Zuiderlandse Zeedijk is van het waterschap Hollandse Delta. Als gevolg van een hevige bui met zware windstoten raakte afgelopen zomer een aantal bomen in de rij beschadigd. In een bericht op de website meldt het waterschap dat ze hun best doen om zoveel mogelijk bomen te behouden.  Kort na de zomerstorm werd geconstateerd dat er 19 bomen waren afgebroken dan wel zwaar beschadigd.

Met ontzetting namen wij kennis van het feit dat binnen 14 dagen na de storm de gehele rij van ongeveer 120 populieren aan de Zuiderlandse Zeedijk was gekapt. Dit omdat het een grove aantasting van het landschap betreft en omdat de bomenrij van groot belang was voor de daar voorkomende wettelijk beschermde vleermuizen en vogelsoorten.

Gebruikelijk is dat het waterschap  in zo’n geval de stormschade  opruimt en gevaarlijk afhangende takken verwijdert. In dit geval niet. Plotsklaps alle bomen en het totale leefgebied van de beschermde vleermuizen weg.

Grote verontwaardiging op Goeree-Overflakkee. Honderden mensen gaven via sociale media uiting aan hun frustratie over de aanpak van het waterschap. Velen spraken het vermoeden uit dat de kap was gedaan voor de windmolens en voor de biomassa waar een grote behoefte aan zou zijn. De fractie van Water Natuurlijk Hollandse Delta stelde medio augustus schriftelijke vragen aan het college van dijkgraaf en heemraden, maar kreeg geen antwoorden.

Twee maanden later drong Water Natuurlijk met klem aan om met antwoorden te komen. Er was toen al een sterk vermoeden dat de Wet Natuurbescherming met voeten getreden was. In een reactie liet het college weten dat het waterschap onderzoek had laten doen door de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid en dat er geen vleermuizen waren aangetroffen. Dat roept natuurlijk de vraag op hoe het kan dat bij de Omgevingsdienst Haaglanden een zienswijze kan worden ingediend op een ontheffing voor het doden vleermuizen en dat de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid tot de conclusie komt dat er geen vleermuizen voorkwamen.

Het bestuur van het waterschap vond in ieder geval dat ze netjes volgens de wettelijke regels had gehandeld.

Naleving regelgeving

Oude-Tonge
Gekapte populieren Oude-Tonge

Op grond van de Wet Natuurbescherming zijn alle handelingen die nadelig kunnen zijn voor vleermuizen of hun leefgebied verboden. Hiervan kan ontheffing worden verleend door de provincie. Een gedegen onderzoek dient hieraan vooraf te gaan. De windmolenexploitant die ter plekke wil bouwen had dat ook gedaan. Het voornemen van de provincie om de ontheffing te verlenen was gepubliceerd.

Voor het waterschap gelden andere regels. Zij hoeven geen ontheffing aan te vragen in bepaalde gevallen als zij handelen volgens een vastgestelde gedragscode. In deze gedragscode is bepaald hoe moet worden omgegaan met de zorgplicht en het doen van onderzoek naar het voorkomen van beschermde soorten. Startpunt is de beschikbare informatie. Het waterschap had op de hoogte moeten zijn of zich op de hoogte moeten stellen van de informatie bij andere overheden. Dat was voldoende geweest om vast te stellen dat het hier om het leefgebied van vleermuizen ging.

Als er daarna nog twijfels zijn dient het waterschap volgens haar eigen gedragscode onderzoek te laten doen door een ecologisch deskundige. Dit is iemand die aantoonbaar is opgeleid en ervaring heeft  in de soort specifieke ecologie. Een deskundige op het gebied van vleermuizen dus die ook weet op welke wijze een onderzoek naar het voorkomen van deze dieren moet worden uitgevoerd. Deze deskundige dient een advies uit te brengen en het waterschap moet dit advies volgen bij de eventueel noodzakelijke werkzaamheden.

Dat is allemaal niet gebeurd. Het is ook onmogelijk om in een week een gedegen onderzoek naar het voorkomen van vleermuizen op te zetten, uit te voeren, daarover te rapporteren en te adviseren. Het bestuur meldt op vragen van Water Natuurlijk dat ze de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid onderzoek heeft laten doen. Dat kan niet kloppen. Dat soort werk doet de omgevingsdienst niet. Hun taak is de Wet Natuurbescherming te handhaven. Water Natuurlijk heeft ook andere informatie. Blijkt dat iemand van Minekus Buitengewoon een zogenaamde faunacheck heeft uitgevoerd en op een A4’tje een kruisje heeft gezet bij de tekst ‚Äėgeen beschermde soorten aangetroffen‚Äô(bijlage 3). Vervolgens is de hele bomenrij volstrekt onnodig gekapt en het leefgebied van de beschermde vleermuizen vernietigd.

Dit voldoet op geen enkele wijze aan de regels van de wet en de gedragscode voor de waterschappen. De conclusie is ook tegengesteld aan de resultaten uit het wel goed uitgevoerde onderzoek van bureau Waardenburg en de offici√ęle publicaties van gemeente en provincie.

Handhaving? Nee dus.

De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid is namens de provincie belast met de handhaving van de Wet Natuurbescherming. Namens de Vereniging Natuur en landschapsbescherming Goeree-Overflakkee werd deze dienst ingeschakeld. De medewerker van de omgevingsdienst ging op bezoek bij het waterschap waarna de conclusie werd getrokken dat er geen vleermuizen waren en dat er zorgvuldig was gehandeld.

Kennelijk doet de omgevingsdienst niet aan waarheidsvinding. Een vraag aan de bewoners bij de Zuiderlandse Zeedijk was voldoende geweest om te weten dat er wel degelijk vleermuizen voorkwamen. Een simpele zoekopdracht en de informatie van de andere overheden is via internet beschikbaar. Uit tal van bronnen komt glashelder naar voren dat de bomenrij aan de Zuiderlandse Zeedijk een belangrijk leefgebied voor vleermuizen was. De omgevingsdienst zag het niet of wilde het niet zien en legitimeerde daarmee het optreden van het waterschap.

Dit leidde tot grote frustratie bij de echte natuurbeschermers. Namens de vereniging Natuur en Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee werd dan ook medio oktober vorig jaar aangifte gedaan van overtreding van de Wet Natuurbescherming bij de politie. De beloofde informatie over het onderzoek bleef uit. Bij navraag kwam begin januari het antwoord: geen prioriteit.

De natuur trekt aan het kortste eind. Het is ook een voorbeeld van grove rechtsongelijkheid. De windmolenbouwer moet een duur en grondig faunaonderzoek laten uitvoeren door een deskundig team en een ontheffingsprocedure doorlopen. Het zou immers kunnen dat een vleermuis uit de bomenrij zich doodvliegt tegen een molenwiek. Het waterschap huurt iemand in die een kruisje zet op een A4’tje en zaagt binnen een week alles om. Einde leefgebied vleermuis.

Joost Kievit MSc


Bronnen

Watersysteem wordt klimaatbestendig

3 januari 2020

Net na de eeuwwisseling werden de waterschappen in ons land geconfronteerd met klimaat verandering. Een toename van de neerslag hoeveelheden werd zichtbaar en de buien werden extremer. Om de zorg voor droge voeten toch overeind te houden kwamen er afspraken, vastgelegd in een Nationaal Bestuursakkoord Water. Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen sloten dit akkoord om de watersystemen klimaatbestendig te maken. Waterschappen moesten hun systemen doorrekenen op basis van het zogenaamde ‘middenscenario’ van het KNMI. De opgave die hieruit voortkwam zou in 2015 gerealiseerd zijn.

Achterstanden Hollandse Delta

De opgave kwam er op neer dat in de laag gelegen gebieden overal extra waterberging moest worden gegraven. Het waterschap koos ervoor om deze afspraken niet na te komen. Ze baseerde de doorrekening van het watersysteem op het ‘huidig klimaat’ in plaats van het ‘middenscenario’. Dit hield in dat werd gerekend met de gemiddelde neerslaggegevens van¬† 1975 tot 2005 en niet met de verwachte toename van de neerslaghoeveelheden. Dat leverde dus geen klimaatbestendig watersysteem op en achterstanden ten opzichte van de andere waterschappen.

Nieuwe scenario’s

In 2014 kwam het KNMI met de nieuwe klimaatscenario’s . Hieruit bleek dat neerslaghoeveelheden en extremiteit van de buien nog verder zouden toenemen. Het waterschap voerde een nieuwe doorrekening van het watersysteem uit. De opgelopen achterstanden kwamen hierbij tot uiting. Eind 2019 moest over de nieuwe wateropgave worden besloten. Opnieuw wilde het college van dijkgraaf en heemraden voor het landelijk gebied uitgaan van de neerslaggegevens uit het verleden. Water Natuurlijk was het hier niet mee eens en pleitte voor een toekomstbestendig watersysteem. Wij vinden dat ook de mensen in het landelijk gebied recht hebben op droge voeten en dat schade aan gewassen door wateroverlast zoveel mogelijk moet worden voorkomen.

Amendement

Samen met de ChristenUnie diende Water Natuurlijk een amendement in met als strekking dat zowel in het stedelijk als landelijk gebied gewerkt gaat worden aan een toekomstbestendig watersysteem. De verenigde vergadering nam dit amendement over.  Er moet daarom veel meer open water komen om het neerslagoverschot op te vangen. Het gaat om meer dan 300 hectare. Hiermee kan ook de waterkwaliteit verbeteren. Watergangen kunnen ruimer en dieper worden gemaakt met meer mogelijkheden voor vissen en ander waterleven. Natuurvriendelijke oevers vergroten ook het waterbergend vermogen van het systeem. Door dit combineren met natuur en recreatie betekent het een sterke opwaardering voor onze polders.

Joost Kievit MSc

Klimaatmonitor

22 december 2019

Water Natuurlijk geeft prioriteit aan het klimaatbeleid. We willen zo snel mogelijk energieneutraal zijn en zoveel als mogelijk bijdragen aan een circulaire economie. De Unie van Waterschappen rapporteert in de klimaatmonitor regelmatig de resultaten van het klimaatbeleid van de waterschappen. In de laatste monitor kwam het waterschap Hollandse Delta er niet goed uit. De zogenaamde CO2-foot print was sterk gestegen.

Hoe kan het zijn dat ze beleid voert om de CO2-uitstoot te verminderen en dat het dan juist stijgt. Reden voor onze fractie om vragen te stellen. Met name de uitstoot gekoppeld aan het gebruik van elektriciteit was van 2016 tot en met 2018 ongeveer verdubbeld. Dat vroeg om een verklaring.

Uit de beantwoording van het bestuur blijkt dat de ingekochte stroom afkomstig was van Scandinavische waterkracht. Aanvankelijk werd deze stroom als groen aangemerkt, maar inmiddels wordt dit als grijze stroom gezien, vandaar de sterke stijging. Met ingang van 2019 wordt stroom van windmolens gebruikt en dat zal een sterke daling van de CO2-uitstoot te zien geven.

Overigens presteert ons waterschap goed op het klimaatbeleid.

Joost Kievit MSc

Beantwoording vraag Mollema_Water_ Natuurlijk Klimaatmonitor

Mol niet langer vogelvrij

4 december 2019

Water Natuurlijk Hollandse Delta kreeg in het vroege voorjaar een vraag over de mollenbestrijding op de waterkerende dijken. Het waterschap had juist een persbericht uitgestuurd dat in de maand april op alle dijken op het Eiland van Dordrecht, IJsselmonde, Hoeksche Waard, Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee mollen zouden worden bestreden. Hondenbezitters werden gewaarschuwd voor de klemmen die worden gebruikt.
Waar is dit voor nodig was de vraag. Reden voor Water Natuurlijk om zich te verdiepen in het leven van de mol en de veiligheid van dijken.

Bodemleven

Het bodemleven onttrekt zich meestal aan ons gezichtsveld. Dat doet niets af aan het belang van een gezonde bodem. Tal van organismen vervullen daar een functie in het omzetten en kringloop houden van allerlei stoffen. De mol is daar als predator een onderdeel van. Het is een zoogdier en een echte rover. Hij is erg vraatzuchtig en eet uitsluitend dierlijk voedsel. Meestal zoekt hij ondergronds naar voedsel. Veelal insecten en wormen. Hij kan bovengronds ook muizen, kikkers en slakken vangen. Hij eet  veel insecten en larven van insecten die de grasmat kunnen aantasten. Dan zou je het dier dus nuttig kunnen noemen voor de instandhouding van een erosie bestendige grasmat. Buiten de voortplantingstijd duldt het dier geen soortgenoten in de buurt. Er kunnen dan gevechten plaats vinden op leven en dood. Bestrijding in het voorjaar is dan ook weinig zinvol. Immers voordat het voor dijken kwetsbare seizoen begint zijn de opengevallen territoria weer opgevuld door nieuwe mollen.

Veilige dijken

Het belang van veilige dijken  is uiteraard doorslaggevend. Daar is geen discussie over en als mollen door hun graverij deze veiligheid aantasten dan moet bestrijding plaats vinden. Voor het waterschap is de veiligheid het argument om de mollen te bestrijden.  Hier was toch enige nuancering nodig. Uit waterstaatkundig onderzoek kwam naar voren dat de algemeen voorkomende ondiepe graafgangen van mollen, woelratten en muizen geen grote invloed hebben op die veiligheid. De richtlijnen van het ministerie dat over de veiligheid van dijken gaat sluiten hierop aan. Geconcludeerd wordt dat bij een kleilaag van meer dan 40 centimeter of flauwe taluds (flauwer dan 1V:4H) graverij van mollen niet snel tot problemen zal leiden. Bestrijding zou dan dus alleen nodig zijn bij minder goed aangelegde dijken.

Vragen, advies, overleg

Water Natuurlijk is begonnen met de mollenbestrijding op de agenda te zetten door het stellen van schriftelijke vragen aan het college van dijkgraaf en heemraden. De antwoorden lieten sterk te wensen over. Er werd niet in gegaan op onze argumentatie op het punt van nut en noodzaak. Vervolgens is hier in de commissie Waterkeringen nader op ingegaan. Er ontstond de¬† indruk dat de argumentatie van het waterschap niet sterk was en dat bestrijding vooral plaats vond ‘omdat we het altijd zo gedaan hebben’.

Dieren doden zonder noodzaak vindt Water Natuurlijk niet acceptabel. Daar komt bij dat de bestrijding 275,- euro per kilometer dijk kost. Reden om het waterschap Hollandse Delta te vragen om te stoppen met de huidige praktijk en alleen te bestrijden bij aangetoonde noodzaak. Dit in overleg met de Zoogdierenwerkgroep van Hoekschewaards Landschap en de landelijke Zoogdiervereniging. Het vrijgekomen geld zou dan kunnen worden besteed aan verbetering van de biodiversiteit op dijken.

Naar aanleiding hiervan is enkele malen overleg gevoerd met de heemraad en de betrokken ambtenaren. Argumenten werden gewisseld en toegelicht. De heemraad stelde de kwestie aan de orde bij de Unie van Waterschappen. Uiteindelijk leidde dit tot een besluit van het college.

Structurele bestrijding van de baan

Met een besluit van 19 november 2019 van het college werd de huidige praktijk van het bestrijden van mollen gestopt. Met ingang van volgend jaar worden er alleen nog mollen gevangen als de noodzaak is aangetoond. Hiervoor is het schadebeeld van de grasmat doorslaggevend. Bij beperkte schade vindt geen bestrijding plaats. Dijken met een te dunne kleilaag vormen hierop een uitzondering. Als er zand in de molshopen zit is dat een teken dat de dieren doordringen in het zandlichaam van de dijk en dat kan tot gevaarlijke situaties leiden.
Water Natuurlijk is blij dat de argumenten de doorslag hebben gegeven en dankt de kiezer dit heeft aangedragen.

Joost Kievit MSc

Verslag bijlage Collegebesluit 19 nov 2019 Mollenbestrijding 2020

123456