Meldpunt Maai-misstanden: resultaten

24 juli 2021

Water Natuurlijk Hollandse Delta lanceerde begin mei het zogenaamde meldpunt Maai-misstanden. We wilden weten wat er onder onze bewoners leeft en hebben via allerlei media de mensen opgeroepen misstanden bij het maaien van de bermen te melden.  Tijd om de balans op te maken en de vervolgstap te zetten.

Respons

De respons op onze oproep was overweldigend.  Via onze socialemediakanalen, telefonisch en op verschillende e-mail adressen ontvingen we berichten. Soms een simpele steunbetuiging voor het initiatief, soms een uitgebreid verhaal met foto’s van dood gemaaide dieren. Uitingen van boosheid, verontwaardiging, frustratie en ook verdriet.

In totaal ontvingen we ongeveer 2300 reacties. Water Natuurlijk heeft hierdoor veel geleerd over wat mensen bezig houdt als het gaat om het maaien van bermen. Daar kunnen we wat mee, en daar doen we wat mee. Individuele aandacht voor alle reacties is niet mogelijk. EĂ©n uitzondering wel. Juist omdat de persoonlijke beleving die in veel reacties doorklinkt hierin goed tot uitdrukking komt:

“Hallo Meldpunt Hollandse Delta,

Hierbij een melding aangaande maai misstanden betreffende Brielle. Sinds 1 april woon ik in Brielle, verhuisd vanuit de grote stad. April is een mooie maand om naar Brielle te verhuizen, naar Voorne Putten in het geheel, want alles kleurt snel groen. (Ik beperk me hier tot mijn woonplaats Brielle, al is het straks Voorne aan Zee en de maai misstand geldt dit gehele gebied.)

Het was een feest, al het groen dat zo snel opkwam. Fluitenkruid overal, alles in groen en wit en zoete geuren. Om zo rondom de vesting te lopen of het Spui langs en via Vierpolders over de Hossenbosdijk naar huis.

Dit heeft twee weken geduurd.

Hierna is alles, maar dan ook werkelijk alles, alle bermen, langs fiets- en wandelpaden, langs het Brielse meer of welk stukje natuur of akkerland dan ook, ALLES is plat gemaaid. En dit is structureel zo gebleven. De akkerranden, bermen, zie de Hossenbosdijk, langs het spui, Brielse Meer, het lijkt eerder oorlogsgebied dan wandelpad of fietspad.

Dit heeft niets met de natuur te maken. Alles wordt plat gemaaid. Het is destructie van de natuur en massamoord voor de van de bloemen levende insecten.

Ik houd van bloemen, wilde bloemen. Vanaf het begin van de lente viel me al op dat er zo weinig bloemen in de bermen groeien in Brielle. Je moet echt zoeken wil je iets vinden van kleur. Met het Fluitenkruid werd snel korte metten gemaakt. Elke andere wilde bloem die opkomt heeft hooguit een maand de tijd, daarna wordt over de voltallige kilometers en de voltallige berm elke bloem omgelegd. Dit gaat om vrijwel elke berm, langs elk willekeurig wandelpad, fietspad of welke tweebaansweg in Brielle dan ook.

Het is niet leuk om te zeggen, maar het is opvallend dat in de steden zoals Vlaardingen, Schiedam en Rotterdam de bermen veel bloemrijker ogen en zijn dan in deze omgeving. Het is echt opvallend hoe weinig wilde bloemen er in Brielle te vinden zijn. Het is opvallend hoe in Brielle de bermen, wandelpaden en fietspaden verworden tot een brandnetelveld of een dorre omgemaaide leegte, waar je voor je plezier liever niet komt.

Het doet mij pijn aan het hart. Dit is zo onnodig. Dit is achterhaald maaibeleid dat compleet tegen de kennis van nu m.b.t. het ecosysteem indruist. Dit maaibeleid is vernietigend voor mens en natuur.”

Hoe verder?

Water Natuurlijk werkt aan een advies voor het waterschap. In dit advies komen verkeersveiligheid, biodiversiteit, wetgeving, de relatie met landbouw en de kosten van het bermen maaien aan de orde.  Al deze aspecten komen ook naar voren uit de reacties van bewoners.

Deze reacties krijgen, aangevuld met de kennis en ervaring van Water Natuurlijk en wetenschappelijk onderzoek, een plek in het advies.

Wat ook duidelijk is geworden: mensen denken niet in hokjes, overheden wel. Uiteraard gechargeerd gesteld, maar wel een bron van frustratie.

Bijna niemand weet wie verantwoordelijk is voor het beheer van welke berm. Klagen bij de overheid is dan vaak een doodlopende weg. Het waterschap kan immers niks doen als de gemeente aan zet is.

Het meldpunt Maai-misstanden heeft zijn functie gehad. Wij zijn ervan overtuigd dat het gaat helpen om verbeteringen door te voeren. Water Natuurlijk dankt de vele betrokkenen voor de inbreng. Dat wil niet zeggen dat er geen meldingen meer gedaan kunnen worden. Binnen onze mogelijkheden gaan we daar altijd serieus mee om.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

 

 

Herplant Zuiderlandsezeedijk in zicht

18 juli 2021

Water Natuurlijk heeft zich met succes ingespannen voor de herplant van bomen aan de Zuiderlandsezeedijk bij Oude-Tonge.

Zomerstorm

In de zomer van 2019 raasde een korte, hevige storm langs Oude-Tonge. De bomenrij langs de buitendijk liep daardoor schade op.

De aanvankelijke boodschap dat zoveel mogelijk bomen gespaard zouden worden, klopte niet. Tot ontsteltenis van velen waren enkele weken later alle 120 populieren gekapt.

Onnodig volgens Water Natuurlijk. De bomen waren gezond en het opruimen van de stormschade was voldoende geweest. De veiligheid was niet in het geding. De kap betekende landschappelijk een aderlating en ook voor de biodiversiteit vormde het een groot nadeel. Het leefgebied van tal van vogels en vleermuizen was vernietigd.
Met het oog op de toekomst en herstel van de aangebrachte schade zette Water Natuurlijk zich in voor nieuwe aanplant.

Nieuwe bomen

Het planten van nieuwe bomen langs de dijk was in eerste instantie niet aan de orde. Het waterschap had al gezorgd voor bomen op het bedrijventerrein van Oude-Tonge, en dat was volgens een meerderheid in het bestuur wel voldoende.
Met herhaalde schriftelijke vragen en het aankondigen van moties in de Verenigde Vergadering van het waterschap Hollandse Delta hield Water Natuurlijk het onderwerp op de agenda. De vragen en antwoorden gaven ook meer duidelijkheid over de argumentatie van voor- en tegenstanders van herplant. Ook de publieke opinie speelde een belangrijke rol.

Op 15 juli 2020 bracht Water Natuurlijk de kwestie opnieuw aan de orde in het algemeen bestuur van het waterschap. De inschatting was dat een motie het zou kunnen halen en deze werd in stemming gebracht. Een meerderheid stemde voor maar daarmee staan er nog geen nieuwe bomen.

Uitvoering motie

Een aangenomen motie betekent een opdracht aan het dagelijks bestuur van het waterschap. Uitvoering is dan nog van verschillende factoren afhankelijk. Zo was in dit geval een vergunning nodig met een beoordeling van de gevolgen van de aanplant voor de veiligheid van de dijk.
Dit pakte gelukkig goed uit. De veiligheid van de dijk blijft gewoon gegarandeerd. De vergunning is recent verleend en komend najaar worden er nieuwe bomen geplant. Een ecologisch deskundige moet nog adviseren over de boomsoort(en), maar het gaat dan toch echt gebeuren.

Water Natuurlijk blij met dit resultaat en ziet het ook als een teken dat er meer aandacht voor natuur en landschap komt bij ons waterschap . Dat zijn positieve ontwikkelingen die we blijven stimuleren.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Gekapte populieren opgestapeld

Bermen maaien en de wet

12 juli 2021

Water Natuurlijk Hollandse Delta lanceerde in mei een meldpunt Maai-misstanden. Er kwam een tiental meldingen binnen over het doodmaaien van vogels. Dit ging vaak gepaard met reacties van verontwaardiging en boosheid. Ook opmerkingen: “Dat is toch in strijd met de wet. Wordt daar dan niks aan gedaan?”

Dode dieren

Bij het maaien van bermen vallen slachtoffers onder dieren. Daar is niet aan te ontkomen. Aaseters zoals kraaien en eksters zijn er als de kippen bij om de aangerichte schade op te ruimen. Ze zijn snel en effectief. Het is een uitzondering als dode dieren worden gevonden. Toch kregen we er meldingen van. Het gaat om het topje van een ijsberg.

Kleine dieren, zoals spinnen, insecten, amfibieën en kleine zoogdieren worden al helemaal niet gevonden. De meldingen gaan vooral over wilde eenden, maar ook over een zwaan, kievit, waterhoen en scholekster. Er was ook een eend zodanig gewond door een maaimachine dat medewerkers van een dierenambulance er een einde aan moesten maken.

Slachtoffers kunnen niet helemaal worden voorkomen, maar wel sterk worden beperkt. Het maakt veel uit in welke periode het werk gedaan wordt en welk materiaal er wordt gebruikt. De wetgeving is daar ook op gericht. Ook de tijd van de dag maakt uit. Een opmerking bij een melding was: “Waarom moet het vroeg in de ochtend, begin een paar uur later dan zijn vliegende insecten opgewarmd en hebben zij een kans om te ontkomen.”

Wet Natuurbescherming

De bescherming van de natuur en ook dieren die in bermen leven is geregeld in de Wet Natuurbescherming. Die geldt voor iedereen ook voor overheden als het waterschap en de gemeente. Voor deze overheden is er een aparte regeling: de gedragscode. Deze gedragscode schrijft voor hoe het beheer van bermen maar ook tal van andere werkzaamheden moeten worden uitgevoerd.

Door te werken volgens de gedragscode geeft een overheid invulling aan de algemene zorgplicht. Werken volgens de gedragscode geeft ook vrijstelling van het aanvragen van vergunningen en ontheffingen die anders nodig zouden zijn voor de uitvoering van het werk. Groot voordeel voor gemeenten en waterschappen. Het beperkt bureaucratie en bespaart veel tijd.

Dan is natuurlijk de vraag: wordt de gedragscode nageleefd? Uit het beeld dat uit de meldingen naar voren komt is conclusie: NEE. De vaststelling hiervan zou onderzoek en een rechterlijke toetsing vergen.

Algemene regel bij het maaien van bermen is dat natuurvriendelijk materiaal wordt ingezet. De praktijk is dat er veel gewerkt wordt met de klepelmaaier. De meest natuuronvriendelijke machine die er is. Er zijn algemene regels over rijsnelheid, afstelling van machines en het voorkomen van schade bermen. Het ziet er naar uit dat hier geen rekening mee gehouden is.

Broedseizoen

Broedende vogels genieten een specifieke bescherming in de Gedragscode voor de waterschappen. Vooral in het broedseizoen maar ook daar buiten. Het broedseizoen loopt globaal van 15 maart tot 15 juli. Op grote schaal bermen maaien in het broedseizoen geeft veel risico op overtreding van de wet.

Maaien in het broedseizoen kan wel maar dan moet het gemaaide deel ongeschikt zijn als broedplaats of er moet tevoren een inspectie plaats vinden waarbij nesten worden gemarkeerd en gespaard. De meldingen duiden er op dat aan deze voorwaarden niet is voldaan.
Wordt daar niks aan gedaan?

Een vraag die enkele malen is gesteld. De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid is verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving van de Wet Natuurbescherming en de naleving van de gedragscodes. Ons zijn geen gevallen bekend dat dit ook inderdaad gebeurt. Wel van gevallen dat het inschakelen van de dienst op niets uitliep.

Verder hebben de verenigde vergadering van het waterschap en de gemeenteraad een controlerende taak. Water Natuurlijk geeft daar serieus invulling aan. Uit de meldingen komt naar voren dat het om incidenten gaat waarvoor soms het waterschap, soms een gemeente en soms anderen verantwoordelijk zijn. Water Natuurlijk streeft naar een groenbeleid bij het waterschap waarbij herstel van biodiversiteit uitgangspunt is en het doden van dieren zoveel mogelijk voorkomen wordt.

Het meldpunt Maai-misstanden is een middel om dat te bereiken. De input van het meldpunt wordt gebruikt om het waterschap te adviseren. Melden kan nog steeds via ons meldpunt.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

 

Amber winnares filmwedstrijd

8 juli 2021

Water Natuurlijk organiseerde dit voorjaar een filmwedstrijd voor de jeugd. Betrokkenheid bij water en waterkwaliteit was het doel. Dat doel is niet bereikt maar er is wel een winnares. Amber, zij heeft een duidelijke boodschap over zwerfvuil in het water. Dat moeten we voorkomen.

Waterbetrokkenheid

Uit onderzoeken komt steevast naar voren dat betrokkenheid bij water in ons land beperkt is. Bescherming tegen overstromingen en overal schoon water, waar je niet ziek van wordt, vinden de meesten doodnormaal. Dat is het niet. Het vraagt grote inspanningen van het waterschap om daar voor te zorgen. De inwoners betalen daarvoor.

Draagvlak en betrokkenheid zijn dan ook belangrijk. Daar moet aan worden gewerkt. Een taak voor de waterschappen. Voor Water Natuurlijk Hollandse Delta reden om een filmwedstrijd over water te organiseren.  Met een kort filmpje over water was een mooie prijs te winnen. Een supboard om te kunnen genieten van het vele water in de Hollandse Delta.

Het geringe aantal inzendingen maakte duidelijk dat werken aan betrokkenheid geen overbodige luxe is. Het waterschap werkt voor de veiligheid, gezondheid en het welzijn van haar inwoners. Het belang van dit werk moet grotere bekendheid krijgen vindt Water Natuurlijk Hollandse Delta en zij werkt daar ook actief aan.  De wedstrijd was een voorbeeld.

Amber winnares

De winnares kon afgelopen week haar prijs in ontvangst nemen.  In het bijzijn van de jury kon ze haar supboard uitpakken. Tewaterlating en proefvaart verliepen probleemloos. Amber kan de komende tijd genieten van het water. Ook dat is belangrijk en moet volgens Water Natuurlijk prioriteit krijgen.

In haar filmpje legt onze winnares een duidelijke boodschap. Ze brengt de grote hoeveelheden zwerfvuil in het water in beeld. Zelfs vogels gebruiken afval om een nest te bouwen. Via de gemalen vindt het afval zijn weg naar de rivieren en de zee en uiteindelijk komt het ook in het voedsel voor dieren en mensen terecht. Voorkom zwerfvuil is haar dringende oproep. Een oproep die Water Natuurlijk van harte ondersteund.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Bermen maaien en biodiversiteit

4 juli 2021

 

Water Natuurlijk Hollandse Delta startte medio mei een meldpunt Maai-misstanden. Veel mensen reageerden. Biodiversiteit was veelvuldig onderdeel van de reacties. Onbegrip over vroeg maaien, zonde van de bloemen, weg insecten en soms emotionele reacties als dieren sneuvelen onder de maaimachine. Meldingen gaan niet alleen over het waterschap maar ook over gemeenten en bedrijven. Maaien moet, maar minder en beter.

Bloemrijk grasland

Net na de Tweede Wereldoorlog waren zo ongeveer alle weilanden in ons land bloemrijk. Veel soorten kruiden met daarbij een rijk insectenleven. Van die bloemrijke graslanden zijn nog maar enkele procenten  over. Door bemesting is dat allemaal verdwenen. Het heeft plaats gemaakt voor grasland met slechts enkele hoogproductieve grassen (groene woestijnen).

Met de bloemen verdwenen ook de insecten. Vlinders, bijen en hommels worden steeds zeldzamer in ons landschap. In de bermen kun je iets van die oorspronkelijke rijkdom terug krijgen. Dat kan redelijk eenvoudig.

Bermen hebben nog een groot voordeel. Ze verbinden dijken en watergangen alles met elkaar. Natuurgebieden, boerenerven, groen van steden en dorpen, alles wordt met elkaar verbonden door dit netwerk. Dat is belangrijk voor planten en dieren. Ze moeten zich makkelijk kunnen verplaatsen om nieuwe leefgebieden of partners te vinden.

Minder en beter maaien

Veel reacties naar het Meldpunt maai-misstanden van Water Natuurlijk gaan over biodiversiteit. Vooral vroeg in het seizoen maaien wekt frustraties op. Men vindt het een zinloze vernietiging van natuur.  Zonde dat bloeiende planten afgemaaid worden en dat hiermee het insectenleven in de kiem wordt gesmoord.

Maaien moet 0mdat er anders bomen en struiken gaan groeien. De functie als wegberm komt dan in het geding. Een beheer gericht op grasland is dus noodzakelijk, maar het kan veel minder.

Gebruikelijk bij het waterschap is tot nu toe dat de bermen meerder keren per jaar worden geklepeld . Dat houdt in dat de planten en alles wat daarop leeft kapot w0rdt geslagen in de berm achterblijft. Dat heeft een sterke bemestende werking. Dat is nu juist de oorzaak van het verdwijnen van die mooie bloemrijke graslanden. Dat moet dus anders.

Maaien, afvoeren en faseren

Maaien dan als er zaad gevormd is door de belangrijkste soorten planten. En, het maaisel daarna afvoeren. Hiermee verdwijnen ook de opgenomen meststoffen. De bodem wordt schraler en geleidelijk komen er meer kruiden. Op den duur wordt de plantengroei wordt ook minder hoog en ruig. Daardoor hoef je nog minder te maaien. Eens per jaar of soms nog minder.

Het maaisel kan nuttig  worden gebruikt. Vroeger ging het in de vorm van hooi naar het vee, dat kan in sommige gevallen nog steeds. Er kan compost van gemaakt worden, vergisting levert groen gas op, het kan als grondstof voor karton worden gebruikt.  Allerlei toepassingen die passen in een circulaire economie.

Voor het insectenleven is faseren heel belangrijk. Niet alles tegelijk maaien maar een deel laten staan.  Het hele vliegseizoen moet er voedsel zijn voor insecten.  Met een kant van de weg maaien en de andere kant nog een tijdje laten staan kom je al een eind.

Vervolg

Water Natuurlijk gebruikt de input van het meldpunt Maai-misstanden voor een advies aan het waterschap over het maaibeleid. Hierin komen naast de biodiversiteit ook andere aspecten van het bermen maaien aan de orde. Melden kan nog steeds via het meldpunt

Gelukkig zien we al een kentering in het beleid en de praktijk van het waterschap. Het belang van biodiversiteit krijgt hierin steeds meer een plek. Dat gaat de goede kant op maar het vraagt tijd. Water Natuurlijk blijft dit stimuleren.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Pers

 

 

Kleurkeur in de Hollandse Delta

25 juni 2021

Water Natuurlijk zet zich in voor een ‘groener’ waterschap en er worden resultaten geboekt. Herstel van biodiversiteit raakt steeds meer onderdeel van het beleid van het waterschap Hollandse Delta. In de vertaling hiervan naar de dagelijkse praktijk is deze week weer een belangrijke stap gezet.  Waterschappers volgden samen met medewerkers van andere organisaties de cursus Kleurkeur, georganiseerd door HW zoemt. Heemraad Hans Kalle gaf het startsein voor de cursus.

Samenwerking

Herstel van biodiversiteit is nodig en het kan alleen als partijen met elkaar samenwerken. Landelijk gebeurt dat binnen het Deltaplan Biodiversiteitsherstel. In de Hoeksche Waard werken we samen in HW Hidervzoemt. Het waterschap en ook Water Natuurlijk maken deel uit van dit collectief van organisaties op het gebied van natuur, landbouw, imkerij, ecologisch leven en tuinieren, overheden en burgers.

Het gaat om praktische samenwerking  door onder andere het aanplanten van bomen en struiken en verbetering van het groenbeheer. Om de samenwerking en de deskundigheid te bevorderen organiseerde HW-zoemt een cursus Kleurkeur. Dit was mogelijk door een financiële bijdrage uit het innovatiefonds van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel.

Kleurkeur

Kleurkeur staat voor een goed maaibeheer van bermen en andere groenstroken. Als bermen op de juiste manier worden beheerd kunnen ze een bijdrage leveren aan herstel van biodiversiteit. Hiervoor is door de Vlinderstichting een cursus Kleurkeur ontwikkeld. De kwaliteitseisen voor een goede uitvoering van ecologisch bermbeheer komen hierin aan de orde.

De cursus is bestemd voor uitvoerenden en opdrachtgevers. De aanpak van ecologisch bermbeheer en waar op te letten bij de uitvoering komen aan de orde. Ook de bewezen maatregelen worden besproken. Bij het met goed gevolg afleggen van een examen krijgen de deelnemers een certificaat. Ecologisch bermbeheer wordt de nieuwe norm, is de verwachting. Kleurkeur gecertificeerde bedrijven kunnen zich hiermee profileren in de markt.

De in het Nationaal Landschap Centrum in Numansdorp door HW zoemt georganiseerde cursus zat bomvol. Medewerkers van de gemeente Hoeksche Waard, de gemeente Goeree-Overflakkee, Hoekschewaards Landschap, Staatsbosbeheer en het waterschap Hollandse Delta deden mee.  Veertien deelnemers van het waterschap maken duidelijk dat er nu serieus werk gemaakt wordt van biodiversiteit.

Groenbeleid waterschap

Het nieuwe groenbeleid van het waterschap krijgt geleidelijk aan gestalte. De visie ligt al vast en ook naar een groenbeleidsplan is een belangrijke stap gezet. In dit plan stelt het waterschap:

“Onze dijken, wegbermen, sloten, waterbergingsgebieden en bomenrijen zijn van groot belang voor de biodiversiteit in ons gebied. Ze vormen de verbindingswegen tussen de verschillende natuurgebieden maar ook de verbinding tussen het groen in het stedelijk gebied en het platteland.  We kiezen ervoor om de biodiversiteit in ons gebied te behouden en waar mogelijk te versterken.”

Ook in de dagelijkse praktijk wordt het nieuwe beleid zichtbaar. Voldoende reden voor heemraad Hans Kalle om het startsein te geven voor de cursus Kleurkeur. In zijn openingswoord meldde hij dat het waterschap werkt aan een omslag in het groenbeheer, waarbij herstel van biodiversiteit uitgangspunt wordt. Dat betekent minder en gefaseerd maaien en maaisel afvoeren. Het Kleurkeur certificaat wordt ook voor aannemers de norm. Dat gaat niet van vandaag op morgen.  Er wordt nadrukkelijk aan gewerkt en de cursus voor de toezichthouders van het waterschap is een belangrijke stap.

Water Natuurlijk is blij met deze ontwikkeling en zal deze waar mogelijk stimuleren en ondersteunen.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Pers

Bermen maaien en verkeersveiligheid

21 juni 2021

Water Natuurlijk Hollandse Delta startte medio mei een meldpunt Maai-misstanden. Velen reageerden. Verkeersveiligheid was onderdeel van de reacties. Van onzin, “heeft niks met veiligheid te maken” tot “uitzicht op ander verkeer is wel belangrijk”. De meesten weten niet wie de wegbeheerder is. Klachten gingen zowel over het waterschap als over de gemeenten. Zichthoeken en veiligheidsstroken, hoe zit het daarmee?

Verkeersveiligheid

Bij verkeersongevallen gaat het om schade, gewonden of nog erger. Dat is emotie. Aan de andere kant is het ook een rationele kwestie. Wat is het effect van een al dan niet gemaaide berm op de verkeersveiligheid ofwel op het aantal ongevallen? Dan gaat het simpelweg om aantallen.

In de eerste helft van mei begon het waterschap ook dit jaar weer met het  veiligheidsmaaien. Een onderbouwing  van het effect op de verkeersveiligheid ontbreekt tot nu toe. Schriftelijke vragen uit het verleden brachten geen duidelijkheid. Water Natuurlijk vindt dat het waterschap nut en noodzaak helder moet aantonen. Dat gebeurt niet.

Er wordt al decennia onderzoek gedaan naar verkeersveiligheid en diverse instanties publiceren met regelmaat over de oorzaken van verkeersongevallen. De plantengroei in bermen kom je in deze publicaties als oorzaak niet tegen. Een eventueel effect van veiligheidsmaaien zal dus marginaal zijn.

Veiligheidsstroken

Het waterschap Hollandse Delta start begin mei met het maaien van veiligheidsstroken op meer dan 3.000 kilometer wegberm. Naast de rijbaan wordt een strook van anderhalve meter gemaaid. De weggebruiker moet kunnen zien dat de berm vrij is van obstakels zodat hij of zij zonder gevaar kan uitwijken de berm in, aldus het waterschap.

Zo krijgt ieder polderweggetje een veiligheidsstrook. Ook erfontsluitingswegen, fietspaden en zelfs doodlopende wegen. Onzin, onnodig vinden velen die het meldpunt benaderen. “Verspilling van belastinggeld” en “heeft niks met veiligheid te maken” behoren tot de uitingen.

Uitwijken in de veiligheidsstrook is soms ook ronduit gevaarlijk en sterk af te raden. De berm is bijvoorbeeld zo smal dat je gelijk in de sloot terecht komt of er staat een rij bomen of een schapenraster. Daar kun je beter vandaan blijven.

Waarom zou je als wegbeheerder het rijden in de berm willen faciliteren? Weggebruikers horen op de rijbaan. Bij een noodgeval kunnen ze de berm in en dan is plantengroei geen belemmering. Natuurlijk moet je botsingen met obstakels proberen te vermijden. Hou dan de obstakels zichtbaar. Dag en nacht, een reflector er op en plaatselijk maaien als deze door de plantengroei aan het zicht wordt onttrokken.  Het houdt een sterke vermindering van het maaien in. Beter voor biodiversiteit en portemonnee.

Zichthoeken

Uitzicht op kruisend verkeer is voor de meeste mensen wel belangrijk. Het lijkt nodig om als wegbeheerder de zichthoeken vrij te houden. Toch is er ook discussie. Uitzicht is nodig, maar een beperkt zicht remt de snelheid en vermindert dus het risico op ernstige ongevallen.

Dit seizoen was, ook door het koude voorjaar, de begroeiing nog erg laag toen er al werd gemaaid. Maatwerk ligt voor de hand. Uitgaan van zo weinig mogelijk maaien; alleen de planten die tot ooghoogte van de weggebruiker komen. Is het lager dan wordt geen zicht belemmerd. Onder in een slootkant of een dijktalud maaien is overbodig.

Rotondes worden door het waterschap iedere 6 weken gemaaid. Veel vaker dan nodig. Eens per jaar maaien en afvoeren is voor het middendeel van een rotonde voldoende.  Verder geldt gewoon: zichthoeken boven ooghoogte vrijhouden.

Vervolg

Water Natuurlijk gebruikt de input van het meldpunt Maai-misstanden voor een advies aan het waterschap Hollandse Delta over het maaibeleid. In dit advies komen naast verkeersveiligheid ook andere aspecten van het bermen maaien aan de orde. Melden kan nog steeds via Het Meldpunt

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Pers

Aantasting natuur: standaard

15 juni 2021

Water Natuurlijk en de fractie Natuur stelden schriftelijke vragen over de aantasting van de natuur op de Oudelandse Zeedijk bij Ouddorp. Bij werkzaamheden aan het fietspad was onnodig schade toegebracht aan de zeldzame plantengroei op de dijk. De antwoorden waren helder. Dit is de standaard werkwijze van het waterschap.

Oudelandse Zeedijk

“Misschien wel de mooiste dijk van Zuid-Holland” zei een natuurbeschermer toen hij de aantasting van deze dijk meldde bij Water Natuurlijk. Na een bezoek kon ik dat alleen maar beamen. Een eldorado voor de natuurliefhebber. Een enorme variatie aan plantensoorten met schoonheden als grasklokje, vogelmelk, grote ratelaar en wilde orchideeën. Insectenleven idem dito.

Het gaat niet goed met de biodiversiteit. Dat weet iedereen wel. We moeten hard aan de slag voor herstel. Redden wat er te redden valt. Dat is niet alleen van belang voor de natuur. Het functioneren van onze samenleving is er van afhankelijk. Dan moet je plekjes als de Oudelandse Zeedijk koesteren.  Er voor zorgen dat hier deze extreem waardevolle natuur in stand blijft. De verontwaardiging en boosheid was dan ook groot over de volstrekt onnodige aantasting van deze dijk.

Fietspad

Over de kruin van de Oudelandse Zeedijk loopt een fietspad. In opdracht van het waterschap werd dit fietspad opgeknapt. De kruin was gemaaid met de klepelmaaier en het maaisel was blijven liggen. De half verharding was vernieuwd en het vrijgekomen afval was op hopen in het dijktalud gestort. Het ging om grond, verhardingsmateriaal en zoden.

Onder de afvalhopen waren de planten afgestorven. Dat is uiteraard schadelijk voor de zeldzame vegetatie, maar ook voor de erosiebestendigheid van de dijk. Een gesloten plantendek is hiervoor van belang. Vandaar dat er regels zijn die het storten van afval verbieden. Deze zijn te vinden in de Keur van het waterschap. Die geldt kennelijk niet voor het waterschap zelf.

Uiteraard komt er bij een dergelijk werk afval vrij, Het is onnodig en onwenselijk om dat in het talud te storten. Dat kan ook rechtstreeks worden opgeladen en afgevoerd.

Standaard werkwijze

Het antwoord op onze vragen en de fractie Natuur was ontluisterend. Dit was de standaard werkwijze. De aannemer moet de berm bij afronding van het werk opleveren volgens de eisen van het bestek.  De schriftelijke vragen waren dan wel aanleiding om de aannemer te vragen het afval eerder op te ruimen.

Er is kennelijk geen enkel besef van de waarde van de natuur op zo’n dijk en de verantwoordelijkheid die je als overheid draagt voor de zorg hiervoor. Deze verplichting is zelf wettelijk vastgelegd en verankerd in een gedragscode.  Het waterschap heeft goede voornemens voor herstel van biodiversiteit, maar in de praktijk gaat het keer op keer heel erg mis.

Joost Kievit MSc

Vragen

VRIEND WORDEN!

Mollenbestrijding: beter en goedkoper

6 juni 2021

Water Natuurlijk maakte zich in 2019 sterk voor veranderingen bij het bestrijden van mollen in de dijken. Met succes, er werden alleen nog mollen gedood als de veiligheid in het geding was. De cijfers voor het eerste volledige jaar zijn nu beschikbaar. Resultaat: veilige dijken, minder dode mollen en lagere kosten.

Veilige dijken

Veiligheid staat voorop. Ook bij Water Natuurlijk. De zorg voor veilige dijken is cruciaal voor het gebied van de Hollandse Delta. De mol had van oudsher de naam dat hij een gevaar was voor de veiligheid van de dijken. Onderzoek leerde echter dat dit genuanceerd moest worden.

Veiligheidsrisico’s waren er alleen in zeer specifieke omstandigheden. Bijvoorbeeld bij heel steile dijken of bij een onvoldoende dikke kleilaag. De preventieve bestrijding die overal plaats vond was dus niet nodig voor de veiligheid. Reden voor Water Natuurlijk om dit aan te kaarten. Onnodig dieren doden is immers uit den boze.

Er kwam een andere aanpak. De preventieve bestrijding werd afgeschaft. Criteria als de aantasting van de grasmat, het aantal molshopen en de dikte van de kleilaag gingen bepalen of er mollen gedood zouden worden. Deze week kwam de rapportage uit van de resultaten over 2020. De cijfers over het eerste jaar met de nieuwe aanpak zijn er.

Minder dode mollen

De rapportage van het waterschap laat zien dat er fors minder mollen zijn gedood. In 2020 ruim meer dan een halvering ten opzichte van 2017 en 2018 en dat is goed nieuws. Onderstaande tabel  geeft de resultaten weer van de aanpassing van de mollenbestrijding.

Jaar Dode mollen Kosten
2017 3955 96.424,-
2018 3512 94.377,-
2019 2840 96.258,-
2020 1463 57.912,-

Dierenleed moet voorkomen worden vindt Water Natuurlijk. Daar komt bij dat de mol als roofdier een belangrijk onderdeel is van het bodem en ecosysteem. Hij eet dieren die ook nadelig voor de grasmat kunnen zijn en levert zo een bijdrage aan een gezond bodemleven. Zijn graverij heeft ook positieve effecten op de structuur van de bodem. Ook dat is goed voor een erosiebestendige grasmat en dus voor  een veilige dijk.

Lagere kosten

Water Natuurlijk zet zich in om bij de uitvoering van de waterschapstaken  meer rekening te houden met natuur en landschap. Dat is geen overbodige luxe want de biodiversiteit staat sterk onder druk. Het verwijt is nog al eens dat het allemaal te duur is en iedereen wil de lasten voor de burger zo laag mogelijk houden.

De aanpassing van de mollenbestrijding levert een flinke besparing op blijkt uit de rapportage van het waterschap. Een besparing van 40%, van bijna honderdduizend euro in voorgaande jaren naar minder dan 58.000 in 2020. Ook dat is goed nieuws. Als het aan Water Natuurlijk ligt wordt de besparing ingezet voor meer biodiversiteit op dijken. Ook voor vlinders en bijen liggen daar grote kansen.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Pers

Meldpunt Maai-misstanden.2

29 mei 2021

Water Natuurlijk Hollandse Delta krijgt jaarlijks een reeks klachten over het maaibeheer van het waterschap. Het kan veel minder en het kan veel beter. Reden om een meldpunt Maai-misstanden in het leven te roepen. Er wordt veel gereageerd en uit de reacties spreekt onbegrip en treurnis over de onnodige schade die aan de natuur wordt aangericht.

Zichthoeken

Over het algemeen is er wel begrip voor het maaien bij kruisingen om zicht te houden op ander verkeer. Er wordt echter veel teveel gemaaid. Onder in een slootkant heeft niemand zicht nodig. Het meenemen van hele dijktaluds is onzin. Ook de gemaaide afstand tot de kruising is vaak veel te lang.

Om het zicht te kunnen beperken moeten de planten hoger zijn dan de ooghoogte van de weggebruiker. Dat was nog bijna nergens het geval. Ook zonder maaibeurt was er zicht op het overige verkeer.

Veiligheidsstroken

Het waterschap Hollandse Delta maait langs alle wegen een veiligheidsstrook. Uit antwoorden op eerdere vragen bleek dat men dat nodig vindt. Automobilisten moeten veilig kunnen uitwijken, de berm in. Uit de meldingen spreekt daar geen enkel begrip voor. Overbodig en ongewenst is de heersende opvatting. Zonde van ons belastinggeld.

Op ruim 3000 km worden vanaf begin mei veiligheidsstroken gemaaid. Ook op erfontsluitingswegen, waar bijna geen verkeer is. Zelfs langs fiets- , wandelpaden en doodlopende wegen. Bijna nergens staan reflectoren die zichtbaar moeten blijven.  Op veel plekken beland je bij gebruik van deze veiligheidsstrook in de sloot omdat de berm te smal is om uit te wijken.

Het waterschap is al drie weken bezig. Ieder wegje in ons gebied heeft zijn veiligheidsstrook. Dit terwijl het langs de N217 kennelijk nog niet nodig is. De reflectoren langs deze druk bereden weg zijn nog goed zichtbaar. Terecht dus dat de provincie nog even wacht.

Dode dieren

We krijgen meldingen van dood gemaaide dieren. Meestal wilde eenden, maar ook andere vogelsoorten zijn gemeld. Water Natuurlijk gaat er vanuit dat dit het topje van de ijsberg is. Aaseters werken snel en efficiënt. Je treft dus slechts incidenteel een dood dier aan.

Velen wijzen ook op de Wet Natuurbescherming. Inderdaad de gedragscode voor de waterschappen bevat hierover strikte regels. Het ziet er naar uit dat deze niet of onvoldoende worden nageleefd. Dode dieren leveren emotionele reacties op. Juist zorg voor het insectenleven is een belang dat regelmatig naar voren komt.

Het moet anders

Door de resultaten van het meldpunt is Water Natuurlijk er meer dan ooit van overtuigd dat het anders moet. Minder en beter. Het meldpunt Maai-misstanden blijft beschikbaar voor meldingen. Aan het eind van de zomer worden de meldingen gebruikt als basis voor een advies aan het dagelijks bestuur waterschap om veranderingen door te voeren. Meldt maai-misstanden. 

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

pers
12345678910111213