Watersysteem wordt klimaatbestendig

3 januari 2020

Net na de eeuwwisseling werden de waterschappen in ons land geconfronteerd met klimaat verandering. Een toename van de neerslag hoeveelheden werd zichtbaar en de buien werden extremer. Om de zorg voor droge voeten toch overeind te houden kwamen er afspraken, vastgelegd in een Nationaal Bestuursakkoord Water. Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen sloten dit akkoord om de watersystemen klimaatbestendig te maken. Waterschappen moesten hun systemen doorrekenen op basis van het zogenaamde ‘middenscenario’ van het KNMI. De opgave die hieruit voortkwam zou in 2015 gerealiseerd zijn.

Achterstanden Hollandse Delta

De opgave kwam er op neer dat in de laag gelegen gebieden overal extra waterberging moest worden gegraven. Het waterschap koos ervoor om deze afspraken niet na te komen. Ze baseerde de doorrekening van het watersysteem op het ‘huidig klimaat’ in plaats van het ‘middenscenario’. Dit hield in dat werd gerekend met de gemiddelde neerslaggegevens van  1975 tot 2005 en niet met de verwachte toename van de neerslaghoeveelheden. Dat leverde dus geen klimaatbestendig watersysteem op en achterstanden ten opzichte van de andere waterschappen.

Nieuwe scenario’s

In 2014 kwam het KNMI met de nieuwe klimaatscenario’s . Hieruit bleek dat neerslaghoeveelheden en extremiteit van de buien nog verder zouden toenemen. Het waterschap voerde een nieuwe doorrekening van het watersysteem uit. De opgelopen achterstanden kwamen hierbij tot uiting. Eind 2019 moest over de nieuwe wateropgave worden besloten. Opnieuw wilde het college van dijkgraaf en heemraden voor het landelijk gebied uitgaan van de neerslaggegevens uit het verleden. Water Natuurlijk was het hier niet mee eens en pleitte voor een toekomstbestendig watersysteem. Wij vinden dat ook de mensen in het landelijk gebied recht hebben op droge voeten en dat schade aan gewassen door wateroverlast zoveel mogelijk moet worden voorkomen.

Amendement

Samen met de ChristenUnie diende Water Natuurlijk een amendement in met als strekking dat zowel in het stedelijk als landelijk gebied gewerkt gaat worden aan een toekomstbestendig watersysteem. De verenigde vergadering nam dit amendement over.  Er moet daarom veel meer open water komen om het neerslagoverschot op te vangen. Het gaat om meer dan 300 hectare. Hiermee kan ook de waterkwaliteit verbeteren. Watergangen kunnen ruimer en dieper worden gemaakt met meer mogelijkheden voor vissen en ander waterleven. Natuurvriendelijke oevers vergroten ook het waterbergend vermogen van het systeem. Door dit combineren met natuur en recreatie betekent het een sterke opwaardering voor onze polders.

Joost Kievit MSc

Klimaatmonitor

22 december 2019

Water Natuurlijk geeft prioriteit aan het klimaatbeleid. We willen zo snel mogelijk energieneutraal zijn en zoveel als mogelijk bijdragen aan een circulaire economie. De Unie van Waterschappen rapporteert in de klimaatmonitor regelmatig de resultaten van het klimaatbeleid van de waterschappen. In de laatste monitor kwam het waterschap Hollandse Delta er niet goed uit. De zogenaamde CO2-foot print was sterk gestegen.

Hoe kan het zijn dat ze beleid voert om de CO2-uitstoot te verminderen en dat het dan juist stijgt. Reden voor onze fractie om vragen te stellen. Met name de uitstoot gekoppeld aan het gebruik van elektriciteit was van 2016 tot en met 2018 ongeveer verdubbeld. Dat vroeg om een verklaring.

Uit de beantwoording van het bestuur blijkt dat de ingekochte stroom afkomstig was van Scandinavische waterkracht. Aanvankelijk werd deze stroom als groen aangemerkt, maar inmiddels wordt dit als grijze stroom gezien, vandaar de sterke stijging. Met ingang van 2019 wordt stroom van windmolens gebruikt en dat zal een sterke daling van de CO2-uitstoot te zien geven.

Overigens presteert ons waterschap goed op het klimaatbeleid.

Joost Kievit MSc

Beantwoording vraag Mollema_Water_ Natuurlijk Klimaatmonitor

Mol niet langer vogelvrij

4 december 2019

Water Natuurlijk Hollandse Delta kreeg in het vroege voorjaar een vraag over de mollenbestrijding op de waterkerende dijken. Het waterschap had juist een persbericht uitgestuurd dat in de maand april op alle dijken op het Eiland van Dordrecht, IJsselmonde, Hoeksche Waard, Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee mollen zouden worden bestreden. Hondenbezitters werden gewaarschuwd voor de klemmen die worden gebruikt.
Waar is dit voor nodig was de vraag. Reden voor Water Natuurlijk om zich te verdiepen in het leven van de mol en de veiligheid van dijken.

Bodemleven

Het bodemleven onttrekt zich meestal aan ons gezichtsveld. Dat doet niets af aan het belang van een gezonde bodem. Tal van organismen vervullen daar een functie in het omzetten en kringloop houden van allerlei stoffen. De mol is daar als predator een onderdeel van. Het is een zoogdier en een echte rover. Hij is erg vraatzuchtig en eet uitsluitend dierlijk voedsel. Meestal zoekt hij ondergronds naar voedsel. Veelal insecten en wormen. Hij kan bovengronds ook muizen, kikkers en slakken vangen. Hij eet  veel insecten en larven van insecten die de grasmat kunnen aantasten. Dan zou je het dier dus nuttig kunnen noemen voor de instandhouding van een erosie bestendige grasmat. Buiten de voortplantingstijd duldt het dier geen soortgenoten in de buurt. Er kunnen dan gevechten plaats vinden op leven en dood. Bestrijding in het voorjaar is dan ook weinig zinvol. Immers voordat het voor dijken kwetsbare seizoen begint zijn de opengevallen territoria weer opgevuld door nieuwe mollen.

Veilige dijken

Het belang van veilige dijken  is uiteraard doorslaggevend. Daar is geen discussie over en als mollen door hun graverij deze veiligheid aantasten dan moet bestrijding plaats vinden. Voor het waterschap is de veiligheid het argument om de mollen te bestrijden.  Hier was toch enige nuancering nodig. Uit waterstaatkundig onderzoek kwam naar voren dat de algemeen voorkomende ondiepe graafgangen van mollen, woelratten en muizen geen grote invloed hebben op die veiligheid. De richtlijnen van het ministerie dat over de veiligheid van dijken gaat sluiten hierop aan. Geconcludeerd wordt dat bij een kleilaag van meer dan 40 centimeter of flauwe taluds (flauwer dan 1V:4H) graverij van mollen niet snel tot problemen zal leiden. Bestrijding zou dan dus alleen nodig zijn bij minder goed aangelegde dijken.

Vragen, advies, overleg

Water Natuurlijk is begonnen met de mollenbestrijding op de agenda te zetten door het stellen van schriftelijke vragen aan het college van dijkgraaf en heemraden. De antwoorden lieten sterk te wensen over. Er werd niet in gegaan op onze argumentatie op het punt van nut en noodzaak. Vervolgens is hier in de commissie Waterkeringen nader op ingegaan. Er ontstond de  indruk dat de argumentatie van het waterschap niet sterk was en dat bestrijding vooral plaats vond ‘omdat we het altijd zo gedaan hebben’.

Dieren doden zonder noodzaak vindt Water Natuurlijk niet acceptabel. Daar komt bij dat de bestrijding 275,- euro per kilometer dijk kost. Reden om het waterschap Hollandse Delta te vragen om te stoppen met de huidige praktijk en alleen te bestrijden bij aangetoonde noodzaak. Dit in overleg met de Zoogdierenwerkgroep van Hoekschewaards Landschap en de landelijke Zoogdiervereniging. Het vrijgekomen geld zou dan kunnen worden besteed aan verbetering van de biodiversiteit op dijken.

Naar aanleiding hiervan is enkele malen overleg gevoerd met de heemraad en de betrokken ambtenaren. Argumenten werden gewisseld en toegelicht. De heemraad stelde de kwestie aan de orde bij de Unie van Waterschappen. Uiteindelijk leidde dit tot een besluit van het college.

Structurele bestrijding van de baan

Met een besluit van 19 november 2019 van het college werd de huidige praktijk van het bestrijden van mollen gestopt. Met ingang van volgend jaar worden er alleen nog mollen gevangen als de noodzaak is aangetoond. Hiervoor is het schadebeeld van de grasmat doorslaggevend. Bij beperkte schade vindt geen bestrijding plaats. Dijken met een te dunne kleilaag vormen hierop een uitzondering. Als er zand in de molshopen zit is dat een teken dat de dieren doordringen in het zandlichaam van de dijk en dat kan tot gevaarlijke situaties leiden.
Water Natuurlijk is blij dat de argumenten de doorslag hebben gegeven en dankt de kiezer dit heeft aangedragen.

Joost Kievit MSc

Verslag bijlage Collegebesluit 19 nov 2019 Mollenbestrijding 2020

Strijd om 1139 bomen

29 november 2019

voorlopig geredde populieren
voorlopig geredde populieren Volkerak

Met het aanbieden van een petitie en de toezegging van een moratorium op de kap eindigde op 27 november voorlopig de strijd voor het behoud van 1139 bomen langs het Volkerak op Goeree-Overflakkee. Het begon met een artikel in het ‘Eilandennieuws’ in mei van dit jaar. Een woordvoerder van het waterschap kwam aan het woord over de voorgenomen kap. De argumentatie riep de nodige vragen op. Ook was er sprake van tegenstrijdigheden. Voldoende reden voor Water Natuurlijk Hollandse Delta om hierin te duiken.

Argumentatie

De bomen staan langs een waterkerende dijk. De veiligheid van de dijk gaat boven alles. Dat is zeker op Goeree-Overflakkee een open deur. Ook voor mij persoonlijk is daar geen discussie over. Als jongetje van vijf heb ik de watersnood bewust meegemaakt. Het waterschap betoogt dat er geen risico is voor de veiligheid van de dijk. Daar hoeven de bomen niet voor weg. Als men dan tegelijkertijd zegt dat er vanwege het beleid voor die veiligheid geen bomen kunnen worden terug geplant. Dan lijkt dat tegenstrijdig.

De bomen zouden oud en versleten zijn, aldus het waterschap. Hoezo, denk je dan. Als je die enorme lange rij populieren fier in de zeewind ziet staan, tal van stormen overleeft in de 60 jaar dat ze daar groeien dan twijfel je daar toch aan. Kerngezond zien ze er uit. Het is een speciaal geselecteerde variëteit van de populier die goed bestand is tegen de zeewind. Dat is geen overbodige luxe. Een zuidwester komt met volle kracht over het Volkerak op de bomenrij af. Als je dan ook nog leest dat 100 jaar voor een populier niet bijzonder is, dan rijst de vraag: wie bedenkt dat deze bomen versleten zijn.

Bomen kunnen soms ook een gevaar opleveren voor het verkeer. Er loopt een fietspad over de zeedijk ter plekke, maar de bomen staan onderaan de dijk. Stormachtige wind is als regel van het fietspad af. Afbrekende takken zouden dus tegen wind omhoog moeten waaien. Onzinnig dus om veiligheid als argument voor kap te gebruiken.

Overleg van Water Natuurlijk met de Vereniging Natuur- en Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee leerde dat de bomenrij belangrijk is voor biodiversiteit. Tal van vogelsoorten maken er gebruik van en ook is het een leefgebied voor diverse soorten vleermuizen.  Ook de landschappelijke en cultuurhistorische waarden van de bomenrij is hoog.

Schriftelijke vragen

Ondoordacht en weinig relevant leek de argumentatie van het waterschap Hollandse Delta voor de kap. Tijd voor schriftelijke vragen aan het college van dijkgraaf en heemraden. De fractie van Water Natuurlijk stelde in juni van dit jaar de vragen om de argumenten voor de kap helder te krijgen en de zienswijze van het college hierop te vernemen.

Het stellen van vragen is in onze democratie een instrument om als volksvertegenwoordiger de controlerende taak uit te voeren. Een dagelijks bestuur is dan ook gehouden om deze vragen te beantwoorden. Groot was dan ook de verbazing dat het college dat niet deed. We kregen als reactie dat het om een complexe opgave ging en dat we hier te zijner tijd nader over zouden worden geïnformeerd. Geen enkele duidelijkheid over de beweegredenen van ons waterschap.

Zomerstorm

In juli werden we geconfronteerd met schade aan een bomenrij langs dezelfde dijk meer naar het westen toe. Een felle zomerstorm had enkele tientallen bomen zwaar beschadigd. Een gebruikelijke reactie is dan dat omgewaaide bomen en afgebroken takken worden opgeruimd en gevaarlijk afhangende takken worden afgezaagd. Nu niet, de hele rij van 120 bomen was binnen enkele dagen weggezaagd. Waarom?
De meeste stond nog fier overeind na de storm, daarmee aantonend tegen een stootje te kunnen.

Met de kap van deze bomen was tegelijkertijd een belangrijk leefgebied van diverse beschermde soorten vleermuizen vernietigd. Naar onze mening was hiermee ook de wet Natuurbescherming overtreden. Deze handelswijze beloofde ook niet veel goeds voor de 1139 bomen waarvoor we al eerder op de bres stonden.

Opnieuw werden schriftelijke vragen door de fractie van Water Natuurlijk aan het college gesteld. Dit gebeurde op 22 augustus. Na 2 maanden was er echter nog geen enkele reactie op deze vragen. Het gaat dan lijken op een schoffering van het bestuur en een belemmering van de uitvoering van de controlerende taak. Vandaar opnieuw met klem een oproep aan het college om de openstaande vragen te beantwoorden en aan te geven hoe de aangerichte schade zou worden gecompenseerd. Nu wel reactie, maar wederom teleurstellend. Weinig vertrouwenwekkend voor de toekomst van onze 1139 bomen .

Bomenmotie

In de septembervergadering van het waterschapsbestuur kondigde onze fractievoorzitter Anne Mollema een motie aan voor het behoud van de bomen en een algemeen beleid voor een duurzaam beheer van het bomenbestand van het waterschap. (Een motie kan een middel zijn om het college te dwingen iets te doen of te laten. De motie moet dan wel worden gesteund door een meerderheid in de verenigde vergadering.)

De reactie van de verantwoordelijk heemraad mevrouw Petra van Nes was hoopgevend. Zij zou de motie graag overnemen. Die was haar uit het hart gegrepen, maar voor onze 1139 populieren was nog een bredere afweging nodig en kon ze nu geen toezeggingen doen. Het was voor onze fractievoorzitter reden om de motie aan te houden en dus niet in stemming te brengen. Hiermee kreeg de heemraad de kans om het belang dat zij hecht aan bomen om te zetten in een goed beleid.

Petitie 1139 bomen

Het ziet er naar uit dat er bij de heemraad draagvlak is voor een beleid om ons bomenbestand duurzaam in stand te houden. Onze fractie heeft daar ook vertrouwen in, maar voor een dergelijk beleid is ook een meerderheid nodig in de verenigde vergadering.  Naast goede argumenten is de publieke opinie hierin erg belangrijk. Dit kan een doorslaggevende factor zijn. Reden om een petitie te starten voor het behoud van de 1139 bomen.

De respons van de bewoners van Goeree-Overflakkee en liefhebbers van bomen en biodiversiteit was overweldigend. In stilte hadden we gehoopt op 1139 ondertekenaars van de petitie. Om zo symbolisch iedere boom een stem te geven. Het werden er 2787, een geweldige stimulans in onze strijd voor het behoud van de bomenrij langs het Volkerak en voor een goed bomenbeleid.

De petitie werd op 27 november door onze regiovertegenwoordiger Rinus Kik aangeboden aan heemraad Van Nes. Zij noemde het een belangrijk signaal en een steun in de rug bij het opstellen van het nieuwe groenbeleidsplan. Ook kondigde zij een moratorium aan op de kap. Onze 1139 blijven voorlopig overeind. Een nieuw groenbeleid moet het kader worden. Besluitvorming hierover moet in de verenigde vergadering plaats vinden. De stem van de 2.786 ondertekenaars moet hierin doorklinken. Daar werkt Water Natuurlijk Hollandse Delta aan.

Wordt vervolgd.

Joost Kievit MSc

Bron Petitie Bomen

Overhandiging van de handtekeningen aan heemraad Petra van Nes door Rinus Klik.

Vragen Water Natuurlijk

Ruim 2 maanden geleden op 22 augustus heeft de fractie Water Natuurlijk U vragen gesteld over de bomenkap aan de Zuiderlandse Zeedijk (brief als bijlage bij dit overzicht gevoegd). We hebben nog steeds geen antwoorden mogen ontvangen. Dit belemmert ons in de uitvoering van onze controlerende taak. Inmiddels is het voor ons een vaststaand feit dat met de kap van de bomen langs de Zuiderlandse Zeedijk een belangrijk leefgebied van diverse bij wet beschermde vleermuis soorten is vernietigd. Het voorkomen van vleermuizen ter plekke blijkt onder meer uit:

  • De natuurtoets voor de aldaar geplande windmolens.
  • De milieu effect rapportage voor deze windmolens.
  • Het bestemmingsplan Suyderland van de gemeente Goeree-Overflakkee
  • Het provinciaal blad van 5 april 2019 betreffende ontheffing Wet Natuurbescherming
  • Waarnemingen van een bewoner en een lid van de vereniging Natuur- en Landschap Goeree-Overflakkee.

Ons waterschap wist of had moeten weten dat het hier om het leefgebied van beschermde vleermuizen ging. In een besluit van 28 februari 2017 betreffende de bomenrij ten oosten van de gekapte rij wordt al gesproken over het voorkomen van vleermuizen. Dit gaat over bomen van dezelfde soort, dezelfde leeftijd en langs dezelfde dijk. Als het waterschap hier onverhoopt toch niet mee bekend was, dan was een telefoontje naar de vereniging Natuur en Landschap Goeree-Overflakkee voldoende geweest. In onze niet beantwoorde vragen van 21 juni hadden wij al aangedrongen op hervatting van het overleg met NLGO. Dit heeft U kennelijk genegeerd.

Uit informatie afkomstig van de bomenwacht en de omgevingsdienst die wij via een bewoner hebben gekregen komen wij tot de conclusie dat het waterschap de Gedragscode Wet Natuurbescherming die het College op 19 maart 2019 heeft vastgesteld niet of in onvoldoende mate heeft gevolgd. Dat betekent in onze opvatting dat we de Wet Natuurbescherming hebben overtreden en dat is zeer kwalijk. Op Goeree-Overflakkee leeft breed de gedachte dat het waterschap de stormschade heeft gebruikt om een ongewenste bomenrij op te ruimen. Wij verzoeken U met klem op korte termijn de openstaande vragen te beantwoorden en de zienswijze van het College op deze kwestie te presenteren en aan te geven hoe de aangerichte schade gecompenseerd gaat worden.

Reactie college

In uw brief van 30 oktober jl. stelt u dat met de kap van de bomen langs de Zuiderlandsezeedijk een belangrijk leefgebied van diverse bij wet beschermde vleermuissoorten is vernietigd. Dit blijkt volgens u uit diverse rapporten en plannen. WSHD heeft ook onderzoek laten doen naar de flora en fauna aldaar door de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ). Uit dat onderzoek is gebleken dat er geen vleermuizen(sporen) zijn aangetroffen. Dit is ook als zodanig terug te lezen in het rapport. Hiermee hebben wij overeenkomstig wet- en regelgeving gehandeld. In uw brief van 22 augustus jl. stelt u dat het beeld is ontstaan dat het waterschap de stormschade heeft benut om aldaar ongewenste bomen te kappen. De reden tot kappen was: tijdens een windhoos zijn afgelopen zomer ruim driekwart van de inmiddels gekapte bomen op de Zuiderlandsezeedijk zwaar beschadigd geraakt. Deze beschadiging hield in dat takken zijn (af)gebroken, bomen waren getordeerd en afgebroken en er lengtescheuren in stammen zijn ontstaan. De nacht daaropvolgend zijn wij lang bezig geweest om de gevolgen van de windhoos op te ruimen.

Aangezien bij deze bomen, langs deze dijk, problemen kunnen ontstaan bij harde wind, hebben wij gekozen voor een structurele oplossing. In dat kader is er overleg geweest met de heemraad en is dit later ook gecommuniceerd met de Dorpsraad. Hierbij is gesproken over de schade die is ontstaan – waarbij ook foto’s zijn getoond van de schadegevolgen – en de reden waarom door ons is besloten om alle bomen te gaan kappen. Hierbij speelt tevens een rol dat als beschadigde bomen gekapt worden, de blijvende bomen vanwege de veranderde windbelasting extra kwetsbaar worden voor schade. Het waterschap heeft dus weloverwogen het besluit genomen om de bomen te kappen.U heeft ons gevraagd om aan te geven hoe de aangerichte schade gecompenseerd gaat worden.

Er is voor ons geen wettelijke plicht tot herplant. Dit is in het overleg met OZHZ vastgesteld. Wegbeplanting van populieren is op grond van de Wet natuurbescherming artikel 4.1. uitgezonderd van de melding- en herplantplicht. Hiermee wordt het herplanten van deze bomen een bestuurlijke keuze. Op dit moment is er nog geen bestuurlijk kader (groenbeleidsplan) waardoor nu wordt gehandeld overeenkomstig de vooralsnog geldende instructies op dat vlak.

1139 bomen kappen?

18 november 2019

(bericht van RTV RIJNMOND)
De plannen voor de kap van ruim elfhonderd bomen, 1139 om precies te zijn, op Goeree-Overflakkee zorgen voor veel protest. Waterschapspartij Water Natuurlijk heeft al meer dan veertienhonderd handtekeningen opgehaald tegen de megakap. Het gaat om een bomenrij langs het Volkerak tussen Ooltgensplaat en Oude-Tonge.

Volgens het Waterschap Hollandse Delta zijn de bomen niet meer gezond. Onzin, vindt fractievoorzitter Anne Mollema van Water Natuurlijk. “Het is niet te zien, er vallen amper takken af en de wind staat altijd landinwaarts, dus er is ook geen risico dat er takken op het fietspad terecht komen.”

De populieren zijn vanuit de hele omgeving te zien. Ze werden geplant kort na de watersnoodramp. “Het zijn platanen die hier echt thuishoren”, legt afdelingsvoorzitter Joost Kievit uit. “Ze kunnen heel goed tegen de zeewind en zijn ook speciaal geplant om de wind te breken voordat hij aan land komt.”

 

Onzorgvuldig

Beide heren pleiten voor een beter bomenbeleid bij het waterschap. Ze vinden dat er onzorgvuldig omgegaan wordt met de bomen die in het beheer zijn van Hollandse Delta. Mollema: “Geen enkele boom heeft het eeuwige leven, dus maak nou een plan om ze langzaam te vervangen. Dan blijft de ecologische waarde, de biodiversiteit en de landschappelijke waarde op lange termijn behouden.”

Eerder gingen al dik honderd bomen in de buurt van Oude-Tonge tegen de vlakte. Volgens Kievit een ramp voor de vleermuizen die de bomen gebruikten als rust en verblijfplaats. “Ook deze rij is heel belangrijk voor de vleermuizen, dus hij moet absoluut overeind blijven!”

De petitie wordt tijdens de eerstvolgende vergadering van het waterschap op 27 november overhandigd.

Vragen over vleermuizen zetten ze weer op de kaart.

13 november 2019

In antwoord op vragen van Water Natuurlijk stelt het waterschap Hollandse Delta dat uit onderzoek van de omgevingsdienst is gebleken dat er geen vleermuizen voorkwamen in de gekapte bomenrij aan de Zuiderlandsezeedijk bij Oude-Tonge. Volgens het waterschap is er binnen de regels van de Wet Natuurbescherming gehandeld.

Uit tal van documenten blijkt dat er wel degelijk vleermuizen voorkwamen. De exploitant van de daar geplande windmolens moest zelfs een ontheffing aanvragen van de Wet Natuurbescherming voor het geval er per ongeluk een vleermuis door de wieken zou worden gedood. Dit terwijl een overheid als het waterschap kennelijk het leefgebied van de gehele populatie vleermuizen mag wegzagen.

Ook herplant van de omgezaagde bomen is hoogst onzeker blijkt uit de beantwoording van de vragen.

Joost Kievit MSc

 

Kap dreigt voor 1139 bomen

8 november 2019

Water Natuurlijk Hollandse Delta probeert in het waterschapsbestuur de handen op elkaar te krijgen voor het behouden van de bomenrij langs het Volkerak tussen Oude Tonge en Ooltgensplaat. Dat is moeizaam en de kap van 1139 gezonde populieren dreigt nog steeds. Nu wordt de hulp van het publiek gevraagd op deze bomen overeind te houden. (Zie ook onderaan pagina)

Bedreigde populieren Volkerak
Bedreigde populieren Volkerak
Schriftelijke vragen

Om de kwestie te agenderen en om helderheid te krijgen over de beweegreden van het waterschap Hollandse Delta werden al in juni van dit jaar schriftelijke vragen gesteld aan het college van dijkgraaf en heemraden. Antwoorden bleven uit. In een reactie schrijft het college dat het om een complexe opgave gaat die financieel is doorgeschoven naar 2020. Dat geeft geen vertrouwen in een duurzame toekomst voor de bomenrij.

In de vergadering van september diende Water Natuurlijk een motie in waarbij werd aangedrongen op een beleid om het bomenbestand duurzaam in stand te houden en specifiek de bomenrij langs het Volkerak te sparen. Heemraad Van Nes stond sympathiek tegenover de motie maar kon niet toezeggen dat de 1139 populieren zouden blijven staan. De motie werd aangehouden en komt waarschijnlijk eind november opnieuw aan de orde.

vleermuis foto Herman de Jongh
vleermuis foto Herman de Jongh

 

Geen noodzaak voor kap

Er is geen noodzaak voor de kap van de 1139 bomen. Ze zijn gezond en kunnen nog decennia lang mee. De veiligheid van de dijk is niet in het geding en ook voor het verkeer is geen risico. Structureel onderhoud is wel van belang om de overlast van afgewaaide takken op de akkers te beperken. Verder moet er een plan komen voor de gefaseerde vervanging van bomen. Op open plekken moeten nu al nieuwe bomen worden geplant.

Leefgebied beschermde dieren

Tal van dieren zijn afhankelijk van de bomenrij. Vogelsoorten als groene specht, boomvalk, buizerd, havik, boomkruiper, grote lijster zullen hun broedgebied kwijtraken. Verder is het een belangrijk leefgebied voor vleermuizen. Met de recente onnodige kap langs de Zuiderlandsezeedijk werd het leefgebied van soorten als de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, rosse vleermuis en de laatvlieger vernietigd. Het waterschap kapte hier een rij 120 populieren nadat er een aantal beschadigd raakten bij een zomerstorm. Bekend is dat ook de bomenrij die nu nog op de nominatie staat om gekapt te worden erg belangrijk is voor vleermuizen. Deze dieren zijn wettelijk beschermd en staan onder druk. Daar moeten we dus zuinig op zijn.

Betrokkenheid bewoners

Uit berichten op social media blijkt dat duizenden mensen zich betrokken voelen bij de 1139 populieren langs het Volkerak. Velen vinden het onbestaanbaar dat die bomenrij zou verdwijnen. De rij is karakteristiek voor de streek en landschappelijk erg waardevol oordeelt men. De rol van bomen bij de aanpak van het klimaatprobleem wordt ook als cruciaal gezien.

Onderteken petitie

Water Natuurlijk doet dan ook een beroep allen die het belang van bomen onderschrijven om de petitie te ondertekenen voor het behoud van de 1139 populieren.

De petitie is te vinden op https://1139bomen.petities.nl/

Nadere informatie:
  • Anne Mollema, fractievoorzitter Water Natuurlijk Hollandse Delta, telefoon 0611017484
  • Joost Kievit, voorzitter Water Natuurlijk Hollandse Delta, telefoon 0786731522
  • https://www.waternatuurlijk.nl/hollandse-delta-wn/ (o.a. vernietiging leefgebied vleermuizen Zuiderlandse zeedijk)

Leefgebied vleermuizen vernietigd!

4 november 2019

Gekapte populieren op de Zuiderlandsezeedijk in Oude Tonge
Gekapte populieren op de Zuiderlandsezeedijk in Oude Tonge

Met de kap van een rij populieren langs de Zuiderlandsezeedijk bij Oude Tonge heeft het waterschap Hollandse Delta het leefgebied van de beschermde vleermuizen vernietigd. Dat was onnodig en de bij de wet vereiste zorgvuldigheid is niet in acht genomen. Water Natuurlijk wil opheldering en compensatie voor de aangerichte schade.

Zomerstorm

Een felle en lokale storm in juli veroorzaakte schade aan enkele tientallen bomen langs de Zuiderlandsezeedijk. Enkele bomen braken finaal af. Andere verloren een deel van de kroon door het afbreken van zware takken. Daarna was het was voldoende geweest om de afgebroken takken, bomen en de gevaarlijk afhangende takken op te ruimen. Later had dan een weloverwogen besluit genomen kunnen worden over de rest van de bomen. In plaats daarvan werd binnen enkele dagen de hele bomenrij gekapt. Veel gehoorde opvatting is, dat men de stormschade heeft aangegrepen om een ongewenste bomenrij op te ruimen.

Stormschade Oude Tonge
Stormschade Oude Tonge Foto: Kees van ’t Zelfde
Leefgebied beschermde dieren

De bomen hadden op zichzelf geen beschermde status. Dat neemt niet weg dat zeker oudere bomen waardevol zijn en moeten worden gekoesterd. Genegeerd en ontkend werd dat de bomenrij een belangrijk leefgebied was voor wettelijk beschermde vleermuizen. Zeker onder insiders en bewoners was dit algemeen bekend. De bomen zijn weg en nu kan dat niet meer door onderzoek worden vastgesteld, maar ook achteraf is het bewijs overweldigend.

Immers, voor de plannen voor het plaatsen van windmolen is uitgebreid natuuronderzoek gedaan. Hieruit komt naar voren dat de rij populieren vliegroute, foerageergebied, rust- en paarplaats was voor diverse vleermuissoorten. Het gaat dan om de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, rosse vleermuis en de laatvlieger. Dit blijkt ook uit tal van andere documenten zoals het bestemmingsplan van de gemeente Goeree- Overflakkee en het Provinciaal blad waarin een ontheffing wordt aangekondigd voor de windmolens. Verder zijn er diverse waarnemingen van bewoners en leden van de vereniging Natuur- en Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee.

Gewone dwergvleermuis, foto Herman de Jongh

Het waterschap had ook moeten weten dat de bomenrij belangrijk was voor vleermuizen. Het heeft zelf onderzoek laten doen naar het voorkomen van vleermuizen in de bomenrij langs de Krammer buitendijks tussen Ooltgensplaat en Oude Tonge. Het gaat hier om dezelfde boomsoort van dezelfde leeftijd langs dezelfde dijk. Ook hier kwamen vleermuizen voor.

Wet Natuurbescherming overtreden

De vleermuizen zijn beschermde dieren. Het waterschap had een deskundige op het gebied van vleermuizen moeten inschakelen. Deze had kunnen adviseren over de wijze waarop hier zo goed mogelijk invulling aan kon worden gegeven. Dat is niet gebeurd. In een razend tempo zijn bomen en het leefgebied gesneuveld onder het geweld van de kettingzaag.

Water Natuurlijk heeft op 22 augustus schriftelijke vragen gesteld aan het college van dijkgraaf en heemraden om hier meer duidelijkheid over te geven. Opnieuw is een klemmend beroep gedaan om helderheid te verschaffen over het gebeuren en aan te geven hoe de aangerichte schade wordt gecompenseerd.

Eens, maar nooit meer geldt voor Water Natuurlijk in deze kwestie.

Joost Kievit MSc

Vragen kap Oude Tonge

Oude Tonge
Gekapte populieren Oude Tonge

Vismigratie in de la

17 oktober 2019

stuw Torensteepolder
stuw Torensteepolder

Voldoende migratiemogelijkheden voor vissen en andere waterdieren zijn onderdeel van de kwaliteitseisen voor het watersysteem.  De fracties Water Natuurlijk en Natuurterreinen hadden signalen ontvangen dat ons waterschap hieraan geen prioriteit, terwijl dit wel zou moeten. Reden om vismigratie, door het stellen van schriftelijke vragen, op de agenda te zetten.

Belang voor vissen

Om te kunnen overleven, moeten vissen van de ene naar de andere plek kunnen trekken. Ze verplaatsen zich soms over zeer grote afstanden tussen verschillende habitats zoals: paai- en opgroeigebieden, foerageergebieden en overwinteringsgebieden. Deze verplaatsing van vissen gebeurt met een voorspelbare periodiciteit, gedurende de verschillende levensfasen van de levenscyclus van een soort. Voor sommige soorten zoals bijvoorbeeld de paling is dit een absolute voorwaarde om zich te kunnen voortplanten. Voor andere soorten is het belangrijk om soortgenoten te ontmoeten en genetische uitwisseling te realiseren. Cruciaal om ook op langere termijn te kunnen overleven dus.

Knelpunten

Het watersysteem in ons land en ook in het gebied van ons waterschap kent vele barrières. Stuwen tussen de verschillende peilgebieden houden de vissen tegen en bij de gemalen lopen ze het risico om vermalen te worden. Een inventarisatie leert dat het watersysteem van ons waterschap ongeveer 2.000 vismigratieknelpunten kent. Dat is een grote belemmering om ecologisch gezond water te realiseren. Een die goede visstand is een belangrijke graadmeter.

Beleid

Op Europees en  nationaal niveau zijn afspraken gemaakt om knelpunten op te heffen en  vismigratie mogelijk te maken. In de Europese Kader Richtlijn Water en in het Waterbeheerprogramma van de Hollandse Delta is opgenomen dat hieraan gewerkt moet worden. In samenwerking met organisaties op het gebied van natuur en visserij is in 2016 een vismigratieplan opgesteld.  Met hen is een top 10 voor de aanpak van knelpunten opgesteld.
Daarna is het stil geworden aan het vismigratiefront. Het lijkt erop dat het plan onder in een la is terecht gekomen. De fracties van Natuurterreinen en Water Natuurlijk willen hierover opheldering en hebben schriftelijke vragen gesteld aan het college van dijkgraaf en heemraden.

Joost Kievit MSc

Bronnen

Bomenmotie aangehouden

6 oktober 2019

Met regelmaat worden we opgeschrikt door berichten over grootschalige kap van bomen door het waterschap Hollandse Delta. Dit lot dreigt ook voor meer dan 1100 bomen aan buitendijk langs de Krammer bij Ooltgensplaat. Water Natuurlijk heeft hierover schriftelijke vragen gesteld, maar die werden niet beantwoord. Reden voor het inbrengen van motie in de afgelopen vergadering van het Algemeen Bestuur van het waterschap.

Belang bomen

Bomen zijn van groot belang voor mens en natuur. Zeker oudere bomen moeten we koesteren. De meeste mensen waarderen bomen om hun landschappelijke waarde. Tal van diersoorten maken gebruik van bomen als voedsel, schuilplaatsen en voor de voortplanting. Bomen verdienen ook een prominente plaats in de klimaatdiscussie vanwege de opname en opslag van CO2. Deze belangen komen volgens Water Natuurlijk onvoldoende tot zijn recht in het beleid van het waterschap Hollandse Delta.

Motie

Om dit beleid bij te sturen bracht Water Natuurlijk een motie in. Hierin ging het er om de bomenrij langs de Krammer duurzaam in stand te houden en anderzijds om tot een beleid te komen voor duurzame instandhouding van het bomenbestand van het waterschap. Hierbij gaat het om fasering van eventuele noodzakelijk kap en herplant.

Heemraad Van Nes reageerde namens het college. De motie was haar uit het hart gegrepen en ze zou de motie graag overnemen, maar ze kon op dit moment niet besluiten tot een duurzame in stand houding van de bomenrij aan de Galathesedijk en start met herplant ter plekke. Hiervoor was een bredere afweging nodig. Zo loopt er onder andere nog onderzoek naar vleermuizen. Belangen van biodiversiteit en landschap zouden zeker een belangrijke plek krijgen in de besluitvorming. Verder wordt er gewerkt aan een groenbeleid. Zij verzekerde dat ook hierin biodiversiteit en landschap een prominente plek krijgen.

Deze reactie was voor onze fractievoorzitter aanleiding om de motie aan te houden en het college de kans te geven met degelijk beleid te komen. Maar, we blijven op het vinkentouw zitten.

Joost Kievit MSc

motie bomen

12345