Programma 2019 – 2023

Folder WN

(hieronder ons programma, voor een PDF-versie om te downloaden klik op programma)

Water? Natuurlijk!

Inleiding

          1. Waar het om gaat
          2. Duurzaamheid
          3. Wat is Water Natuurlijk?
          4. Water Natuurlijk Hollandse Delta

Thema’s

    1. 1 Waar het om gaat

      Duurzaam waterbeheer is urgent. Want water is essentieel voor de kwaliteit van ons leven en onze directe leefomgeving. Water is niet alleen onze vijand, maar ook onze vriend die beschermd, verdedigd en onderhouden moet worden. Water Natuurlijk zet zich in voor duurzaam waterbeheer voor iedereen! Water? Natuurlijk!

      Ambitie

      De ambitie van Water Natuurlijk is het bevorderen van een duurzaam ingericht en beheerd watersysteem in een aantrekkelijke omgeving, waarin het voor mensen, dieren en planten nu en in de toekomst goed toeven is.

      Leefomgeving

      Water Natuurlijk heeft deze ambitie van een duurzaam watersysteem omdat onze leefomgeving enorm onder druk staat. En onze leefomgeving wordt voor een heel groot gedeelte bepaald door water en waterbeheer. Van oudsher beschermen wij onze leefomgeving met dijken tegen de zee en rivieren. Dat doen we nog steeds en dit is en blijft belangrijk. Maar er zijn nu ook andere uitdagingen. Onze leefomgeving heeft te maken met vervuiling, verdroging, vermesting, verzuring, verzilting en verstedelijking. De kwaliteit en variëteit van landschappen en ecosystemen vermindert. De biodiversiteit gaat op veel plaatsen nog steeds achteruit. Water is deel van de oplossing om onze leefomgeving te verbeteren. Water brengt leven, brengt biodiversiteit en variatie. Ondertussen confronteert de klimaatverandering ons met overstromingen van rivieren, hevige regenbuien, grotere periodes van droogte. Daar moet het waterbeheer op worden ingericht, bijvoorbeeld door water de ruimte te geven in stad en platteland. En het waterbeheer zelf heeft ook invloed op  klimaatverandering, bijvoorbeeld door emissies van het energiegebruik dat nodig is voor waterzuivering en peilbeheer.

      Het watersysteem van oppervlaktewater, grondwater en hemelwater vormt een samenhangend geheel met grond, bodem, landschap, natuur. Water Natuurlijk richt zich op de cruciale rol van het waterbeheer om onze leefomgeving veilig , duurzaam en gezond te maken en te houden. Een veilig leefklimaat is een sociaal grondrecht en duurzaam waterbeheer is een publiek belang. Zeker nu we de gevolgen van klimaatverandering aan den lijve ondervinden is duurzaam waterbeheer urgent!

      Water Natuurlijk laat zich bij haar activiteiten leiden door de kansen en problemen die spelen in onze leefomgeving en de rol die het waterbeheer daarbij speelt. De ambitie is duurzaam waterbeheer in harmonie met de natuur en geïnspireerd op de natuur. Als het om water gaat moeten mensen altijd samenwerken. Dat kan niet anders. In het verleden zijn er zo ook goede resultaten behaald. Zo is bijvoorbeeld de kwaliteit van het oppervlaktewater sinds de jaren zestig aanmerkelijk verbeterd door de gezamenlijke inspanning van veel mensen, wet- en regelgeving én internationale afspraken. Dit laat zien dat het kan! Een dergelijke gezamenlijke inspanning is ook nodig voor actuele uitdagingen zoals klimaatverandering en circulair gebruik van water en grondstoffen. Water Natuurlijk zet zich in om dit te laten lukken!

      2 Duurzaamheid

      De kernwaarde, de leidraad voor Water Natuurlijk is duurzaamheid. Wij willen onze leefomgeving zo beheren dat dit niet ten koste gaat van de mogelijkheden van toekomstige generaties. Duurzaam waterbeheer betekent toepassen van het voorzorgprincipe: Voorkomen is beter dan genezen. Duurzame ontwikkeling betekent solidariteit en  niet het afwentelen van gevolgen op anderen. Het  betekent ook democratische besluitvorming, zorgvuldige belangenafweging en verantwoording daarover én zorgvuldig omgaan met geld.

      In het waterbeheer is het voorzorgprincipe terug te voeren op eenvoudige regels die een volgorde aangeven: vasthouden-bergen -afvoeren waar het om de hoeveelheid water gaat. Als het om de kwaliteit van water gaat geldt vervuiling bestrijden aan de bron (schoonhouden)-scheiden-zuiveren. En waar het om het gebruik van water gaat: besparen – hergebruiken – verantwoord lozen. Deze eenvoudige regels zijn een leidraad maar zullen altijd moeten passen in de maatschappelijke belangenafweging en de lokale omstandigheden van de leefomgeving.

      Water Natuurlijk is voor iedereen!

      Iedereen heeft te maken met onze leefomgeving en het waterbeheer om die omgeving veilig en gezond te maken en te houden. Zoals gezegd, een veilige leefomgeving is een grondrecht, en waterbeheer is een publiek belang. Goed waterbeheer is daarom transparant en democratisch. Want niemand kent de omstandigheden in de nabije leefomgeving zo goed als de mensen die er dagelijks leven, wonen of werken. En iedereen heeft met de gevolgen van verkeerd waterbeheer te maken. Duurzaam waterbeheer is te belangrijk om alleen aan deskundigen, technici en bestuurders over te laten. Daarom luisteren we graag naar u, werken we graag samen en nemen we uw stem en belangen serieus.

      Wat doet Water Natuurlijk?

      Water Natuurlijk werkt aan haar ambitie door de besluitvorming in waterschappen te beïnvloeden. Water Natuurlijk doet mee aan de waterschapverkiezingen in alle 21 waterschappen in Nederland. In deze waterschappen worden belangrijke beslissingen genomen over de nabije leefomgeving. Water Natuurlijk wil deze beslissingen beïnvloeden zodat zij bijdragen aan een duurzaam waterbeheer.

      Waterschappen zijn functionele overheden. Zij nemen beslissingen over water, zowel over het watersysteem als over de zuivering van afvalwater. Door die beslissingen wordt de directe leefomgeving van iedereen in Nederland beïnvloed, zowel in de stad als op het platteland, onder en boven de zeespiegel. Daar gaat het waterschap niet alleen over. Het gaat er ook om wat bewoners en gebruikers van het water in de dagelijkse praktijk met het water doen. Daarom wil WN graag samenwerken met u. Er zijn ook beslissingen die de spanwijdte van een waterschap te boven gaan: de waterkwaliteit van de grote rivieren wordt ook in het buitenland bepaald. Kustwateren, kustbescherming en Deltawerken zijn nationale aangelegenheden. Water Natuurlijk beperkt zich dan ook niet tot de waterschappen, maar werkt samen met maatschappelijke groeperingen en zet zich ook in om bijvoorbeeld wet- en regelgeving te beïnvloeden. Wat is Water Natuurlijk?

      3 Wat is Water Natuurlijk

      Water Natuurlijk is in 2008 opgericht op initiatief van verschillende recreatie, natuur- en milieuorganisaties. Water Natuurlijk is landelijk de grootste waterschapspartij. In alle waterschappen is zij in het Algemeen Bestuur verkozen. In 18 van de 21 waterschappen (2015 -2019) zit ook een vertegenwoordiger van Water Natuurlijk in het Dagelijks Bestuur. Water Natuurlijk wordt gezien als een serieuze en betrouwbare partner bij het realiseren van duurzaam waterbeheer (zie volgende hoofdstukken).

      Ondertussen staat duurzaamheid in alle waterschappen goed op de agenda en wordt er in tal van kleine en grote projecten rekening gehouden met duurzaamheid of is duurzaamheid het uitgangspunt. Natuurlijk in samenwerking met anderen, dat kan niet anders.

      Water Natuurlijk is ook een vereniging waar iedereen lid van kan worden. Dat maakt niet alleen het werk van Water Natuurlijk financieel mogelijk, maar betekent ook dat er meer democratische controle en zeggenschap is over de vertegenwoordiging van Water Natuurlijk in de waterschappen, ook in periodes buiten de verkiezingen. Bovendien betekent meer leden, meer beschikbare kennis en een betere, duurzamere, belangenafweging.

      Hoe werkt Water Natuurlijk?

      De gekozen fracties van Water Natuurlijk spelen een belangrijke rol in het dagelijks werk. Zij zijn vernieuwend in het waterschapsbestuur door het uitgangspunt van duurzaamheid te agenderen, concreet te maken én door samen te werken met andere organisaties en het betrekken van meer mensen bij waterbeheer.

      Water Natuurlijk zoekt nadrukkelijk de samenwerking met mensen en organisaties die kennis hebben van, of een rol spelen bij duurzaam waterbeheer: ‘groene’ agrariërs onderzoekers, erfgoedbeheerders, watersporters, waarnemers en inventariseerders van flora en fauna, (sport)vissers, natuur-, park- en buurtbeheerders, zowel vrijwilligers, professionals als recreanten. Want: iedereen heeft belang bij duurzaam waterbeheer!

      De grondslag voor het handelen van Water Natuurlijk is dat zij er is voor alle burgers en voor het publieke belang, namelijk duurzaam waterbeheer. Water Natuurlijk is er niet voor één politieke stroming of vereenzelvigt zich niet met het belang van de waterschappen. De ambitie van Water Natuurlijk is duurzaam waterbeheer voor iedereen.

      4 Water Natuurlijk Hollandse Delta

      Water Natuurlijk Hollandse Delta is actief in het werkgebied van het Waterschap Hollandse Delta. Eeuwenlang een dynamische Delta met afwisseling van dichtbebouwde historische steden, grote woningbouwlocaties, laaggelegen polders, kust, duinen en een enorm havengebied. Met grote natuurgebieden als (een deel van) De Biesbosch en het Haringvliet. En op bescheidener schaal De Bernisse en de Waal. Er zijn plekken met wateroverlast en problemen met de waterkwaliteit. Water komt schoner ons gebied in dan het er uit gaat. In de komende jaren worden er veel woningen gebouwd en zullen de tuinbouw en de energievoorziening zich duurzaam moeten ontwikkelen en vernieuwen. Dit alles heeft invloed op het waterbeheer. Een gebied met vele uitdagingen dus!

      Sinds 2008 is Water Natuurlijk vertegenwoordigd in het algemeen en dagelijks bestuur van dit waterschap. Door een constructief, positief en betrouwbaar opstelling is veel bereikt. Een korte greep uit de maatregelen:

      • Waterkwaliteit verbetering door aanleg van vele hectares waternatuur zoals natuurlijke oevers en kraamplekken.
      • Verbetering van zwemwaterplassen.
      • Pannen voor een duurzaam en energieneutraal waterschap.
      • Inzet voor verbetering van waterkwaliteit in glastuinbouwgebieden door samenwerking met tuinders en gemeenten.

      Enkele belangrijke waarden van Water Natuurlijk zijn:

      • We zoeken naar gelijkwaardige en gezamenlijke belangen.
      • We zijn gericht op samenwerking.
      • Maatschappelijke context is even belangrijk als technische kennis.
      • Water Natuurlijk betrekt haar leden, organisaties en bewoners bij het werk.
      • Water Natuurlijk heeft integriteit hoog in het vaandel staan.

      De komende jaren liggen er grote uitdagingen voor Hollandse Delta. Onze steden moeten klimaat bestendiger worden ingericht en nieuwe woonwijken duurzamer ontworpen. Het water moet schoner. Niet zo heftig als elders, maar ook hier moet een toekomstbestendig plan komen tegen bodemdaling. En de kosten moeten betaalbaar blijven door de vervuiler meer te laten betalen. En zo zijn er nog meer uitdagingen die Water Natuurlijk niet uit de weg gaat. De komende vier jaar zal water Natuurlijk zich weer volop inzetten voor duurzaam, betaalbaar waterbeheer samen met u.

      Thema 1 Gezondheid

      Water is brenger van gezondheid

      Iedereen wil schoon water! Om van dat water te kunnen genieten moet het water chemisch schoon en ecologisch gezond zijn. Daarvoor moeten we vervuiling van sloten, vaarten, (zwem)plassen en grondwater voorkomen. Samenwerking, innovatie en het sluiten van kringlopen zijn nodig om vervuiling terug te dringen.

      Wat veel mensen niet weten: water komt schoon ons gebied in, en verlaat het gebied vervuild. Water Natuurlijk vindt dat dat niet kan!

      Medicijnresten, bestrijdingsmiddelen, meststoffen, drugsafval, microplastics, allerlei nieuwe stoffen en andere zorgwekkende stoffen vanuit de industrie: ze horen niet thuis in het water. Hierbij geldt dat voorkomen beter is dan genezen: wat er niet in komt, hoeven de waterschappen er niet voor veel geld en moeite weer uit te halen. Dus het voorzorgsprincipe en bronaanpak staat voorop. Als die stoffen in niet in het riool of de sloot terechtkomen, hoeven  de zuiveringskosten ook niet extreem te stijgen. Vooral het voorkómen van vervuiling is dus belangrijk. Dit kan door samen met de ‘vervuilers’ te zoeken naar een gezamenlijke aanpak en voorkomen aan de bron. Het is belangrijk dat voor meststoffen, bestrijdingsmiddelen, nieuwe stoffen als GenX en medicijnresten de hele keten in kaart gebracht wordt. Hierdoor kunnen er de komende tijd belangrijke stappen worden gezet. De supermarkten, banken en verwerkers zoals zuivelfabrieken spelen een belangrijke rol in de land- en tuinbouw. Voor medicijnresten is de bronaanpak ook belangrijk, denk aan een Pharmafilter in elk ziekenhuis.

      De grootste bron van meststoffen en bestrijdingsmiddelen is de landbouw, maar er zijn ook andere bronnen. Dit kan lokaal verschillen, en moet dus lokaal aangepakt worden. Zo zijn er te veel ‘lekkages’ Dat moet veranderen: slimme handhaving en actieve communicatie moet zorgen voor de noodzakelijke mentaliteitsverandering bij glastuinders. Maar ook de ketenaanpak als onderdeel van de Delta aanpak Waterkwaliteit moet doorgezet worden. Zo nodig zijn ook financiële prikkels nodig om tot het gewenste gedrag te komen: de vervuiler betaalt en de goede ondernemer wordt beloond. Door slimme technieken en sociale innovatie moet vervuiling direct (digitaal) zichtbaar worden bij de veroorzakers en omwonenden. Door goed samenwerken met LTO en bestrijdingsmiddelenindustrie bereiken we samen schoon en gezond water voor iedereen. We zoeken daarbij naar een gemeenschappelijk belang: voor de landbouw zorgt dit voor eerlijke concurrentie en de gewasbeschermings-middelenindustrie wil geen middelen in water omdat dit het toelatingsbeleid van middelen onder druk zet.

      Samenwerken is belangrijk om het water schoner te krijgen: met bedrijfsleven, gemeenten, provincie, belangengroepen, Rijk en Europa door beleid en wet- en regelgeving, met het bedrijfsleven door te kijken waar winst behaald kan worden, met de gemeenten via gezamenlijke waterplannen (o.a. aanpak waterproblemen en rioleringsplannen) en met burgers door goed gedrag te stimuleren. Verder is goede handhaving, vergunningverlening en toezicht via Omgevingsdiensten belangrijk, hiervoor moeten gemeenten gevraagd om voldoende capaciteit beschikbaar te stellen.

      Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • Hollandse Delta moet zich samen met partners zoals LTO, gemeenten en ondernemers inzetten om waterverontreiniging (zoals medicijnresten, bestrijdingsmiddelen en meststoffen) bij de bron aan te pakken. Onder andere door innovatieve samenwerkingsvormen, educatie en het aanscherpen van wet- en regelgeving en handhaving.
      • Hollandse Delta geeft het voorbeeld door zelf helemaal te stoppen met het gebruik van bestrijdingsmiddelen.
      • Monitoren samen met anderen is de basis voor kennis over veilig, schoon en gezond water. Daar moet dus geld en capaciteit voor zijn.
      • Het effluent (gezuiverd afvalwater) uit zuiveringen moet niet alleen voldoen aan de wettelijke kwaliteitsdoelstellingen maar er moet ook zoveel mogelijk uit teruggewonnen worden: water, energie en grondstoffen
      • Waterschappen zetten zich maximaal in om de doelen van de Kaderrichtlijn Water (K.R.W.) binnen de gestelde termijn te halen.
      • Ook buiten de K.R.W.-wateren is de ontwikkeling van flora en fauna, boven en onder water, inrichting en beheer het uitgangspunt. Hollandse Delta moet zich daar, samen met provincie, gemeenten en inwoners,  voor inzetten
      • Ter verbetering van de waterkwaliteit wordt het maaisel van schouwpaden en taluds van het waterschap afgevoerd. Daarmee zet het waterschap gelijktijdig in op realisatie van bloemrijke randen en meer biodiversiteit langs watergangen (beleving).
      • Water Natuurlijk kiest voor het voorzorgprincipe: verbod van microplastics en andere stoffen. Wij hechten aan het voorzorgprincipe: nieuwe (onbekende) stoffen zoals GenX dienen voor toelating gecontroleerd te worden op hun effecten op drinkwater en het waterleven.

      Thema 2 Natuurlijk Water

      Schoon en gezond water voor planten, dieren, inwoners
      Schoon en gezond water voor planten, dieren, inwoners

       

      Water Natuurlijk komt op voor de belangen van de inwoners en de natuur. Wij komen op voor de ijsvogel, de otter, de paling, de snoek en de grutto. Maar ook voor de gele lis, het duinviooltje, de libellen, dagvlinders, bijen en vele andere soorten. Schoon water is van belang voor de natuur én de inwoners!

      Het belang van water voor de Nederlandse natuur is groot. Denk aan polderslootjes en plassen, maar ook aan duinvalleien, moerassen en stadsgrachten. Door processen zoals uitbreiding van steden, bedrijfsterreinen en schaalvergroting en intensivering van de landbouw zijn veel planten- en diersoorten achteruit gegaan. De biodiversiteit staat onder druk. Zo’n 60-70% van de insecten is verdwenen. Het bodemleven is sterk verschraald. Water Natuurlijk wil deze achteruitgang stoppen en ombuigen naar (water) natuurherstel. Hierbij ziet Water Natuurlijk de Europese Kader Richtlijn Water (K.R.W.) als een kans voor water, natuur en landschap.

      Wij willen meer waternatuur voor een betere waterkwaliteit, maar ook als bijdrage aan de kwaliteit van onze leefomgeving. Juist in een sterk verstedelijkt gebied biedt water kansen voor recreatie, beleving en de biodiversiteit. Bij het zoeken naar oplossingen kijken wij naar oplossingen die de natuur biedt of laten wij ons inspireren door de natuur. Bijvoorbeeld meer natuurlijk aangelegde waterkanten met bloemrijke oevers. Die geven niet alleen ruimte aan dieren en planten, maar ook aan het water zelf. Belangrijk is dat de aanleg van dergelijke natuurvriendelijke oevers goed doordacht is. Natuurvriendelijke oevers werken als ecologische verbindingszones, wat belangrijk is in een gebied als Hollandse Delta waar veel ruimte is volgebouwd of verhard. Bovendien draagt het ook bij aan de veiligheid: wateren met schuine oevers zijn niet alleen beter voor planten en dieren maar ook veiliger voor kinderen en er kan meer water in opgevangen worden.

      Water Natuurlijk staat voor de verbetering van leefgebied voor vissen. Belangrijk is de vermindering van de barrières in de trekroutes van vissen: knelpunten moeten worden aangepakt en gemalen moeten visvriendelijk en voor vissen passeerbaar zijn. Dus geen beschadigde en vermalen vissen, maar paling en andere vissen die vrij heen en weer zwemmen. Nu het Haringvliet op een kier staat is dit des te belangrijker.

      Wij zijn voor het principe van slim werk met werk maken. Dit betekent bijvoorbeeld mee liften met werk van andere overheden. Dat scheelt geld en levert wat op. Door deze instelling is afgelopen jaar bijvoorbeeld de Blauwe Verbinding tussen de Oude Maas en het Zuiderpark in Rotterdam gereed gekomen.

      Speerpunten Natuurlijk Water

      • Verbetering van waternatuur en wateropvang door aanleg van ecologische verbindingszones, natuurvriendelijke oevers, kraamplekken voor vissen.
      • Herstel van vismigratie door de aanleg van vispassages en visvriendelijke gemalen
      • Samenwerking met gebiedspartners zoals actieve burgers, natuurorganisaties, visstand-beheercommissies, gemeenten, agrariërs om optimaal kansen te benutten en slim werk met werk te maken.
      • Dijken en waterschap terreinen worden natuurlijk ingericht en beheerd, zoals aanleg van ‘Honey Highways’ voor bijen en vlinders
      • Meer dijken worden ingericht als Flower Power Dijken
      • Door ondersteuning van klimaatadaptatie projecten in de stad profiteert de biodiversiteit mee
      • Ondersteuning van landelijk Deltaplan Biodiversiteit, Statiegeldalliantie, verbod op ‘bijengiffen’, etc.

      Thema 3 Recreatie

      Plezier beleven aan water

      Iedereen moet van water en natuur kunnen genieten. Water is een belangrijk onderdeel van onze woon- en leefomgeving. Aan water is ook veel (cultureel) erfgoed verbonden van en voor iedereen. Een gevarieerde inrichting verbetert de kwaliteit van de leefomgeving en van de natuur. Waterschappen moeten de eigen gebieden zoveel mogelijk toegankelijk maken voor wandelen, fietsen, varen, schaatsen, vissen, zwemmen en ander recreatief medegebruik.

      Water in de stad en dorp verdient meer aandacht. Niet alleen omdat er steeds meer mensen in stedelijk gebied wonen, maar juist omdat de klimaatverandering met hevigere buien en meer hitte juist daar goed merkbaar is. Maar deze bedreiging biedt ook kansen: door meer en mooier water in de stad verhoogt de kwaliteit van de leefomgeving. Singels, grachten, plassen en sloten zorgen voor een mooiere stad en meer mogelijkheden om van water te genieten. Waterbergingen bijvoorbeeld in het Westland zijn mooie kansen! Water in de stad is meer dan alleen voor onze droge voeten. Water zorgt ervoor dat ons gebied aantrekkelijk is voor planten en dieren, voor burgers en bedrijven.

      Waterschappen bezitten veel grond, zoals dijken en onderhoudspaden langs sloten en andere watergangen. Deze zijn vaak aantrekkelijk voor kleinschalig gebruik. Water Natuurlijk wil daarom dat ze toegankelijk zijn voor recreatief gebruik door vissers, wandelaars en fietsers. Ook moet er ruimte zijn voor recreatie op het water, zoals varen en schaatsen. Alleen als het om veiligheidsredenen of natuurbeheer echt niet verantwoord is, zou dit ‘recreatief medegebruik’ beperkt moeten worden.

      Het eeuwenoude unieke polderlandschap moeten we behouden en versterken, water speelt daarbij een belangrijke rol. Gelukkig zijn er in Hollandse Delta nog hele fraaie polders waar het authentieke agrarisch cultuurlandschap bewaard is gebleven. Goed voorbeeld hiervan zijn te vinden in delen van Goeree Overflakkee, De Hoeksche Waard, op Voorne Putten en het eiland van Dordrecht.

      Het is belangrijk om het dit landschap te behouden en te versterken, niet alleen vanwege natuur, landschap, cultuurhistorie en recreatie, maar ook vanwege de kansen die er liggen op het gebied van waterbeheer.

      Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • Burgers moeten kunnen beleven en genieten (recreatie-educatie). Water Natuurlijk is daarom voor ontsluiting van waternatuur voor recreatie, vissen, zwemmen, etc. waar dat kan. Dat is maatwerk.
      • Dijken toegankelijk voor wandelaars en fietsers waar dat niet ten koste gaat van de natuur.
      • Voldoende voorzieningen voor de recreatievaart. Niet-vervuilende ongemotoriseerde en elektrische recreatievaart wordt gestimuleerd en krijgt voorrang.
      • Water gerelateerd erfgoed is een schitterende ingang om mensen bewust te maken van het belang van goed omgaan met water en het feit dat waterbeheersing niet vanzelf komt. Daarom zet Water Natuurlijk zich in om water gerelateerd erfgoed extra aandacht te geven. Beheer en onderhoud van dit erfgoed is daar op aangepast en het waterschap maakt dit erfgoed toegankelijk.
      • Beplanting (in stand houden) waar het kan. Maatwerk in maaiwerk, afgestemd op de seizoenen.
      • Ontsluiten van water in de stad (groenvoorzieningen, waterpartijen) door o.a. het faciliteren van kanoën- en schaatsen.
      • Water Natuurlijk wil toegankelijk schoon zwemwater, op vele plekken in het gebied en die schoon zijn en het hele jaar door toegankelijk zijn. Hollandse Delta moet een actieve rol spelen om samen met partners uit het gebied schoon water te garanderen.

      Thema 4 Kosten en baten

      Evenwicht in lusten en lasten
      Evenwicht in lusten en lasten

      Elke euro kan maar één keer worden uitgegeven voor een duurzaam waterbeheer. Die euro moet dus evenwichtig, rechtvaardig en verstandig worden ingezet. Om draagvlak te creëren en het water-bewustzijn te vergroten, moeten waterschappen zichtbaar maken wat de maatschappelijke opbrengsten zijn van investeringen in veiligheid, gezondheid, natuur en landschap.

      Van oudsher heffen waterschappen  belastingen voor hun functioneren, om Nederland, droog, veilig en leefbaar te maken en te houden. Juist omdat deze onderwerpen geen restpost mogen en kunnen zijn, hebben waterschappen eigen belastingen. In de manier waarop waterschappen werken, is nog veel voordeel te halen: 

      • Door slimmer te investeren.
      • Door beter en intensiever samen te werken.
      • Door beter gebruik te maken van de gebiedskennis van inwoners.
      • Door risico’s beter in kaart te brengen.
      • Door vaker de vervuiler te laten betalen. 

      En, niet elk waterschap hoeft zelf het wiel uit te vinden. Met heldere voorwaarden vooraf en een goede evaluatie na uitvoering kunnen we een efficiënter, duurzaam en maatschappelijk beter resultaat bereiken. Door verstandig investeren, rekening te houden met de lange termijn, kansen benutten, innovatie en samenwerking met andere overheden, organisaties en bedrijven kunnen we kosten besparen en water betaalbaar houden voor iedereen. Bijvoorbeeld: geen dure grond aankopen als je door samenwerken ook je doelstellingen kunt bereiken. Daardoor verbetert de natuurkwaliteit en het scheelt geld voor de grondaankoop. Goed waterbeheer met oog voor kwaliteit zorgt voor een veilig en aantrekkelijk woon- en werkklimaat. Dat is belangrijk in dit druk bevolkte deel van Nederland!

      Lagere schuldenlast minder stijging van de belasting

      We vinden het belangrijk dat de lasten voor de burgers in Hollandse Delta betaalbaar blijven. Verhoging van het tarief is gezien klimaatverandering en hogere waterkwaliteit eisen echter onvermijdelijk. Water Natuurlijk heeft in de periode 2015-2019 mede gezorgd voor  een matige stijging van de tarieven. Water Natuurlijk zal ook de komende periode op de centjes blijven passen, maar wil natuurlijk niet de lasten naar de toekomst doorschuiven.

      Commissie Aanpassing Belastingstelsel (CAB)

      De Landelijke Commissie Aanpassing belastingstelsel heeft 21 december 2017 haar concept-eindrapport ‘Waterschapsbelastingen: klaar voor de toekomst’ opgesteld. Daarin staan voorstellen waarmee het belastingstelsel van de waterschappen toekomstbestendiger gemaakt zou moeten worden. Water Natuurlijk kon hier niet mee uit de voeten vanwege de enorme lastenverzwaring voor de natuur en de volstrekt onvoldoende uitwerking van het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt.. Ondertussen is de besluitvorming uitgesteld naar eind 2019. Water Natuurlijk vindt de volgende punten van belang. Het nieuwe belastingstelsel moet:

      • Voldoende ondersteuning bieden om uitdagingen als klimaatverandering, energietransitie en circulaire economie met succes verder te brengen.
      • Natuurontwikkeling stimuleren in plaats van zwaarder belasten.
      • Eenvoudig en te snappen zijn voor iedere burger.
      • Het principe van de vervuiler betaalt goed bevatten, bijvoorbeeld door koppeling aan het watergebruik.
      • Goed gedrag, zoals aantoonbaar zuinig watergebruik, afkoppeling van riool, belonen.

      Belasting naar vermogen van waterschapsbelasting

      Water Natuurlijk is voorstander van betaling van belasting naar vermogen bij de laagste inkomens. Dat hebben we bij de coalitieonderhandelingen in de afgelopen periode overeind kunnen houden. Wij blijven voor vermindering en kwijtschelding van waterschapsbelasting voor de laagste inkomens. Hollandse Delta moet daarbij zo veel mogelijk aansluiten bij het gemeentelijk beleid van de inliggende gemeenten en samenwerken met de gemeenten.

      Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • De vervuiler betaalt (voor het schoonmaken).
      • De gebruiker betaalt (voor het water dat hij benut).
      • De baathebbers (van maatregelen zoals bijvoorbeeld watertoevoer) betalen mee aan de kosten van wie die draagt (de waterschappen).
      • Wij zien de belastingverordening graag zodanig aangepast dat huishoudens niet langer worden aangeslagen op gezinsgrootte maar op waterverbruik:
      • Bij de vaststelling van kostentoedeling moet duidelijk zijn wie welke lasten gaat dragen. Het gaat er dan om dat de vervuiler en de baathebber betalen, en dat er prikkels zijn om de vervuiling te verkleinen en de kosten voor het waterschap zo klein mogelijk te maken.
      • Solidariteit als mensen zich normaal en verantwoordelijk gedragen.
      • Goed gedrag stimuleren door minder watergebruik te belonen, illegaal gedrag op te sporen en te beboeten.
      • Kosten verlagen door over de grenzen van waterschappen samen te werken, bijvoorbeeld in gezamenlijke teams.

      Thema 5 Ruimtelijke inrichting

      Water als ordenend principe
      Water als ordenend principe

      Waterbeheer en grondgebruik zijn nauw met elkaar verbonden. Duurzaam waterbeheer vraagt om het vaker toepassen van natuurlijk peilbeheer, grotere peilgebieden en vasthouden van gebiedseigen water. Maar ook om de juiste keuzes in de ruimtelijke ordening. Water als uitgangspunt nemen bij ruimtelijke ontwikkelingen voorkomt dat er later veel tijd, geld en moeite nodig is voor droge voeten en schoon water.

      Dus moet Hollandse Delta een actieve rol spelen bij de keuzes die gemeenten en provincie maken voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen en de besluitvorming over ruimtelijke plannen. Er moet voldoende ruimte zijn voor water en groen in woonwijken, bedrijfsterreinen en glastuinbouwgebieden. Niet alleen meer open water, maar ook minder of waterdoorlaatbare verharding, zodat de grond meer water kan opnemen, ook al is de ruimte schaars. Meer ruimte voor water en groen betekent ook een aantrekkelijke woon- en werkomgeving die beter bestand is tegen intense regens of overmatige hitte.

      De nieuwe Omgevingswet biedt aan de ene kant goede kansen voor klimaatadaptatie maar kan ook een risico vormen voor duurzaam waterbeheer als de nuances en de samenwerking die in het waterbeheer noodzakelijk zijn verloren gaan bij de digitalisering in het Omgevingsloket.

      Bij het vaststellen van peilen worden belangen niet goed gewogen. Zo wordt in enkele polders op Goeree Overflakkee het water in de winter zover verlaagd dat zout kwelwater in de sloten terecht komt. Daarna duurt het weer maanden en veel pompuren voordat het water weer zoet is. In die sloten kan geen natuur ontwikkelen. Op den duur is dit ook voor de boeren onhoudbaar. Dat moet anders!

      Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • Meer dan nu moet het water leidend zijn voor de ruimtelijke inrichting. Er is immers meer ruimte voor water nodig en het wordt belangrijker de juiste functie op de juiste plek te krijgen. De watertoets is daartoe een goed instrument en deze moet binnen het stelsel van de Omgevingswet behouden blijven.
      • Hollandse Delta spoort gemeenten, de provincie en ontwikkelaars aan om in de ruimtelijke ordening en de wijze van bouwen rekening te houden met overstromingsrisico’s en wateroverlast en watertekort.
      • Water Natuurlijk maakt zich sterk voor een evenwichtige invulling van de functietoekenning in het landelijk gebied en daarmee van de balans tussen met name landbouw, bodem, water en natuur. Inrichting, beheer en onderhoud moeten in lijn zijn met de functie, zodat de natuur geen nadeel ondervindt van nabijgelegen landbouwgebied en het daar gevoerde beheer.
      • Natuurlijk peilbeheer is het uitgangspunt voor duurzaam waterbeheer. Water Natuurlijk streeft naar toepassen van flexibel peil, zomer- en winterpeil. Om bodemdaling en CO2-uitstoot te beperken kunnen de peilen niet klakkeloos de bodemdaling blijven volgen.
      • Water Natuurlijk wil samen met gemeenten, bewoners en gebruikers de klimaatadaptatie bevorderen. Daar passen subsidieregelingen voor vergroening en betere waterberging prima in.
      • De waterschappen dringen er bij het Rijk op aan om de verantwoordelijkheidsverdeling voor grondwater tussen waterschap, provincie en gemeenten duidelijker vast te leggen, om sneller te kunnen handelen om waterstanden op peil te houden en bodemdaling te verminderen.

      Thema 6 Veiligheid

      Veiligheid en betrouwbaarheid
      Veiligheid en betrouwbaarheid

      De zorg voor waterveiligheid  tegen overstromingen en wateroverlast is van cruciaal belang. Waterschappen kunnen en mogen daar geen concessies aan doen.  Dit doel staat uiteraard niet ter discussie, maar de aanpak wel. Water Natuurlijk is voor multifunctioneel gebruik en laat zich daarbij ook inspireren door de natuur.

      Veiligheid staat voorop! Veilige duinen, dijken en kades, zodat burgers en bedrijven beschermd zijn tegen overstromingen. Dijken en kades hebben ook cultuurhistorische, recreatieve en natuurwaarde. Dat kan goed samen gaan. Werken aan veiligheid biedt kansen voor natuur en landschap zoals bredere duinen en stranden. Denk aan het duinlandschap. Het Eiland van Dordrecht is veiliger tegen overstromingen vanwege de ontwikkeling van de Biesbosch.

      Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • Waterveiligheid staat bovenaan, maar dat staat multifunctioneel gebruik niet in de weg.
      • Bouwen met de natuur: natuur wordt ingezet om herstel en bescherming te bieden. Meebewegen met de natuur maakt Nederland ook veiliger dan kiezen voor louter technische oplossingen.
      • De inrichting en het beheer van dijken zijn ecologisch en landschappelijk verantwoord. Beplanting en ecologisch verantwoord maaien zijn daar onderdeel van.
      • Water Natuurlijk is voor de aanleg van meer waterberging om overstromingen en wateroverlast beheersbaar te maken. Waterberging, ook in de stad, is bron van biodiversiteit, recreatie en verkoeling.
      • De kust is van ons allemaal en moet openbaar en vrij van bebouwing blijven. Water Natuurlijk is daarom voorstander van het Kustpact en tegen extra strandhuisjes.
      • We promoten de schoonheid van de kust en duinen.
      • Hollandse Delta moet een actieve rol pakken in de ontwikkeling van de natuur bij de natuurcompensatie rond het Haringvliet (Zuiderdiep en Blok de Wit).

      Thema 7 Energie en grondstoffen

       Duurzaam en circulair
      Duurzaam en circulair

      Wij zijn de eerste generatie die gevolgen van klimaatverandering ondervindt en de laatste generatie die er iets aan kan doen! Waterschappen moeten en kunnen een forse bijdrage leveren aan vermindering van broeikasgassen zoals CO2 en aan de circulaire economie. Daarvoor zijn stappen met echte impact noodzakelijk. En het mooie is: het levert ook wat op!

      Water Natuurlijk ziet afvalwaterzuiveringen als grondstoffenfabrieken die circulair en energieneutraal zijn én geld opleveren. Grondstoffen als fosfaat kunnen teruggewonnen worden. En uit de zuivering kan warmte gehaald worden voor de verwarming van huizen en bedrijven. Om de zuivering efficiënter te maken moet zoveel mogelijk voorkomen dat schoon regenwater in het riool komt. Dat kan door verdergaande samenwerking tussen gemeenten en het waterschap. Het rendement van de zuiveringsinstallaties moet zo goed worden dat het water hergebruikt kan worden en niet meer in zee geloosd hoeft te worden. Dat scheelt weer in de wateraanvoer, en dus geld. En niet alleen in afvalwater zit energie, ook in het water van kanalen en grachten (aquathermie). Uit oppervlaktewater kan warmte worden benut. Bijkomend voordeel is dat het water ook minder warm wordt wat goed is voor de waterkwaliteit!

      Water Natuurlijk staat voor duurzaam: ecologisch én economisch. Wij vinden dat waterschappen  vanwege hun grote belang bij het tegengaan van klimaatverandering het voorbeeld moet zijn voor duurzame bedrijfsvoering. Daarvoor moet actief worden gehandeld door het waterschap. Bovendien: voor alles wat het waterschap Hollandse Delta aan anderen vraagt, is het belangrijk dat zij zelf het goede voorbeeld geeft. Bij grote investeringen is een duurzaamheid-  en maatschappelijke kosten-batenanalyse een vereiste. WN streeft er naar dat Hollandse Delta vanaf 2025 energieneutraal is en daarna energieleverend wordt. Per 2030 moet de water- en stoffenkringloop zijn gesloten. Dat is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de portemonnee.

       Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • Energieneutraal waterschap per 2025. Daarna: energieleverend waterschap. Vermindering van energiegebruik en de opwekking van duurzame energie hebben hoge prioriteit. Daarbij zijn actie, samenwerking en innovatie de hoofdtermen.
      • Slimme energie: toepassing van gebruik van warmte en koude uit rioolwater en effluent voor verwarming van aardgasvrije woningen.
      • Wij ondersteunen de toename van warmtepompen en daarmee onttrekking van warmte uit oppervlakte- en grondwaar mits dit niet tot (thermische) verontreiniging leidt.
      • Circulair waterschap: sluiten kringlopen energie, grondstoffen, water per 2030. Fosfaat en andere mineralen worden maximaal teruggewonnen en daarmee voorkomen dat deze nieuw aangevoerd moeten worden.
      • Optimaal duurzame energieopwekking op terreinen van waterschappen. Alle kansen worden benut. Hierbij ook kansen bieden aan inwoners om te participeren.
      • In het inkoopbeleid van Hollandse Delta stimuleren we innovatieve, groene ondernemers die met schone, duurzame en inventieve oplossingen komen en belonen we milieuwinst.

      Thema 8 Stad en platteland

      Iedereen waterbewust

      Waterbeheer is belangrijk in de stad én op het platteland. Iedereen moet zich realiseren dat we kwetsbaar zijn voor overstromingen, vervuiling en verdroging, en dat water een cruciale rol speelt in de veiligheid van onze leefomgeving. Water Natuurlijk wil een water- beheer dat rekening houdt met de leefomgeving van alle bevolkingsgroepen, met landbouw, economie, natuur, milieu en landschap.

      In een laaggelegen en waterrijk gebied als Hollandse Delta is het belangrijk dat mensen zich meer bewust worden van het water. Zeker met de extremere weersomstandigheden die het merkbare gevolg zijn van de klimaatverandering: overvloedige regenbuien, maar ook perioden van grote droogte en tekorten aan zoet water. Dat kan door meer zichtbaar water in de stad, natuur- en milieueducatie, communicatie met burgers door informatie in bladen, aanwezig zijn bij grote evenementen, fiets- en wandelroutes langs water en erfgoed. Bewoners en bedrijven moeten zo geïnformeerd zijn dat ze kunnen begrijpen dat investeringen in waterbeheer noodzakelijk zijn. Maar ook dat ze zelf een grote rol kunnen spelen in duurzaam waterbeheer. Dat kan door te stimuleren dat inwoners van Hollandse Delta zelf ook hun steentje bijdragen door hun tuin minder te verharden, een regenton te plaatsen, geen bestrijdingsmiddelen te gebruiken. Stad en platteland zijn met elkaar verbonden door het water. Overloopgebieden in de landelijke omgeving zijn nodig, naast waterberging in de stad. Er zijn ook zeker combinaties van functies mogelijk waar iedereen baat bij heeft: waterpleinen, groene parken, parkeergarages met groene daken, recreatie- en natuurgebieden. Rond de steden kan de inrichting van gebieden voor waterberging tegelijkertijd bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving.

      Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • In samenwerking met inwoners en gemeenten vergroenen en ‘verblauwen’ van steden en dorpen! Om hiermee wateroverlast tegen te gaan en hittestress te voorkomen.
      • Educatie en voorlichting door waterschappen om de kennis van het watersysteem te bevorderen.
      • Duidelijke voorlichting over: wat niet in het riool gestort moet worden, het belang van afkoppelen van regenwater, tegels uit de tuin, zuinig met water en het niet gebruiken van bestrijdingsmiddelen. Subsidie kan daar ook bijdragen aan gewenst gedrag.
      • Leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de woonomgeving verbeteren door recreatieve voorzieningen in, om en bij het water, en de aanleg van waterpleinen.

      Thema 9 Duurzaam waterbeheer

      Balans tussen economie en ecologie
      Balans tussen economie en ecologie

      Duurzaam waterbeheer betekent dat water zo doelmatig  en efficiënt mogelijk wordt benut met de geringste belasting van ons milieu.

      Water wordt op vele manieren gebruikt: voor drinkwatervoorziening, voor de land- en tuinbouw en de industrie. De afgelopen jaren kennen we ook perioden met watertekorten. Het is daarom nodig om te investeren in innovaties voor het sluiten van de waterketen. Samenwerken en samen investeren in technische en sociale innovaties met drinkwater-bedrijven, de agrarische sector en het bedrijfsleven heeft topprioriteit: waterbewust ondernemen is in het belang voor bedrijfsleven en natuur.

      Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • Denken in kringlopen, sluiten van de waterketen.
      • Sociaal en technisch Innoveren: techniek en gedrag.
      • Water Natuurlijk wil dat uiterlijk in 2027 de doelen van de Kaderrichtlijn Water worden gehaald. Hollandse Delta moet doen wat daarvoor nodig is en bij anderen bereiken dat ze dit ook doen.
      • Samenwerken met agrarisch bedrijfsleven, drinkwaterbedrijven en industrie om de waterkringlopen zoveel mogelijk te sluiten.
      • Aan de ene kant voorkomen van onnodige en gevaarlijke lozingen via het riool, aan de andere kant terugwinnen van energie, water, en grondstoffen uit rioolwater.
      • Thermische belasting van het oppervlakte water en grondwater voorkomen en verminderen bijvoorbeeld door aquathermie (oppervlaktewater gebruiken als warmte wisselaar).
      • Zorgen voor klimaatadaptieve land- en tuinbouw: dus niet inzetten op dure korte termijn maatregelen die veel zoet water kosten dat toch al schaars is. Het tegengaan van bodemdaling door onderwaterdrainage dat veel extra zoet wateraanvoer vraagt en waardoor boeren eerder het land op kunnen en daarmee bedreigend kunnen zijn voor weidevogels moet niet worden gestimuleerd. Terugwinnen van zoet water uit rioolwater en tuinbouwafvalwater daarentegen wel.
      • Duurzaam (ecologisch) waterbeheer is noodzakelijk en urgent. Waterschappen hebben hierbij een belangrijke voorbeeldfunctie voor anderen, bijv. op het vlak van klimaatverandering / klimaatadaptatie / mitigatie en herstel van biodiversiteit.
      • Voorkomen overmatig kroos door vermindering voedingsstoffen in water vanuit land- en tuinbouw.

       

      • Thema 10 Verbinding en transparantie

        Het waterschap is van ons allemaal
        Het waterschap is van ons allemaal

        Waterschappen zorgen voor droge voeten (watersysteem) en schoon water (waterzuivering, schoon water in de sloot). Water Natuurlijk vindt het juist ook belangrijk hóe waterschappen dat doen: door bewoners, organisaties en overheden in het gebied te betrekken bij het vinden van de beste, duurzame, oplossing. Met oog voor natuur, milieu en landschap. Niet alleen bij het maken van plannen, maar ook bij de uitvoering.

      Het waterschap moet verbinder van partijen zijn, met respect voor en erkenning van ieders (eigen)belang. De ambtenaren van het waterschap hebben ervaring en deskundigheid, maar inwoners, (agrarische) ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden hebben een eigen (maatschappelijk) belang. Op basis van gelijkwaardigheid is een goede en voor iedereen acceptabele oplossing altijd mogelijk. Daar hoort bij dat het waterschap zich verantwoordt over wat er uiteindelijk is besloten en hoe ze die besluiten uitvoert. Welke belangen zijn afgewogen en op welke manier? 

      Belangrijke stappen in het waterbewustzijn van alle inwoners en bedrijven van Hollandse Delta moeten nog worden gezet. Het aanpakken van alle steden en dorpen om deze aan te passen aan de klimaatverandering maar ook stappen om vervuiling en verspilling tegen te gaan. Het huidige coalitieakkoord is een eerste aanzet geweest om het waterbewustzijn te vergroten. Die lijn moet in versneld tempo worden voortgezet. 

      Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • Hollandse Delta moet bij alle onderwerpen gericht zijn op samenwerking met andere partijen.
      • Hollandse Delta communiceert actief over haar handelen.
      • Bewoners, boeren en (sport)vissers spelen een belangrijke rol  bij de monitoring van waterkwaliteit.
      • Regels en randvoorwaarden zijn nodig, maar burgers worden zo breed mogelijk gefaciliteerd.
      • Waterschappen kopen maatschappelijk verantwoord en 100% duurzaam in.

      Thema 11 Innovatie

      Innovatief voor nu en de toekomst

      Klimaatverandering heeft grote gevolgen: voor onze eigen veiligheid en gezondheid en die van de flora en fauna. Om duurzaam te zijn, waterveiligheid te garanderen en middelen zo efficiënt mogelijk te besteden zijn innovatieve methoden noodzakelijk. En omdat het klimaat niet bij de grenzen van Hollandse Delta stopt en wij onze kennis ook willen delen, vraagt dat om samenwerking.

      Samenwerking is nodig om de effecten van klimaatverandering te verkleinen. In steden en dorpen bestaat het risico van hittestress: hoge temperaturen die gevaarlijk kunnen zijn voor de gezondheid van de inwoners. Het waterschap moet samen met inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden actief samenwerken om maatregelen te treffen. 

      Innovatie is daarbij een sleutelbegrip. Duurzaam waterbeheer vraagt nieuwe oplossingen voor nieuwe problemen, zoals de klimaatverandering. Experimenteren en al doende leren hoort er bij. Zowel qua techniek, financiering, samenwerking en verantwoordelijkheids-verdeling. Op grote én kleine schaal.  

      Speerpunten Water Natuurlijk Hollandse Delta

      • Water Natuurlijk ziet innovatie en leren door ‘te doen’ als cruciaal om nieuwe uitdagingen aan te gaan: groot en klein!
      • Samenwerking moet! Water Natuurlijk vindt dat, in lijn met de Omgevingswet, het waterschap over haar traditionele en juridisch vastgelegde rol moet stappen om zo veel mogelijk kansen te benutten voor een goede leefomgevingskwaliteit in Hollandse Delta.
      • Samenwerking van Hollandse Delta met partners: met kennisinstellingen en met inwoners en gemeenten om steden klimaatbestendig te maken.
      • Nationaal en internationaal moet samenwerking worden gezocht om van elkaar te leren. Daarbij moet optimaal gebruik gemaakt worden  van landelijke en Europese subsidiemogelijkheden voor kennis- en pilottrajecten. Water Natuurlijk ondersteunt de ‘Blue Deal’ van de Unie van Waterschappen en ziet alle internationale activiteiten die primair een kennis- en ervaringsoverdracht tot doelstelling hebben onder deze vlag plaatsvinden.