Mollen in de media

Aan het advies van Water Natuurlijk om te stoppen met het bestrijden van mollen in de dijken werd door diverse kranten aandacht besteed. Zo kreeg het in het Eilanden Nieuws een hele pagina toebedeeld. Aandacht is er, nu nog resultaat.

Argumenten

De argumenten van Water Natuurlijk lijken onweerlegbaar. Het graafwerk van de mollen maakt de dijken niet onveilig. Dit wordt onderbouwd door een onderzoek van Deltares.  Deze instelling doet veel onderzoek naar waterveiligheid. Voor richtlijnen over waterveiligheid van het Rijk maakt de minister gebruik van hun onderzoeken. Duidelijk is dat mollenbestrijding niet bijdraagt aan de veiligheid.

Het is nutteloos omdat, bij de aanvang van het voor dijken kwetsbare seizoen, er weer net zoveel mollen zijn als vóór de vangactie. Nieuwe aanwas van mollen zorgt in de zomer namelijk voor het opvullen van de vrij gekomen territoria.

Weggegooid geld

Bestrijding van mollen veroorzaakt onnodig dierenleed, is slecht voor biodiversiteit en het is ook weggegooid geld. Er kan dus een dubbelslag worden gemaakt voor biodiversiteit. Stoppen is positief en het vrijkomende geld kan worden gebruikt voor meer biodiversiteit op dijken.

Verenigde Vergadering

In de laatste Algemene Vergadering heeft Water Natuurlijk het schriftelijk advies om te stoppen verdedigd, maar het College van Dijkgraaf en Heemraden en de overige leden van de vergadering waren nog niet overtuigd. Mollenbestrijding moet echter stoppen en herstel van biodiversiteit moet prioriteit krijgen. Goede argumenten en aandacht voor het probleem helpen hierbij. We gaan nu verder totdat iedereen is overtuigd.

Joost Kievit MSc

Veiligheidsmaaien vernietigt biodiversiteit

Met een persbericht van 2 mei kondigde het waterschap Hollandse Delta het ‘veiligheidsmaaien’ aan. Ruim 3.000 kilometer wegberm is vervolgens gemaaid. Dit is slecht voor biodiversiteit en Water Natuurlijk vindt dat het anders moet en jkan.

Veiligheid

Het verkeer moet een veilig gebruik van de wegen kunnen maken. Dat is belangrijk en daar is geen discussie over. Het is onnodig om daarvoor alle bermen van de polderwegen over de hele lengte zo vroeg te maaien. Voor de verkeersveiligheid volstaat het om zichthoeken te maaien als het uitzicht belemmerd wordt en verkeerstekens vrij te maaien als deze dreigen onder te groeien. Meer maaien betekent onnodig geld uitgeven en het is slecht voor de natuur.

 

dood in de bern.
dood in de bern.
Slecht voor insecten

Het maaiwerk wordt gedaan met klepelmaaiers. Deze machines vermalen het plantenmateriaal en alle insecten, eieren, poppen, rupsen en andere diertjes die op de planten zitten worden mee vermalen. Het wordt dan zo goed als onmogelijk voor insecten om zich in de berm voort te planten. Dit terwijl we juist alles op alles moeten zetten om te voorkomen dat nog meer insecten uitsterven. En, het maaiwerk blijft niet beperkt tot de aangekondigde 1,5 meter. Vaak worden veel bredere stroken en hele dijktaluds meegenomen.

Strafbaar?

Het is maar zeer de vraag of Flora en Faunawet niet wordt overtreden volgens de Gedragscode Flora- en Faunawet voor de waterschappen. Als volgens de regels van die code wordt gewerkt, dan voldoet het waterschap aan de voorwaarden die verbonden zijn aan de vrijstelling van een aantal verbodsbepalingen van die wet. Zonder die gedragscode moet ontheffing zijn verleend.

Over het maaien vermeldt de gedragscode:

in laatste instantie zullen maaiwerkzaamheden tussen 15 maart en 1 juni alleen plaatsvinden als dat, gezien de primaire waterschapstaken, niet anders kan en met de nodige voorzorg. Bijvoorbeeld, een vroege maaibeurt kan noodzakelijk zijn om de watergang bereikbaar te houden voor latere schoningswerk-zaamheden. De voorzorgsmaatregelen worden, met het oog op controle door handhavende instanties, goed gedocumenteerd.

Voor deze periode geldt dus een nee, tenzij. Het normale maaiwerk kan pas na 15 juli, aldus de code.

Herstel biodiversiteit

Water Natuurlijk Hollandse Delta vindt dat de bermen ook moeten worden ingezet om te werken aan herstel van biodiversiteit. Het veiligheidsmaaien kan zelfs met 95% worden verminderd. Het vrijkomende budget kan worden besteed aan uitbreiding van het ecologisch bermbeheer. Onze fractievoorzitter A.Mollema heeft hierover in de Verenigde Vergadering van 29 mei jl. vragen gesteld. De heemraad meldde dat hierover besloten zal worden bij de behandeling van het Groenbeleidsplan. Veranderingen kunnen echter dan nog wel 2 jaar duren. Water Natuurlijk wil dit versnellen.

Joost Kievit MSc.

dood in de bern.
dood in de bern.

Roundup in de ban

Water Natuurlijk Hollandse Delta wil al jaren het gebruik van Roundup door het waterschap uitbannen. Het werd zelfs nog gebruikt om stobben van omgezaagde bomen in te smeren. Tot voor kort echter zonder het gewenste resultaat.

Slecht voor het milieu

Roundup met de werkzame stof glyfosaat is slecht voor het milieu. Het waterleven lijdt eronder. Het komt al voor in ons drinkwater en het is waarschijnlijk kankerverwekkend. Alle reden om te stoppen met het gebruik vindt Water Natuurlijk.

Motie niet nodig

In de commissie Water van 13 mei ’19 stelde de fractievoorzitter van Water Natuurlijk, Anne Mollema Roundup opnieuw aan de orde. Hij kondigde aan zo nodig een motie in te dienen in de komende Verenigde Vergadering. Dit bleek niet nodig want in een schriftelijke reactie gaf het College van Dijkgraaf en Heemraden aan geen Roundup meer te gebruiken. Een mooi resultaat en een hoopgevend signaal. Kennelijk neemt het nieuwe dagelijks bestuur van het waterschap ons en de kwaliteit van onze leefomgeving serieus.

Meer biodiversiteit en geen mollenbestrijding

Water Natuurlijk Hollandse Delta adviseert het College van Dijkgraaf en Heemraden te stoppen met de bestrijding van mollen op de waterkerende dijken. Onderzoek toont immers aan dat de bestrijding niet nodig is voor de veiligheid, dat het zinloos is. Water Natuurlijk vindt het niet verantwoord door te gaan met het onnodig doden van dieren. Het geld dat hieraan wordt uitgegeven kan beter worden besteed.

Mollenbestrijding

Het waterschap Hollandse Delta beheert zo’n 800 kilometer waterkerende dijken op het Eiland van Dordrecht, Goeree-Overflakkee, Voorne-Putten, IJsselmonde en de Hoeksche Waard. In april is de jaarlijkse campagne tegen de mol weer uitgevoerd. Hierbij worden zij op alle dijken in het gebied met klemmen weggevangen. De klemmen worden in de mollengangen geplaatst. Op hun zoektocht naar voedsel worden de dieren gedood.
Voor het waterschap geldt als motivatie dat de populaties op dijken op een aanvaardbaar niveau moeten worden gehouden en dat het noodzakelijk is voor de veiligheid van de dijken.

Vraag van kiezer

Een vraag van een inwoner was voor Water Natuurlijk Hollandse Delta de aanleiding om zich te verdiepen in de mol en de bestrijding hiervan. Dit werd gedaan in nauwe samenwerking met de werkgroep Zoogdieren van Hoekschewaards Landschap en de landelijke Zoogdiervereniging. Belangrijkste vragen hierbij waren: ‘is bestrijding zinvol’, met andere woorden kun je hiermee het aantal mollen reguleren op het gewenste niveau en ‘is het noodzakelijk’, ofwel levert het gegraaf van de dieren inderdaad een risico op voor de veiligheid van de dijken.

Is bestrijding van mollen zinvol?

Voor het antwoord op deze vraag, moet worden gekeken naar het gedrag van de mol. Boven de grond heeft zij tal van natuurlijke vijanden. Bijvoorbeeld de buizerd, blauwe reiger, wezel, hermelijn en vos. Onder de grond heeft de mol geen natuurlijke vijanden dan alleen zijn soortgenoten. Buiten de voortplantingstijd verdragen ze elkaar niet. Als een mol een bezet territorium in wil, dan wordt hij verdreven en volgt er vaak een gevecht met de dood tot gevolg.  De hoeveelheid mollen in een bepaald gebied wordt dus door hen zelf gereguleerd op een peil dat past bij de draagkracht van het gebied. Onbezette territoria, door het wegvangen van mollen, kunnen onbelemmerd door andere mollen worden ingenomen.

De mollenbestrijding door het waterschap vindt plaats in april. Om te kijken of mollen doden zinvol is moeten we ons verdiepen in de voortplanting van deze diersoort. In de paartijd (februari – april) gaan de mannetjes op zoek naar een vrouwtje. Ongeveer vanaf mei worden de 3 tot 6 jongen geboren, die het vrouwtje alleen grootbrengt. Na twee maanden zijn de jongen zelfstandig en gaan ze op zoek naar een eigen territorium. Dat betekent dus dat de vrijgekomen territoria ongeveer tussen juli en augustus opnieuw worden bezet.

Ruim voor het wegvangen van mollen, in het voor waterkeringen kwetsbare seizoen vanaf oktober, worden de opengevallen territoria weer bezet. In de voorzomer zijn er enkele maanden minder mollen. In de winter is de populatie weer op het oude peil en in april van het jaar daarop kan de campagne tegen de mol weer opnieuw beginnen. Als de mollen op de dijk niet waren weggevangen hadden de bestaande mollen hun territorium op leven en dood verdedigd. Nieuwkomers hadden gewonnen of verloren en er zijn dan per saldo niet meer of minder mollen in de dijk aanwezig. De conclusie is dan ook dat de bestrijding van mollen zinloos was en is.

Is mollenbestrijding nodig voor de veiligheid?

Het waterschap moet zwaarwegende argumenten op het vlak van veiligheid hebben om stelselmatig dieren te doden. Mollen vervullen immers een nuttige functie in het ecosysteem van de bodem. Zij eten tal van diersoorten die weer planten eten. Hij zorgen hiermee voor een zeker evenwicht in het bodemsysteem en voorkomen dat dieren die de grasmat kunnen aantasten de overhand kunnen krijgen. De mol is gewoon onderdeel van een gezonde bodem.

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft richtlijnen gemaakt voor het toetsen van de veiligheid van waterkeringen. In deze Handreiking Toetsen Grasbekledingen op Dijken is een passage opgenomen over het graafwerk van mollen. Er wordt gesteld dat uit golfgootproeven, golfoverslagproeven en veldwaarnemingen na hoogwater is gebleken dat de algemeen voorkomende ondiepe graafgangen van mollen niet of nauwelijks invloed hebben op de veiligheid van de dijken.

Aangezien de handreiking geldt als richtlijn voor de waterschappen bij het toetsen van de waterkering kan worden geconcludeerd, dat mollenbestrijding in de meeste gevallen niet noodzakelijk is uit oogpunt van waterveiligheid. Uit een enquête van de Unie van Waterschappen bleek dat het waterschap Rivierenland deze handreiking volgt en zij geen mollen bestrijdt op waterkeringen, extreme situaties daargelaten.

Advies Water Natuurlijk

Water Natuurlijk Hollandse Delta adviseert het College van Dijkgraaf en Heemraden van Hollandse Delta te stoppen met het bestrijden van mollen op waterkeringen en het vrijgekomen budget (€ 275,- per km dijk) te besteden aan herstel van biodiversiteit op de dijken. Dit kan door het eigen beheer zoveel mogelijk te optimaliseren en door het aanpassen van de pachtcontracten door het stellen van voorwaarden die gericht zijn op het herstel van biodiversiteit.

Nadere informatie:
  • Anne Mollema, fractievoorzitter Water Natuurlijk Hollandse Delta, telefoon 0611017484
  • Joost Kievit, voorzitter Water Natuurlijk Hollandse Delta, telefoon 0786731522
Molshoop
Molshoop