Vraag en antwoord

Water Natuurlijk heeft de afgelopen periode veel vragen gekregen over de koers (programma) van water natuurlijk en haar relatie met ondersteuners en andere politieke partijen.

Allereerst bedanken wij iedereen voor het stellen van deze vragen!

Hieronder volgt een samenvatting van de meest gestelde vragen!

1: Is Water Natuurlijk nou een onafhankelijke partij, of een verlengstuk van D66 en/of GroenLinks?

Antwoord: Water Natuurlijk is een onafhankelijke vereniging, opgericht door de provinciale Natuur- en Milieufederaties, Sportvisserij Nederland en Natuurmonumenten. Daarnaast zijn er veel groene, recreatie- en milieuorganisaties die ons steunen. Ook GroenLinks en D66, die zelf niet meedoen aan de waterschapsverkiezingen, hebben zoveel vertrouwen in ons programma en onze mensen dat ze hun kiezers adviseren om op Water Natuurlijk kunnen stemmen.

Onze kandidaten hebben verschillende (politieke) achtergronden, velen zijn bij geen enkele reguliere politieke partij aangesloten. Het zijn groene bestuurders met hart voor blauw, die staan voor Water Natuurlijk. Water overstijgt partijbelangen en vraagt samenwerking.

2: Waarom geeft Natuurmonumenten geen stemadvies meer?

Antwoord: Natuurmonumenten helpt alle partijen die bijdragen aan beter natuur- en waterbeheer. In 2008 hebben ze ons mede opgericht en wilden ons met het stemadvies een goede start meegeven. Nu is Water Natuurlijk een volwassen partij. We werken prima samen met Natuurmonumenten in projecten. Datzelfde geldt trouwens voor de provinciale Natuur- en Milieufederaties en de provinciale Landschappen.

3: Waarom voelen sportvissers zich thuis bij Water Natuurlijk ?

A: Het Nederlandse water krijgt de vissen die het verdient, vis is de graadmeter van de gezondheid van het water. Water Natuurlijk en een van onze ‘founding parents’, Sportvisserij Nederland zijn het volledig met elkaar eens over wat gezond water is, met natuurlijke variatie. Sportvissers zijn naast wandelaars, zwemmers en natuurgenieters belangrijke oren en ogen langs de waterkant. Sportvissers zijn vaak veel beter op de hoogte van de toestand van de vis in Nederland en hoe gezond water daaraan bijdraagt dan de stuurlui aan de wal die het (al dan niet zogenaamd) voor dieren opnemen. Daarom werkt Water Natuurlijk graag samen met sportvissers en voelen sportvissers zich ook thuis bij Water Natuurlijk: de zorg voor schoon water en visvriendelijk waterbeheer bindt ons.

4: Waarom hebben jullie de otter gekozen op de poster?

A:De otter staat voor gezond en natuurlijk water. Een aantrekkelijk dier, waarvan Water Natuurlijk er graag meer ziet. Als het met de otter goed gaat, gaat het ook goed met de ecologische kwaliteit van het watersysteem. Hij heeft gezond water nodig, voldoende vis, heeft waterverbindingen nodig om niet doodgereden te worden, en is een aantrekkelijk diertje. Echt een dier voor een aantrekkelijke poster!

5: Waarom geeft D66 geen formeel stemadvies?

A: D66 maakt daarin haar eigen afweging, wil dat waterschappen opgaan in een versterkt middenbestuur, maar maakt wel bekend dat ze Water Natuurlijk steunt, zolang er waterschappen zijn. Ze steunen ook het programma van Water Natuurlijk. Er staan veel actieve leden van D66 op de kandidatenlijsten van WN en bekende D66-ers als Jan Terlouw zetten zich actief in voor Water Natuurlijk. Bij een liberale partij past alleen geen formeel stemadvies.

6: Hoe kan natuur ontwikkeld worden zonder dat de lasten stijgen?

A: Door natte natuur te gebruiken als hoogwaterbuffer kan voorkomen worden dat stedelijk gebied onder water loopt. Dat te voorkomen ín stedelijk gebied zou grote infrastructurele investeringen vergen, die dus door te investeren in natuur vermeden worden. Voor iedereen goedkoper en we krijgen er nog mooie, robuuste natuur bij. Water Natuurlijk wil niet primair natuur ontwikkelen, maar natuurdoelen en waterdoelen combineren. Natuurlijke oevers helpen bij het in stand houden van gezond water. Natuurlijke waterbuffers voorkomen wateroverlast in de steden, tegen minder kosten dan technische ingrepen.

7: De Partij voor de Dieren is voor een hengelverbod, in ieder geval in stedelijk water. Wat is het standpunt van Water Natuurlijk hierover?

A: Belangrijk is om te beseffen dat het waterschap niet gaat over een hengelverbod. Als pure waterschapspartij is het dus ook niet aan Water Natuurlijk om hier een standpunt over te hebben, dat laten we aan de politieke partijen in Den Haag of in de gemeentes. In het waterschap doet Water Natuurlijk heel veel om dierenwelzijn van vissen te verbeteren, zoals het realiseren van visvriendelijke gemalen, stuwen en natuurvriendelijke oevers. Hierbij werken we vaak en goed samen met sportvissers. Natuurlijk is het voorkomen van dierenleed ontzettend belangrijk en gaan we de dialoog over dierenwelzijn bij sportvissen daarbij zeker niet uit de weg. Daaruit blijkt maar weer dat Water Natuurlijk niet het klakkeloze verlengstuk is van welke politieke partij ook, echt onafhankelijk!

8: Hoe ‘onafhankelijk’ is Water Natuurlijk, wordt de partij door iemand betaald?

A: Water Natuurlijk krijgt beperkte steun (in natura en in financiële zin) van enkele van haar founding fathers, maar bedruipt zich voor meer dan 90% zelf door een afdrachtregeling van onze bestuurders in de waterschappen en door lidmaatschappen van leden. Daardoor hebben we een buffer opgebouwd om campagne te kunnen voeren. Wij krijgen geen subsidie, zoals de politieke partijen die in de 2e Kamer vertegenwoordigd zijn. En we worden ook in financiële zin niet gesteund door politieke partijen die ons welgezind zijn (zoals D66 en GroenLinks)

9: Waarom zijn er überhaupt verkiezingen voor waterschappen, er valt toch (bijna) niets te kiezen?

A: Net als bij provincies of Europa liggen er in de waterschappen wel degelijk hele belangrijke keuzes voor die de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van Nederland bepalen. Je kunt puur vanuit (agrarisch) productiebelang redeneren of breder vanuit de relatie tussen stad en platteland, waarbij ook recreatiemogelijkheden, kwaliteit van natuur en landschap en stadsklimaat centraal staan.

10: Waarom praten jullie zoveel over ‘evenwichtiger lastenverdeling’? Kan Water Natuurlijk daar dan iets aan veranderen?

A: Veel zaken liggen vast via wetgeving. Maar net als op andere beleidsthema’s worden er steeds wetten aangepast en nieuwe wetten gemaakt. Zolang Water Natuurlijk groot blijft zullen we ons – ook via de Unie van Waterschappen – sterk maken voor een evenwichtigere lastenverdeling. Ook in de Tweede Kamer zijn er partijen die ontevreden zijn over de huidige lastenverdeling die stads- en dorpsbewoners laat dokken voor ingrepen die vooral de traditionele, grootschalige landbouw ten goede komen. Overigens kent ook de huidige wet ruimte voor afweging en ook die valt bij de meeste waterschappen nog vaak in het belang van de agrarische sector uit. Er valt dus ook op korte termijn iets te kiezen.

11: Wat moeten we met al die waterschapsbestuurders? Het scheelt toch miljoenen als we het bestuur afschaffen en de organisaties bij Rijkswaterstaat of de provincies onderbrengen?

A: Alle waterschapsbestuurders bij elkaar kosten de belastingbetaler ongeveer € 12 miljoen. Dat is een schijntje in vergelijking met de kosten voor toezichthouders bij (bijvoorbeeld) woningcorporaties en ziektekostenverzekeraars, terwijl ze effectiever blijken om te voorkomen dat belastinggeld over de balk wordt gegooid. Democratische controle is bovendien beter dan de ondoorzichtige constructies in andere sectoren. De provinciale bestuurders kunnen het er niet zomaar even bij doen. De extra taken en verantwoordelijkheden heffen in één klap de ‘besparing’ van 12 miljoen op. Bovendien vallen de voor het waterbeheer logische grenzen totaal niet samen met die van de provincies, waardoor veel extra kosten gemaakt moeten worden om grensoverschrijdende wateren goed te kunnen beheren. Als je het hebt over bestuurlijke verantwoordelijkheden wordt dat een grote chaos. Opheffen van de waterschappen is dus vooral een voorbeeld van pennywise en pound foulish. Recent publiceerde de OECD nog een rapport waarin zij concluderen dat het waterschapsbestuur prima op orde is en een voorbeeld is voor veel andere landen. Niet voor niets komen ze daarom vanuit het buitenland naar Nederland toe om te kijken hoe wij ons waterbeheer toch zo goed op orde hebben.

12: Waarom zouden mensen gaan stemmen? Het maakt toch allemaal niets uit, de partijen zijn het toch altijd met elkaar eens bij de waterschappen?

A: Er valt wel degelijk iets te kiezen. Als voorbeeld de lastenverdeling, waarover partijen het vaak niet met elkaar eens zijn. De een vindt dat de boeren teveel betalen voor wat het waterschap voor hen doet, de ander vindt dat stedelingen teveel betalen voor wat het waterschap aan stedelijk water doet. De ene partij wil alleen maar een zo laag mogelijke waterschapsbelasting, terwijl het andere partijen juist gaat om wat kiezers terugkrijgen voor hun geld. Ander voorbeeld: kies je voor waterveiligheid via steeds hogere dijken met steeds duurdere technische oplossingen, of kies je voor een meer integrale aanpak waarin je het water meer de ruimte geeft en ook nog eens nieuwe natuur realiseert? Er is echt genoeg te kiezen voor het Waterschap! Zie ook antwoord op vraag 9.

13: Is jullie pleidooi voor meer natuur niet in strijd met de bescherming tegen wateroverlast en overstromingen?

A: De beste manier om de veiligheid van ons allemaal (met name achter de dijken) zo groot mogelijk te maken is door mee te bewegen met de natuur: gebruik de natuur als gratis buffer tegen wateroverlast, of als voorland voor een dijk, zodat die minder snel in gevaar komt. Wij willen veilige dijken en stellen juist daarom voor te kiezen voor brede, groene dijken in plaats van betonnen en damwanddijken. EN voor oplossingen in het voortraject: door water langer vast te houden in hoger gelegen gebieden en te laten infiltreren in de bodem. Daarmee lever je eveneens een oplossing aan het vermijden van watertekorten in droge perioden.

14: Waarom benadrukken jullie zo de natuur- en recreatiebelangen? Schaadt dat niet de Nederlandse economie, met name de agrarische sector, en de procesindustrie?

A: Wij zijn vóór een duurzame en innovatieve landbouw, die rekening houdt met klimaat-verandering en voedselveiligheid. Dat betekent dat de agrarische sector moet leren het met minder (zoet) water te doen en te kunnen blijven produceren, ook als het water zilter is: adaptatie. Juist omdat de Nederlandse boeren zo hoogproductief en innoverend willen zijn zien we hier enorme kansen, ook in het waterbeheer. Hetzelfde geldt voor de procesindustrie. In veel andere sectoren blijkt dat juist een duurzame bedrijfsvoering de beste kansen biedt voor de toekomst. Gelukkig zien ook steeds meer boeren dat in. Zo ontstaan hele mooie combinaties van winstgevend ondernemerschap met kansen voor natuur en recreatie. En daar wordt niet alleen de economie, maar heel Nederland beter van.

15: Jullie zeggen een diervriendelijke partij te zijn, maar hoe zit het dan met de bestrijding van muskusratten?

A: Waar muskusratten werkelijk een bedreiging vormen voor de veiligheid zullen maatregelen daartegen nodig blijven, maar wij hebben grote twijfels bij de effectiviteit van de bestrijding zoals die nu miljoenen per jaar kost. Het blijft dweilen met de kraan open zolang er geen natuurlijke vijanden zijn. Dat kan en moet anders. Daarom zijn we nu een proef gestart om te bepalen wat de effectiviteit is van het muskusrattenvangen en welke alternatieve methoden mogelijk zijn die diervriendelijk zijn EN effectief.

16: Water Natuurlijk bepleit steeds weer nieuwe, dure zuiveringsmethoden voor het afvalwater. Op een gegeven moment is het water toch schoon genoeg?

A: Het Nederlandse water is op heel veel plekken nog lang niet schoon genoeg om een ecologisch gezond systeem te dragen. Het water komt inmiddels schoner Nederland in dan het ons land verlaat. Dat betekent dat we door moeten gaan met naar betere techniek te zoeken. Daarmee zorgen we er meteen voor dat waterschappen energieleveranciers kunnen worden en daarmee klimaatneutraal. Uiteindelijk zijn we dan zelfs goedkoper uit.
Daarnaast komen er nieuwe stoffen bij, die het water vervuilen. Hormonen en medicijnen die schadelijk zijn voor natuurlijk functionerend en gezond water. Ook daarom zijn nieuwe technieken nodig om deze nieuwe stoffen uit het water te halen. Dit natuurlijk naast het geven van voorlichting over de effecten van het doorspoelen van medicijnen.