Onderhoud aan de watergangen en waterkeringen

Foto van het Ruiten-Aa kanaal in Veelerveen
Het Ruiten-Aa kanaal in Veelerveen

In de wereld van onderhoud is veel veranderd. Vroeger was het vooral een zaak van kaal halen zodat het water onbelemmerd door kon stromen. Nu worden ecologische ontwikkeling en natuur steeds belangrijker. AB-lid Joke Leenders bericht.

Vanuit mijn keukenraam zie ik het nu 100-jarige Ruiten-Aa kanaal liggen met in de winter nog prachtige rietkragen. Aan mijn kant staan ze er nog, aan de overkant zijn ze gemaaid. Dat om en om maaien is beleid van het waterschap. Mijn buurjongen probeerde van de zomer nog in zijn ijver om ook mijn kant kort te maaien. Maar gelukkig heb ik dat voorkomen met een vriendelijk verzoek om dat met rust te laten. Voor de vogels is het riet een goede schuilplaats. In juni 2019 is het Definitief Onderhoudsbeheerplan Watergangen en waterkeringen behandeld in de commissie VVSW en vastgesteld in het AB. Het moet nu voldoen aan de nieuwe Wet natuurbescherming en de Gedragscode voor waterschappen. Dat betekent: onderhoud is nodig, maar er is een zorgplicht voor beschermde dieren en planten. Dat doet het waterschap door een ‘habitat’ benadering; de leefomgeving van dieren en planten wordt beschermd. Dus taluds worden ‘om en om’ gemaaid en de begroeiing in talud en bodem blijft zo mogelijk staan. Natuurlijk zijn er nog verbeteringen mogelijk: Laten we het maaisel liggen zoals nu het geval is of benutten we dat voor bijvoorbeeld bodemverbetering of biogas? Kunnen we de onderhoudspaden zo beheren dat deze meer natuurwaarde krijgen? En doen we genoeg met de geluiden ‘uit het veld’? Het plan is definitief maar dat relativeer ik graag. U vindt het plan op de site hunzeenaas.nl. Of via deze link.

Het Ruiten-Aa kanaal in Veelerveen.

Door: Joke Leenders, voorzitter en lid commissie VVSW, Voldoende, Veilig en Schoon Water.

Integraal Maatregelenplan Zuidlaardermeer

ZuidlaardermeerIn het Zuidlaardermeergebied, Natura 2000-gebied, raken belangen van water, natuur, recreatie&toerisme en wonen elkaar. Voor het waterschap liggen er opgaven op het gebied van waterkwantiteit en waterkwaliteit en moeten maatregelen worden getroffen om de bodemdaling te compenseren. Het waterschap heeft het voortouw genomen om samen met andere betrokken partijen een integraal plan te maken en op deze wijze meerwaarde voor het gebied te ontwikkelen. Toch zagen niet direct alle belanghebbenden deze meerwaarde.

In het plan zijn doelen en zes maatregelpakketten voor het gebied beschreven. Het plan biedt de basis voor de verdere uitwerking en uitvoering door de verschillende partijen. Het gaat voor het waterschap om:

  • Inrichting 60 ha. oevers van het Zuidlaardermeer tot ondiep moerasgebied. Hiermee worden de waterkwaliteit, waterbergend vermogen en de biodiversiteit verbeterd.
  • Inrichting 25 ha. natte natuur bij Wolfsbarge-zuid. Hier spelen dezelfde doelen en recreatieve ontsluiting. Het waterschap is hier afhankelijk van de provincie, die de grond moet verwerven Creëren van een luwe zone aan de oostkant van het meer om plantengroei te bevorderen en daarmee dus een betere waterkwaliteit.
  • Nulmeting oeverconstructies en steigers: dit is nodig om het effect te kunnen bepalen wanneer een lager boezempeil vanwege de bodemdaling wordt ingesteld.

Maatregelen waarvoor andere partijen primair aan de lat staan, zijn:

  • Verkenning versterken toeristisch-recreatieve voorzieningen.
  • Onderzoek afname van de vaardiepte en van bevaarbaar oppervlak. Dit is ook nodig vanwege de bodemdaling.

Het AB heeft het Integraal Maatregelenplan Zuidlaardermeer in oktober 2019 vastgesteld. Daar gingen echter flinke discussies aan vooraf. Die gingen onder andere over de integrale rol van het waterschap en de verantwoordelijkheid van andere partijen (mede-overheden).

Ook waren er zowel bij de behandeling in de commissie beleid en projecten als in het AB insprekers namens de bewoners uit Meerwijck en namens de recreatiebedrijven. Beide insprekers hielden een pleidooi voor hun belang, respectievelijk woon- en leefklimaat en het recreatief-toeristische belang. Beiden deelden het belang van beleving en toegankelijkheid van het gebied, alsmede een serieuze plek in het proces.

Het interessante aan dit plan vind ik enerzijds de vele belangen die er spelen, waarvan sommige belichaamd door insprekers. Anderzijds vind ik de samenbindende rol van het waterschap in combinatie met het behalen van diverse waterdoelen ook een boeiende. Volgens Water Natuurlijk ligt er met dit plan in ieder geval een goede basis voor het verder uitwerken van diverse maatregelen die het gebied ten goede komen. Tevens zijn wij van mening dat de insprekende partijen met hun belangen goed ingebed moeten worden in het hele proces en hebben we de hoop uitgesproken dat andere partijen hier ook hun verantwoordelijkheid nemen.

Marieke Creemer, AB-lid, commissie beleid, projecten en lab

Droogte

Marieke CreemerDe jaren 2018 en 2019 kenden ongekend droge zomers. Ook het najaar en de winter van 2018 waren droog. Het waterschap loopt zo langzamerhand tegen grenzen van het huidige watersysteem aan. Verdeling van het schaarse zoetwater wordt een actueel vraagstuk.

In het AB van 26 februari 2020 is de evaluatie van de droogte 2019 besproken. Ruim hiervoor kopten de kranten al dat de droogte het waterschap bijna 8 ton gaat kosten. Het AB heeft dit krediet bij de bespreking van de droogte-evaluatie beschikbaar gesteld. Het gaat om maatregelen om de wateraanvoer nog te verbeteren. Het waterschap zit nog niet 100 % aan de maximale wateraanvoer, maar de grenzen van het systeem zijn wel in zicht. Waar die grenzen al bereikt zijn, bijvoorbeeld in het gebied van de Drentsche Aa, heeft het waterschap in de zomer van 2019 beperkingen gesteld aan de grondwateronttrekking door landbouwers. Ook dit heeft gezorgd voor koppen in de krant. Op een goed bezochte avond in Rolde november jl. heeft het waterschap op constructieve wijze met de landbouw gesproken over de mogelijkheden en onmogelijkheden van grondwateronttrekking in het gebied. De komende maanden wordt een aanpak Drentsche Aa met betrokkenen verder uitgewerkt.

Het Rijk heeft na de droogte van 2018 een (tijdelijke) beleidstafel droogte ingesteld. De eindrapportage hiervan verscheen eind december 2019. In het rapport wordt aanbevelingen gedaan om Nederland weerbaarder te maken tegen droogte en watertekorten. Hier is een nadrukkelijke rol voor de regio’s en de waterschappen. De volle brief is hier te lezen.

De landelijke verdringingsreeks, waterverdeling IJsselmeer, is geactualiseerd. Ons DB-lid van Water Natuurlijk, Inge Eshuis, zit aan tafel bij het IJsselmeeroverleg. Twee hieruit voortvloeiende onderzoeken zijn voor ons waterschap met name van belang: de robuustheid van het IJsselmeer en de actualisatie van de waterverdeling Noord-Nederland. Deze onderzoeken dragen bij aan een lange termijn-oplossing voor het aan te passen watersysteem. Dat geldt tevens voor de discussie over zoetwaterbeschikbaarheid en de verzilting in ons beheergebied, een spoor dat met name bewandeld gaat worden bij het opstellen van het waterbeheerprogramma.

Water Natuurlijk heeft in het AB ingestemd met het verlenen van het krediet, maar heeft tegelijkertijd aangegeven het belangrijk te vinden dat er een discussie gaat komen over de grenzen van het watersysteem. Hoe ver willen we gaan met onze dienstverlening en de huidige bediening van functies? Moeten we niet toe naar een robuuster watersysteem, waarin water langer wordt vastgehouden, natuurlijker winter- en zomerpeil wordt gehanteerd en functies meer op reële waterpeilen worden afgestemd?

Hierover zijn we nog lang niet uitgesproken. Een belangrijk voertuig om deze discussie aan op te hangen is het op te stellen waterbeheerprogramma 2022-2027. Dit thema wordt zeker vervolgd in de komende nieuwsbrieven.

Marieke Creemer

Waterschapshuis Veendam gasloos

Inge EshuisHet kantoor van het waterschap in Veendam wordt volledig gasloos. Dit is een mooie stap op weg naar energieneutraal werken en het past goed in het duurzaamheidsbeleid van het waterschap.

In oktober 2019 was het Algemeen Bestuur unaniem positief over het voorstel om de oude warmteketels die afgeschreven waren niet opnieuw door gasketels te vervangen. Uit een nader onderzoek door een extern bureau bleek dat het goed mogelijk is om het waterschapsgebouw met behulp van warmtepompen volledig gasloos te klimatiseren. Dit kan met een afschrijftermijn van 15 jaar. De meerkosten die deze investering vraagt, kon gedekt worden uit de door het vorige bestuur geaccordeerde restant uit de 4 miljoen euro voor duurzaamheid.

Om een goed binnenklimaat te realiseren zijn tevens maatregelen genomen bij de entree van het gebouw, zoals een sluisdeur tussen de straatkant en binnenkant. Dit is tevens gecombineerd met vernieuwing van de entree. Werk maken met werk is het motto van het waterschap. Dat is hier goed gelukt en de entree is een mooi visitekaartje geworden: welkom!

Inge Eshuis, lid Dagelijks Bestuur

Problemen bij het Noordelijk Belastingkantoor

Menno VisserHet klonk zo mooi: een kostenbesparing op het innen van belastingen in het Noorden door samen te werken. Het liep anders. Het Noordelijk Belastingkantoor zit met een strop van 3 miljoen en de ICT-problemen lijken voorlopig nog niet opgelost. Het Waterschap Hunze en Aa’s is een van de deelnemers in het Noordelijk Belastingkantoor. Waar ging het mis en komt het goed?

De gemeente Groningen en de drie noordelijke waterschappen, Hunze en Aa’s, Noorderzijlvest en Wetterskip Fryslân, beginnen in januari 2018 via een gemeenschappelijke regeling met een nieuwe organisatie, het Noordelijk Belastingkantoor. Doel: het innen van belastingen goedkoper maken door samenwerking. Andere gemeenten moeten in de toekomst kunnen aanhaken zodat de kosten per deelnemer nog verder omlaag kunnen.

In januari 2018 gaat het kantoor van start. Vanaf het begin maakt het kantoor gebruik van ICT-voorzieningen bij de gemeente Groningen. Voor een nieuw systeem voor het heffen en innen van de belastingen wordt GouwIT, een bedrijf in Zaltbommel gespecialiseerd in belastingsystemen, ingeschakeld. Daar beginnen de problemen. Eind vorig jaar gaat de ingebruikname van het GouwIT-systeem moeizaam. Het systeem is niet op tijd klaar, functioneert slecht en voldoet niet aan de gestelde eisen.

Het gevolg: inwoners krijgen te maken met chaos. Bij het opleggen van de belastingaanslagen worden duizenden fouten gemaakt en er ontstaan grote achterstanden bij de afhandeling. De hoge werkdruk leidt tot veel langdurig zieken, ongeveer zes procent. Het Noordelijk Belastingkantoor moet extra personeel inhuren om achterstanden handmatig weg te werken. In januari verschijnt een rapport van kantoor Verdonk Klooster & Associaties (VKA) naar de risico’s van de ICT-problemen bij het Noordelijk Belastingkantoor. Volgens het rapport werkt het systeem van GouwIT nog altijd niet naar behoren en is er geen zicht op wanneer het wel goed gaat werken.

Momenteel zijn we in een rustiger vaarwater gekomen. Er is op bestuurlijk niveau structureel overleg met alle stakeholders, waaronder ook de noordelijke provincies. Hier zijn stevige afspraken gemaakt om de problemen te kunnen oplossen. Via deelname van onze vertegenwoordiger in het bestuur van het Noordelijk Belastingkantoor, DB-lid Fien Heeringa, aan deze overleggen houden we de vinger aan de pols.

Lees verder op:

https://www.dvhn.nl/groningen/Reconstructie-duizenden-fouten-met-aanslagen-dit-is-er-mis-bij-het-Noordelijk-Belastingkantoor-24793990.html

Menno Visser

Start van een nieuw jaar

Mattheu Paapst
Op 26 februari jongstleden was de eerste vergadering van het Algemeen Bestuur van Waterschap Hunze en Aa’s in het nieuwe jaar. Dat moment viel voor ons als fractie ook samen met de start van een nieuwsbrief voor leden en geïnteresseerden. Een nieuwsbrief waarin we aangeven met welke dossiers we ons bezighouden, welke standpunten we daarin innemen, maar ook een nieuwsbrief waarin we onze successen zullen benoemen. Als grootste partij hebben we na de verkiezingen van maart vorig jaar aan de wieg gestaan van de huidige coalitie waarin we samenwerken met Geborgd ongebouwd, PvdA en Christen Unie. Met Inge Eshuis hebben we een stevige vertegenwoordiging binnen het Dagelijks Bestuur, en met het coalitieakkoord “Door water verbonden” zijn we erin geslaagd om veel punten vanuit ons verkiezingsprogramma daadwerkelijk te gaan realiseren. We verwachten daar de komende drie jaren nog veel over te kunnen melden. Desondanks zullen er zich ook compleet nieuwe vraagstukken aan gaan dienen; Vraagstukken waar de fractie u niet alleen over wil gaan informeren, maar waarbij we u ook nadrukkelijk willen uitnodigen om zelf daaraan bij te dragen. Bijvoorbeeld als lid van de schaduwfractie. Op 13 maart en vervolgens weer op 17 april vergaderen we om 16.00 uur bij het waterschapshuis te Veendam. U bent van harte welkom!

Mathieu Paapst

fractievoorzitter

Rekenkamercommissie bij het waterschap?

Menno VisserTransparantie en verantwoording en de rekenkamerfunctie” – een veel belovende titel van een stuk dat naar de auditcommissie van het algemeen bestuur is gezonden. Water Natuurlijk vond de notitie niet compleet en deze leek er op gericht te zijn om geen rekenkamercommissie in te stellen. AB-lid Menno Visser bericht.

In de auditcommissie van september is een notitie besproken over voor- en nadelen van een rekenkamercommissie voor het waterschap. In de samenvatting staat:

In het coalitieakkoord 2019 – 2023 “Door water verbonden“ is aangegeven dat onderzocht wordt of we verder gaan met een vorm van rekenkamerfunctie, zoals thans vormgegeven door de Audit Commissie, dan wel een separate rekenkamer gaan instellen. Afhankelijk van het gewenste doel, nut en noodzaak kan het algemeen bestuur een andere invulling dan de huidige overwegen. In dit bestuursvoorstel is ten behoeve van de discussie in het algemeen bestuur, een aantal overwegingen opgenomen die een rol kunnen spelen bij het al dan niet wijzigen van de huidige invulling van de rekenkamerfunctie.

De complete notitie is te vinden op de website van het waterschap.

In het coalitieakkoord is op verzoek van Water Natuurlijk een passage opgenomen om te onderzoeken of we verder gaan met (een vorm van) rekenkamerfunctie of rekenkamer. Met deze notitie lijkt de rekenkamercommissie te worden afgeserveerd. Gezien ook de incompleetheid ervan is de notitie niet in het algemeen bestuur besproken. Afgesproken is dat alle fracties de tijd krijgen om informatie te verzamelen over dit thema. We verwachten dat de notitie in de komende maanden opnieuw aan de orde zal komen.

Menno Visser, lid commissie financiën en algemene zaken

Fractie Hunze en Aa’s

De onderstaande bestuursleden van Hunze en Aa’s vertegenwoordigen Water Natuurlijk:

Inge Eshuis
Dagelijks Bestuurslid
Portefeuille: Beleid, projecten en laboratorium (BPL) voor gebied Noord. Hierin onder meer: veiligheid, watersystemen, Wadden (Eems en Dollard), stedelijk waterbeheer, waterketen, dierenwelzijn, duurzaamheid, energie, klimaat, veenoxidatie, KRW, deltaprogramma zoetwater, deltaprogramma ruimtelijke adaptatie, Beheerprogramma 2022-2027, coördinerend portefeuillehouder innovatie.
Mathieu Paapst
Fractievoorzitter Algemeen Bestuur
Commissie financiën en algemene bestuurszaken (FAZ).
Joke Leenders
Algemeen Bestuurslid
Commissie veilig, voldoende en schoon water (VVS).
Marieke Creemer
Algemeen Bestuurslid
Commissie beleid, projecten en laboratorium (BPL).
Menno Visser
Algemeen Bestuurslid
Commissie financiën en algemene bestuurszaken (FAZ).
Waterschap Hunze en Aa’s valt onder de regio Noordoost.

Voorzitter van het regiobestuur is Tineke van der Schoor, secretaris en contactpersoon is Martha Buitenkamp.

mail: m.buitenkamp@anantis.nl of telefoon: 06 21578477