Waterkwaliteit blijft tobben

11 september 2022

Water Natuurlijk vindt de zorg voor waterkwaliteit een belangrijke taak van het waterschap. Helaas laat de dagelijkse praktijk het tegenovergestelde zien. Een inwoner van de Hollandse Delta uitte zijn zorg over de waterkwaliteit. Nieuw aangelegde sportvelden zouden worden ingestrooid met rubbergranulaat. Reden voor de fracties van Water Natuurlijk, PvdA en Natuur om schriftelijke vragen te stellen aan het College van Dijkgraaf en Heemraden. De antwoorden zijn ontluisterend.

Kunstgras

Sporten en de nodige voorzieningen hiervoor verdienen een hoge prioriteit. Soms zijn ook kunstgrasvelden nodig, maar sporten is van groot belang voor de gezondheid van mensen. Schoon water is dat ook en daar kan een frictie ontstaan. Kunstgrasvelden worden nogal eens ingestrooid met rubbergranulaat en dat materiaal kan een belasting voor het oppervlaktewater vormen.

Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat giftige stoffen uit het rubbergranulaat zich kunnen verspreiden naar de omgeving. Uit de korrels komt zink, kobalt en minerale olie. Bemonstering van slootbodems bij kunstgrasvelden bracht aan het licht dat het slib te hoge concentraties van deze stoffen bevatte. Via regenwater dat door de ondergrond richting sloot gaat, komen deze stoffen in het water en in het slib.

Waterkwaliteit geen prioriteit

Het is de taak van het waterschap om alert te zijn op vervuiling van het water en te zorgen dat passende maatregelen worden genomen om dat te voorkomen. Alle reden dus voor schriftelijke vragen (link opent in een nieuw tabblad). Immers de fracties in het Algemeen Bestuur van het waterschap hebben een controlerende taak. De antwoorden van het College van dijkgraaf en Heemraden zijn teleurstellend.

Het waterschap Hollandse Delta heeft geen idee waar zich kunstgrasvelden bevinden in het werkgebied. Ze zijn niet betrokken bij de vergunningverlening en er is dus ook niet bekend of er maatregelen genomen zijn om het weglekken van giftige stoffen te voorkomen. Kortom het heeft geen prioriteit.

Er wordt gewerkt aan een visie en hierin komt een paragraaf ‘toxiciteit’. Na het vaststellen van de visie kan bekeken worden of dit onderwerp prioriteit moet krijgen. Ongelooflijk, zolang we in Nederland werken aan waterkwaliteit -en dat is ruim een halve eeuw- hebben waterschappen hierin een wettelijke taak. Ons waterschap heeft eerst een visie nodig om te bepalen of gif in het water de moeite waard is. Ontluisterend.

Joost Kievit Msc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Uitnodiging: 1050 Soorten dag in Zwijndrechtse Waard

9 september 2022

Ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum organiseert Natuurvereniging Eiland IJsselmonde op zaterdag 17 september een 1050-soortendag in de Zwijndrechtse Waard.
Wethouder Peter Meij van Ridderkerk opent deze dag om 09.30 uur, bij bezoekerscentrum ‘De IJsvogel’.

Het is de bedoeling tijdens deze dag in de Zwijndrechtse waard (H.I.Ambacht, Zwijndrecht en een deel van Heerjansdam en Ridderkerk met natuurgebieden: Sandelingenambacht, Hooge Nessepolder, Develgebied, Waalbos en gebieden langs Oude Maas) zoveel mogelijk verschillende soorten in de natuur te vinden: vogels, vlinders, insecten, planten, vissen, mossen, paddenstoelen, bomen en wat er verder leeft in de natuur.

Voor wie?

Iedereen kan meedoen. Kennis van de natuur is niet noodzakelijk. Er zijn leden van de natuurvereniging aanwezig om te helpen. Ook kun je gebruik maken van een app om soorten op naam te brengen.

Voor kinderen is er een activiteit bij de IJsvogel. Tussen 9.30 uur en 15.00 uur kan je op dierenjacht gaan. Hiervoor krijg je een formulier mee en een zoekpotje. Doe je mee?

Waar?

Centraal punt is bezoekerscentrum ‘De IJsvogel’, Waalweg 9a, Rijsoord (naast de molen). Hier staan kraampjes met informatie over de verschillende organisaties. In het bezoekerscentrum worden ook alle gegevens centraal bijgehouden.
De waarnemingen worden vermeld op waarneming.nl (link opent in een nieuw tabblad) zodat iedereen kan zien hoeveel soorten er deze dag gevonden zijn in het gebied.

Overige activiteiten

Feitelijk start de 1050-soortendag al op vrijdagavond de 16e september met een nachtvlinder-inventarisatie en een vleermuisexcursie. De start is rond 21.00 uur, ook bij de IJsvogel.

Op zaterdagochtend 17 september starten we om 07.15 uur met een vogelexcursie vanaf het parkeerterrein bij Ross Lovell.

Voor zowel volwassenen als kinderen worden er activiteiten georganiseerd. Kijk voor een compleet overzicht op de website van Natuurvereniging Eiland IJsselmonde (link opent in een nieuw tabblad).

De Natuurvereniging organiseert deze dag samen met:

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Commotie over bomenkap

7 september 2022

Water Natuurlijk werd afgelopen weekend van verschillende kanten benaderd over een grote bomenkap in de Hoeksche Waard. De machines stonden klaar om zo’n 3 hectare bos neer te halen. De verontwaardiging in de buurt was groot. Het zijn geen bomen van het waterschap, toch voelt Water Natuurlijk betrokkenheid. Temeer omdat ruim 2 jaar geleden aan alle gemeenten in de Hollandse Delta advies (link opent in een nieuw tabblad) was uitgebracht om dit soort toestanden te voorkomen.

Betrokkenheid

Water Natuurlijk heeft ruime ervaring opgedaan met de inzet om bomen voor kap te behoeden. De betrokkenheid van het publiek bij bomen is groot en de actie om op Goeree Overflakkee een grote bomenrij overeind te houden kon rekeningen op duizenden reacties. Deze reacties, een opgezette petitie en een gehouden enquête leerde wat mensen belangrijk vinden aan bomen.

Meer nog dan individuele bomen zijn boomstructuren zijn dan van belang. Bomen die in een rij of in groepen bij elkaar staan en met elkaar beeldbepalende elementen in het landschap vormen. Er valt als het ware een gat als die gekapt worden en dat trekken veel mensen zich aan. Ook voor biodiversiteit hebben boomrijen en groepen bomen een meerwaarde. Ze dienen vaak als vliegroute voor vogels, vleermuizen en insecten. Alle reden om extra aandacht te besteden aan deze zogenoemde boomstructuren.

Gevelde bomen

Advies

Ook was de ervaring dat bomenrijen en groepen bomen onvoldoende wettelijke bescherming hadden. Zo gebeurde het dat een bomenrij binnen enkele dagen tegen de vlakte lag. Resultaat: bomen weg, grote verontwaardiging bij het publiek, een lawine van negatieve reacties op sociale media – wat ook weer wegebt. Voor Water Natuurlijk was het aanleiding om een advies uit te brengen aan het College van Dijkgraaf en Heemraden over hoe hiermee om te gaan. Want hoe je wendt of keert: ieder boom komt een keer aan zijn eind. Gelukkig gaat het waterschap Hollandse Delta nu veel zorgvuldiger om met bomen.

Omdat het advies voor het waterschap volgens Water Natuurlijk ook van belang was voor gemeenten stuurden we in mei 2020 het advies ook naar alle gemeenten in het werkgebied van het waterschap Hollandse Delta. In de begeleidende brief werd onder andere gewezen op het belang en de gebrekkige bescherming van bomenrijen en groepen bomen en het volgende verzoek gedaan:

Water Natuurlijk Hollandse Delta verzoekt U te bezien of wettelijke dan wel beleidsmatige bescherming van boomstructuren binnen Uw gemeente mogelijk is.

De brief leverde weinig reacties op en het beeld is dat er weinig mee gedaan is. De verantwoordelijkheid van Water Natuurlijk is mede vorm geven aan het beleid van het waterschap maar onze betrokkenheid gaat verder.

Joost Kievit Msc
VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Voorkom vissterfte

30 augustus 2022

Water Natuurlijk doet een dringend beroep op beheerders van watergangen. Vermijd onnodige vissterfte door onverstandig beheer. Het warme weer zorgt voor warmer water. Dit leidt tot minder zuurstof in het water. Vissen kunnen het dan moeilijk krijgen met sterfte als gevolg. Laat het water in deze warme tijd zoveel mogelijk met rust!

Vissterfte

De waterbeheerder schoonde afgelopen week een sloot bij Puttershoek. Waterplanten werden afgemaaid en op de kant gezet. Dat is periodiek nodig. Watergangen hebben de natuurlijke neiging om dicht te groeien en met de grote hoeveelheid meststoffen in het water gaat dat extra snel. Verstopping van het watersysteem moet worden voorkomen om de noodzakelijke aan- en afvoer van water veilig te stellen.

Geschoonde sloot
Geschoonde sloot

Het watersysteem is echter meer dan een systeem voor aan- en afvoer van water. Het is het leefmilieu voor vissen en ander waterleven. Zij spelen ook een belangrijke rol in de natuurlijke processen die het water schoon en gezond moeten houden. De waterbeheerder moet daar – in de opvatting van Water Natuurlijk – terdege rekening mee houden. Het schonen van sloten bij de huidige warme omstandigheden is niet verstandig.

Dat bleek afgelopen week weer. Als gevolg van het schonen van een watergang trad vissterfte op. Een voorbijganger filmde de stervende vissen en meldde dit aan Water Natuurlijk. Of het waterschap Hollandse Delta of de gemeente Hoeksche Waard verantwoordelijk is, is nog niet bekend

Driedubbel negatief

Hoe warmer het water hoe minder zuurstof het kan bevatten. Zuurstof is cruciaal voor het waterleven. Te weinig zuurstof betekent stikken en sterfte. Belangrijk aandachtspunt voor de waterbeheerder dus. Die moet weten waar de kritische grens ligt, en daar dan ook rekening mee houden. Eind vorige eeuw waren hiervoor al plannen bij het waterschap, maar die liggen nog steeds in een la.

Het schonen van sloten betekent tijdens en na het werk een forse aanslag op het zuurstof gehalte in het water. Dat komt onder andere door het opwoelen van bodemslib. Het zuurstof gehalte kan hierdoor onder de kritische grens dalen –  met dode vissen als gevolg.

Waterplanten worden uit de sloot verwijderd. Deze planten produceren juist zuurstof en helpen dus in deze moeilijke tijd om het zuurstofgehalte in het water op peil te houden. Daar maak je als waterbeheerder abrupt een eind aan als je die planten weghaalt.

De boodschap van Water Natuurlijk is: onderhoud is nodig, maar bezint eer ge begint en vermijd vissterfte.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

80 plantensoorten in berm

25 augustus 2022

Water Natuurlijk vindt herstel van biodiversiteit cruciaal. Ecologisch beheer van bermen in de Hollandse Delta is veelbelovend maar kan nog beter! Een aantal jaar geleden heeft het Waterschap Hollandse Delta het maaibeleid drastisch veranderd. Jarenlang maaide men met de klepelbak, waarbij al het maaisel bleef liggen (inclusief verpulverd zwerfafval). Tegenwoordig beheert het waterschap bijna 60% van de bermen en dijken op ecologische wijze.

Ecologisch beheer

Dat wil zeggen dat er gemaaid wordt met een cyclomaaier. Na het maaien wordt het maaisel geperst en in balen of anderszins afgevoerd. In het begin keek men binnen het waterschap nogal sceptisch aan tegen het nieuwe beleid. Het zou niet veel opleveren, want de rijke kleibodem zou niet geschikt zijn voor dergelijk beheer. Ook het feit dat er op veel dijken bomen staan, zou een mooie vegetatie in de weg staan.

Het Hoekschewaards Landschap (link opent in een nieuw tabblad) beheert al tientallen jaren een deel van de dijken van het waterschap. Deze vereniging laat echter zien dat het wel degelijk mogelijk is bloemrijke dijken en bermen te creëren met een beheer van maaien en afvoeren. Daarbij is het belangrijk dat er gefaseerd wordt gemaaid. En dat stroken (wat hogere) vegetatie de winter over blijven staan. Op de website van het waterschap is te lezen dat het nieuwe beleid ook inhoudt dat er steeds meer gefaseerd gemaaid gaat worden.

Onderzoek

Water Natuurlijk pleit al jaren voor ecologisch beheer van de groene ruimte in het waterschapsgebied. Water Natuurlijk volgt deze ontwikkelingen op de voet en vroeg aan de plantenwerkgroep om onderzoek te doen naar de soortenrijkdom in de berm van de 2e kruisweg in de Nieuw Bonaventurase polder. De bermen van deze weg zijn wat breder dan de meeste bermen en worden al vanaf het begin van het nieuwe beleid door het waterschap ecologisch beheerd.

In een eerder bericht maakten we al melding van verrassende ontdekkingen en. Na een 2e ronde van de plantenwerkgroep is het positieve beeld gebleven. Ondanks de droogte werden meer soorten gevonden dan bij de 1e ronde. Inmiddels staat de teller op ruim 80 soorten! De plantenwerkgroep inventariseerde alleen in de zomermaanden. Daardoor werden voorjaarsplanten vaak niet meer waargenomen. We mogen daarom verwachten dat het aantal soorten nog hoger is.

Plantenwerkgroep Hoekschewaards Landschap

Verbetering mogelijk

Het beleid werpt dus zijn zichtbaar vruchten af. Hierbij moeten wel wat kanttekeningen worden geplaatst. Tijdens de 2e inventarisatieronde constateerden we dat er slootonderhoud had plaatsgevonden en dat het uitgehaalde slootmateriaal in de berm was gedeponeerd! Dit heeft tot gevolg dat planten afsterven en de berm verruigt.
Ook is de afgelopen jaren gebleken dat de berm in zijn geheel gemaaid wordt en min of meer kaal de winter in gaat. Fasering van het maaien in tijd en ruimte maakt dat insecten en andere dieren meer mogelijkheden tot overleven hebben.

De berm van deze weg verbindt een aantal krekennatuurlocaties van Argusvlinder en draagt dus bij aan het groene netwerk. Dat is van groot belang voor de versterking van de biodiversiteit in de polders. Water Natuurlijk is positief, maar blijft verbeteringen stimuleren.

Cees Mesker

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Zoemende dijken

23 augustus 2022

Water Natuurlijk zet zich in voor meer biodiversiteit op dijken. Dat kan en het is ook positief voor de veiligheid. Afgelopen weekend was de jaarlijkse oeverloop van Hoekschewaards Landschap met als thema “Hoeksche Waard zoemt”. Als voorzitter van HWzoemt en Water Natuurlijk mocht ik de oeverlopers toespreken over het belang van dijken voor biodiversiteit. Ik was blij te kunnen melden dat het waterschap flinke stappen zet voor meer biodiversiteit op de dijken in de Hollandse Delta.

Oeverloop

We kunnen spreken van een traditie. Voor de 31e keer liepen wandelaars afgelopen weekend in drie dagen de Hoeksche Waard rond. Bij deze jaarlijkse oeverloop van Hoekschewaards Landschap wordt traditiegetrouw aandacht besteed aan kansen voor en bedreigingen van natuur en landschap aan de randen van het eiland. De oeverlopers zoeken letterlijk de randen op en lopen zelfs een stuk door het water van het Hollands Diep. Ze beleven de geweldige natuur van de Delta en onderweg, op rustpunten is er een verhaal. Dit weekend, ook over dijken en de kansen die ze bieden voor herstel van biodiversiteit. Dat is broodnodig. De afgelopen 30 jaar verdween zo’n 80% van het insectenleven.

 

Distelvlinder
Distelvlinder

Dijken, verbinding van natuur en veiligheid

Dijken zijn bij uitstek geschikt om een rol te spelen bij herstel van biodiversiteit. Ze verbinden natuurgebieden en het cultuurlandschap met elkaar. Planten en dieren hebben verbindingen nodig. Ze moeten kunnen verhuizen naar een ander gebied of op zoek naar een partner om voor nageslacht te zorgen. Dijken moeten dan wel geschikt zijn als verbinding en met een aangepast beheer kun je dat bereiken.

Een beheer gericht op een grotere variatie aan plantensoorten en fasering van het maaiwerk. Door niet alles gelijk kaal te maaien kunnen insecten het hele vliegseizoen voedsel vinden. De variatie aan plantensoorten geeft ook verschillen in wortels. Sommige soorten wortelen heel diep, andere waaieren breed uit en weer andere planten zitten daar tussenin. Zo ontstaat er ondergronds een hecht netwerk van wortels waardoor een dijk goed weerstand kan bieden aan golfslag.

Ook de grote verschillen in leefomgeving op korte afstand maken dijken aantrekkelijk voor biodiversiteit. Door de taludhelling is de invloed van de zon op de ene plek heel anders dan op een andere plek. Hoogteverschillen geven variatie in vochtgehalte in de bodem. De grond waarmee een dijk gebouwd is, is soms eeuwen geleden uit de omgeving gehaald en daardoor zijn er ook verschillen in grondsoort. Die variatie maakt dat veel plantensoorten zich thuis voelen op dijken.

Waterschap maakt stappen

Het waterschap Hollandse Delta rekent het inmiddels ook tot haar taak om te werken aan herstel van biodiversiteit. Als vervolg op het Groenbeleidsplan betekent dat ook actie voor de dijken. Het waterschap heeft ongeveer 800 kilometer aan dijken in beheer op Goeree Overflakkee, Voorne Putten, Rozenburg, IJsselmonde, Eiland van Dordrecht en in de Hoeksche Waard. Om tot een gedegen aanpak te komen is een systematische prioriteitstelling uitgewerkt.

Er is een “natuurwaardenkansenkaart” gemaakt (link opent in een nieuw tabblad). Alle dijken zijn bekeken en aan de hand van diverse criteria beoordeeld en op de 30% meest kansrijke dijken is een start gemaakt met ecologisch beheer. De ontwikkeling van deze dijken wordt met onderzoek begeleid. Op het gebied van biodiversiteit en dijkveiligheid. Water Natuurlijk is hier blij mee, maar beschouwt dit als een start. Iedere meter groen moeten we benutten voor herstel van biodiversiteit.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Bomenrij verdwijnt geruisloos

19 juli 2022

Water Natuurlijk vindt bomen belangrijk en zeker rijen bomen. Eerder adviseerde zij het waterschap Hollandse Delta boomrijen duurzaam in stand te houden en bij noodzakelijke kap de argumenten helder te communiceren. Kennelijk aan dovemansoren gericht. Nu dreigt een bomenrij langs de Spuidijk tussen Nieuw-Beijerland en Piershil geruisloos te verdwijnen.

Boomrijen

Langs de Spuidijk tussen Nieuw-Beijerland en Piershil stond een mooie rij van ruim 180 bomen. Overwegend wilgen, ooit aangeplant ter gelegenheid van een boomfeestdag. Bomen zijn belangrijk voor biodiversiteit. Wilgen spannen wat dat betreft de kroon. Zo’n 450 verschillende soorten insecten leven van een wilg, en daar profiteren weer vogels en andere dieren van. Een rij wilgen fungeert ook nog als trekroute.

Martijn Verweijen van Hoekschewaards Landschap zet zich al decennia lang in voor behoud van natuur en landschap in de streek. Hij ziet de teloorgang van de beeldbepalende bomenrij langs Het Spui met lede ogen aan. Martijn:

“Bomenrijen langs wegen en dijken zijn kenmerkend voor de regio. Ze zijn landschappelijk fraai, dienen als steun voor rondtrekkende vogels in de winter zoals vinken, mezen, spechten. Ze dienen als route voor vleermuizen, nemen CO2 op, geven schaduw en koelte. Kortom, de moeite waard om te behouden en terug te planten”.

Velen zijn deze mening toegedaan. Dat was de uitkomst van een enquête die Water Natuurlijk enkele jaren terug hield bij de acties voor het behoud van een bomenrij op Goeree Overflakkee. Naar aanleiding van een melding over de bomen langs Het Spui stelde Water Natuurlijk schriftelijke vragen aan het College van Dijkgraaf en Heemraden.

Veilige dijken

Langs de Spuidijk zouden recent enkele nieuwe bomen geplant zijn die kort daarna alweer weggehaald werden. Uit de antwoorden op de schriftelijke vragen komt naar voren dat van de oorspronkelijke 180 bomen nog 34 over zijn. De overige bomen zijn de afgelopen jaren gekapt omwille van de veiligheid, of als gevolg van stormschade. Nu waren per abuis nieuwe bomen aangeplant langs de dijk. Dit was in strijd met de beleidsregels van het waterschap op het vlak van waterveiligheid. De bomen zijn dan ook weer weggehaald en elders geplant.

Martijn Verweijen:

“In 2021 werden door het waterschap tussen Piershil en Nieuw-Beijerland vijf bomen verwijderd die niet lang daarvoor door het zelfde waterschap waren geplant. Navraag leerde dat de bomen per abuis waren geplant op een plek die gevaar kon opleveren voor het dijklichaam. Mochten die bomen omwaaien dan zouden de wortels gaten in de dijk kunnen trekken. Voor de overige bomen langs de Spuidijk werd een uitsterfbeleid gevolgd. Omgewaaide of beschadigde bomen werden verwijderd en niet meer herplant.”

Veiligheid staat voorop. Ook voor Water Natuurlijk, maar hier zijn toch de nodige vraagtekens te plaatsen. De bomenrij staat binnendijks aan de overkant van de weg en op flinke afstand van de teen van dijk. Elders in de Hollandse Delta vindt ook nieuwe aanplant plaats aan de binnenkant van dijken. De beleidsregels waarover gesproken wordt zijn niet duidelijk en worden kennelijk ook niet eenduidig toegepast. Water Natuurlijk heeft aanvullende vragen gesteld. Mocht het risico voor de veiligheid bestaan uit het omwaaien van bomen en beschadiging van de dijk daardoor, dan kan ook gekozen worden voor knotbomen of aanplant van struiken. Die waaien niet om. Wordt vervolgd.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Nieuw Peil: Geborgde zetels

12 juli 2022

 

Besluiten die waterschappen nemen raken ons allemaal. Al honderd jaar geleden is de democratisering van de waterschappen ingezet om het stelsel aan te passen aan de uitdagingen van de toekomst. De initiatiefwet van GroenLinks en D66 – Tjeerd de Jong – draagt daar verder aan bij. Waarom is dit zo belangrijk?

Tieneke Clevering, fractievoorzitter van Water Natuurlijk Fryslân, was heel lang de jongste waterschapsbestuurder van ons land. Haar motivatie voor democratisering is kraakhelder: ”Elk volksvertegenwoordigend orgaan moet een weergave zijn van de samenleving. De waterschappen hebben nu wel wat weg van een politiek opvanghuis als je naar de gemiddelde leeftijd kijkt”, zegt ze met een glimlach. “Dat kan stukken beter.” Tieneke is oorspronkelijk van de boerderij, zag het stelsel van waterschappen
en was direct nieuwsgierig. ‘Hier wil ik bij horen’ was haar eerste reactie. Al gauw kwam het besef dat er geen democratisch proces ten grondslag ligt aan de deze besturen. “Bij Wetterskip Fryslân zijn er nu zeven geborgde zetels. Drie van de agrarische LTO, twee uit het bedrijfsleven en twee vanuit natuurorganisaties. Ze noemen het kwaliteitszetels, maar dát hoor je mij niet zeggen.”

Doorslaggevend
Tjeerd de Groot
, D66 Tweede Kamerlid vanaf 2017: “Waterschappen hebben een ongelofelijk belangrijke taak in het opvangen van klimaat- verandering. Met de extremen in regenval en droogte krijgen ze daar een steeds grotere rol in. D66 juicht dat toe, mits democratisch.” Tieneke valt hem bij: “Juist in Friesland hebben kiezers gekozen voor een groene, ecologische koers. Maar door de geborgde zetels halen die plannen het vaak niet, met ‘13 tegen en 12 voor’ zijn ze hier in de provincie vaak de doorslaggevende component. Zonder de geborgde zetels waren we veel progressiever geweest, veel groener, veel voortvarender.”

“Met het initiatiefvoorstel dat is ingediend door GroenLinks en D66 stellen we een wijziging van de Waterschapswet en de Kieswet voor om o.a. de geborgde zetels te schrappen”, legt Tjeerd uit. “Het is noodzakelijk om de waterschappen te vernieuwen, er komen grote veranderingen aan. Er is Europese wetgeving waar we aan moeten voldoen, dan kan het niet zo zijn dat het uiteindelijk in de uitvoer stokt omdat daar geen democratisch proces plaatsvindt en beperkte, individuele belangen de boventoon voeren.”

“Er zijn vier grote dossiers die op het waterschap afkomen,” vult Tieneke aan. “Veenweidegebieden, Kaderrichtlijn Water, Klimaat en Stikstof. Dit is zo belangrijk, dat kan niet zonder democratische basis.”

Stroom tegen
Eind mei, tijdens de behandeling van het initiatief in de Tweede Kamer, kreeg het voorstel de stroom behoorlijk tegen. “Elke student politicologie zou over dit politieke spektakeleen heel mooi werkstukje kunnen schrijven”, reflecteert Tjeerd een week na de stemming. “Niet de uitkomst die we voor ogen hadden maar het is echt een goede stap. Er gaat best wat veranderen. De geborgde zetels namens het bedrijfsleven, die verdwijnen. En er ontstaat een nieuw evenwicht gezien de agrarische sector
– onbebouwd – maximaal twee geborgde zetels levert, en de natuurorganisaties ook twee. Daarnaast is een streep getrokken door de aanwezigheid van een ‘geborgde’ in het dagelijks bestuur. Ook dat is een belangrijke wijziging. De stem van de kiezer zal hierdoor beter doorklinken.”

Er zaten nog wel een paar verrassende wendingen in het proces. “Aan het eerste amendement van de CU hebben we gezamenlijk nog kunnen sleutelen.” Ging het spreekwoordelijke water bij de wijn? “Jazeker”, bevestigt Tjeerd. “Met een belangrijke aanpassing heeft GroenLinks,
en ook onze D66 fractie dit amendement onderschreven. En werd het gewijzigd door de Tweede Kamer aangenomen. We verwachten dat de Eerste Kamer, hopelijk nog voor het zomerreces of anders vlak daarna, met dit compromis ook voor deze initiatiefwet zal stemmen.”

Uit de Democraat van zomer 2022
Tekst: Marieke de Jong
Foto: Jeroen Mooijman

 

Nieuw bermbeheer hoopgevend

4 juli 2022

Water Natuurlijk heeft zich de afgelopen jaren ingezet voor een op biodiversiteit gericht bermbeheer door het waterschap Hollandse Delta. Het resultaat is dat nu 60% van de bermen beter beheerd wordt. We zien de verbeteringen in de praktijk, maar er gaan ook nog dingen mis. De plantenwerkgroep van Hoekschewaards Landschap deed een eerste onderzoek en de resultaten mogen er zijn.

Inzet Water Natuurlijk

De meer dan 3000 kilometer aan bermen van het waterschap liggen als linten in het landschap. Door de enorme oppervlakte en de functie als ecologische verbinding kunnen ze een belangrijke rol spelen bij herstel van biodiversiteit. Een beter beheer is voldoende en dat was de inzet van Water Natuurlijk. Minder maaien, maaisel afvoeren en faseren van de uitvoering. De hoeveelheid meststoffen in de bodem vermindert en de natuur reageert vanzelf met meer bloeiende kruiden.

Om dit te bereiken stelde Water Natuurlijk vorige jaar een meldpunt ‘maaimisstanden’ in. De ongeveer 2300 reacties uit het publiek vormden de basis voor een advies aan het waterschap. Sindsdien zijn er forse stappen gezet. 60% van de bermen wordt vanaf dit jaar beter beheerd. Dat zien we in de praktijk. Uiteraard is tijd nodig om echt resultaten te zien, maar toch een doorkijkje.

Inventarisatie Hoekschewaards Landschap

Er zijn enkele bermen waar het waterschap al langer een ecologisch beheer uitvoert. Onder andere langs de Tweede Kruisweg in het oosten van de Hoeksche Waard. Een typische kleipolder waar het volgens tegenstanders van ecologisch beheer niet mogelijk zou zijn om een rijke variatie aan plantensoorten te krijgen. Immers de grond is hier van nature erg voedselrijk.

Deze pessimisten krijgen ongelijk. Een eerste inventarisatieronde van de plantenwerkgroep van Hoekschewaards Landschap leverde 64 verschillende plantensoorten (link opent op een nieuw tabblad) op in de bermen van de Tweede Kruisweg. Aansprekende soorten als Vogelmelk, Rolklaver, Aardaker, Wilde cichorei, Heelblaadjes enzovoorts kun je er aantreffen. Het beeld is nog niet compleet. Hiervoor is nog een inventarisatieronde nodig in de nazomer en in het voorjaar. Het aantal soorten komt dus hoger te liggen. Duidelijk is al wel dat de bermen belangrijk zijn voor biodiversiteit.

Wildmaaien

Er gaan ook nog dingen mis. Water Natuurlijk kreeg meldingen over particulieren die gronden van het waterschap maaien en hiermee het nieuwe beleid doorkruisen. Gazonbeheer past niet op een ecologische berm. Medewerkers van het waterschap schatten het areaal zogenoemd wildmaaien op 20%. Het gaat dus om een grote oppervlakte.

Wildmaaien
Gemaaide berm

Met schriftelijke vragen vroeg Water Natuurlijk om hier aandacht aan te besteden in de communicatie van het waterschap en om via een kaart op de website duidelijk aan te geven waar welk beheer geldt. Dat laatste wordt onderzocht. Het is natuurlijk ook mogelijk om naar 100% ecologisch beheer te gaan. Dat is het streven van Water Natuurlijk en het maakt de boodschap helder en eenduidig.

Joost Kievit MSc

VRIEND WORDEN!

Logo 'Samen voor Biodiversiteit'

Geborgde zetels bijna afgeschaft

30 juni 2022

Water Natuurlijk is content met het bereikte compromis. Moderne democratie gaat ervan uit dat inwoners van een gebied de politieke gezagsdragers kiezen. Beperking van het aantal geborgde zetels naar 4 (was 7); de gelijke verdeling tussen onbebouwd en natuur en stopzetting van verplichte zitting in het dagelijks bestuur biedt voldoende kansen voor de ambities die Water Natuurlijk heeft. Een meerderheid in de Tweede Kamer kiest voor een sterkere democratische legitimatie en koestert in evenwicht de belangen naar de toekomst.

Dinsdag 31 mei is er gestemd in de Tweede Kamer om de geborgde zetels in de Waterschapsbesturen af te schaffen. Het initiatiefvoorstel van D66 en GroenLinks is met een amendement van de CU aangenomen. Water Natuurlijk is als grootste waterschapspartij van Nederland groot voorstander van het totaal afschaffen van geborgde zetels. Politiek bleek dat nu een te grote stap. Met het compromis dat is bereikt is Water Natuurlijk redelijk tevreden.

De geborgde zetels geven een ouderwetse situatie weer die weinig met democratie en veel met belangen te maken heeft. Door nu te kiezen voor de gelijke verdeling van de maximaal 4 geborgde zetels tussen agrarische en natuurbelangen wordt het natuurbelang via die weg extra versterkt. Water Natuurlijk is daar blij mee. Dat maakt het compromis verdedigbaar. Overigens blijft Water Natuurlijk van mening dat de eens per 4 jaar gekozen vertegenwoordigers prima in staat zijn om naast het algemeen belang ook oog te houden voor specifieke deelbelangen.

Daarom pleit Water Natuurlijk ook voor het behouden van het totale aantal zetels in elk waterschap en daarmee voor vergroting van het aantal zetels dat door openbare verkiezingen wordt ingevuld.

Nu de Tweede Kamer deze stap heeft gezet, roept Water Natuurlijk de Eerste Kamer op om ook akkoord te gaan en de wijzigingen voor de waterschapsverkiezingen van 15 maart 2023 daadwerkelijk mogelijk te maken. De provincies zijn nu in afstemming met de waterschappen aan zet om zeer voortvarend de regelgeving aan te passen zodat verkiezingen op de nieuwe wijze invulling gaan krijgen.

De eerder ingediende motie van de VVD die bepaalt dat de nieuwe situatie pas ingaat na de waterschapsverkiezingen van 2023 werd verworpen.

1234567