Strijd om 1139 bomen

voorlopig geredde populieren
voorlopig geredde populieren Volkerak

Met het aanbieden van een petitie en de toezegging van een moratorium op de kap eindigde op 27 november voorlopig de strijd voor het behoud van 1139 bomen langs het Volkerak op Goeree-Overflakkee. Het begon met een artikel in het ‘Eilandennieuws’ in mei van dit jaar. Een woordvoerder van het waterschap kwam aan het woord over de voorgenomen kap. De argumentatie riep de nodige vragen op. Ook was er sprake van tegenstrijdigheden. Voldoende reden voor Water Natuurlijk Hollandse Delta om hierin te duiken.

Argumentatie

De bomen staan langs een waterkerende dijk. De veiligheid van de dijk gaat boven alles. Dat is zeker op Goeree-Overflakkee een open deur. Ook voor mij persoonlijk is daar geen discussie over. Als jongetje van vijf heb ik de watersnood bewust meegemaakt. Het waterschap betoogt dat er geen risico is voor de veiligheid van de dijk. Daar hoeven de bomen niet voor weg. Als men dan tegelijkertijd zegt dat er vanwege het beleid voor die veiligheid geen bomen kunnen worden terug geplant. Dan lijkt dat tegenstrijdig.

De bomen zouden oud en versleten zijn, aldus het waterschap. Hoezo, denk je dan. Als je die enorme lange rij populieren fier in de zeewind ziet staan, tal van stormen overleeft in de 60 jaar dat ze daar groeien dan twijfel je daar toch aan. Kerngezond zien ze er uit. Het is een speciaal geselecteerde variëteit van de populier die goed bestand is tegen de zeewind. Dat is geen overbodige luxe. Een zuidwester komt met volle kracht over het Volkerak op de bomenrij af. Als je dan ook nog leest dat 100 jaar voor een populier niet bijzonder is, dan rijst de vraag: wie bedenkt dat deze bomen versleten zijn.

Bomen kunnen soms ook een gevaar opleveren voor het verkeer. Er loopt een fietspad over de zeedijk ter plekke, maar de bomen staan onderaan de dijk. Stormachtige wind is als regel van het fietspad af. Afbrekende takken zouden dus tegen wind omhoog moeten waaien. Onzinnig dus om veiligheid als argument voor kap te gebruiken.

Overleg van Water Natuurlijk met de Vereniging Natuur- en Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee leerde dat de bomenrij belangrijk is voor biodiversiteit. Tal van vogelsoorten maken er gebruik van en ook is het een leefgebied voor diverse soorten vleermuizen.  Ook de landschappelijke en cultuurhistorische waarden van de bomenrij is hoog.

Schriftelijke vragen

Ondoordacht en weinig relevant leek de argumentatie van het waterschap Hollandse Delta voor de kap. Tijd voor schriftelijke vragen aan het college van dijkgraaf en heemraden. De fractie van Water Natuurlijk stelde in juni van dit jaar de vragen om de argumenten voor de kap helder te krijgen en de zienswijze van het college hierop te vernemen.

Het stellen van vragen is in onze democratie een instrument om als volksvertegenwoordiger de controlerende taak uit te voeren. Een dagelijks bestuur is dan ook gehouden om deze vragen te beantwoorden. Groot was dan ook de verbazing dat het college dat niet deed. We kregen als reactie dat het om een complexe opgave ging en dat we hier te zijner tijd nader over zouden worden geïnformeerd. Geen enkele duidelijkheid over de beweegredenen van ons waterschap.

Zomerstorm

In juli werden we geconfronteerd met schade aan een bomenrij langs dezelfde dijk meer naar het westen toe. Een felle zomerstorm had enkele tientallen bomen zwaar beschadigd. Een gebruikelijke reactie is dan dat omgewaaide bomen en afgebroken takken worden opgeruimd en gevaarlijk afhangende takken worden afgezaagd. Nu niet, de hele rij van 120 bomen was binnen enkele dagen weggezaagd. Waarom?
De meeste stond nog fier overeind na de storm, daarmee aantonend tegen een stootje te kunnen.

Met de kap van deze bomen was tegelijkertijd een belangrijk leefgebied van diverse beschermde soorten vleermuizen vernietigd. Naar onze mening was hiermee ook de wet Natuurbescherming overtreden. Deze handelswijze beloofde ook niet veel goeds voor de 1139 bomen waarvoor we al eerder op de bres stonden.

Opnieuw werden schriftelijke vragen door de fractie van Water Natuurlijk aan het college gesteld. Dit gebeurde op 22 augustus. Na 2 maanden was er echter nog geen enkele reactie op deze vragen. Het gaat dan lijken op een schoffering van het bestuur en een belemmering van de uitvoering van de controlerende taak. Vandaar opnieuw met klem een oproep aan het college om de openstaande vragen te beantwoorden en aan te geven hoe de aangerichte schade zou worden gecompenseerd. Nu wel reactie, maar wederom teleurstellend. Weinig vertrouwenwekkend voor de toekomst van onze 1139 bomen .

Bomenmotie

In de septembervergadering van het waterschapsbestuur kondigde onze fractievoorzitter Anne Mollema een motie aan voor het behoud van de bomen en een algemeen beleid voor een duurzaam beheer van het bomenbestand van het waterschap. (Een motie kan een middel zijn om het college te dwingen iets te doen of te laten. De motie moet dan wel worden gesteund door een meerderheid in de verenigde vergadering.)

De reactie van de verantwoordelijk heemraad mevrouw Petra van Nes was hoopgevend. Zij zou de motie graag overnemen. Die was haar uit het hart gegrepen, maar voor onze 1139 populieren was nog een bredere afweging nodig en kon ze nu geen toezeggingen doen. Het was voor onze fractievoorzitter reden om de motie aan te houden en dus niet in stemming te brengen. Hiermee kreeg de heemraad de kans om het belang dat zij hecht aan bomen om te zetten in een goed beleid.

Petitie 1139 bomen

Het ziet er naar uit dat er bij de heemraad draagvlak is voor een beleid om ons bomenbestand duurzaam in stand te houden. Onze fractie heeft daar ook vertrouwen in, maar voor een dergelijk beleid is ook een meerderheid nodig in de verenigde vergadering.  Naast goede argumenten is de publieke opinie hierin erg belangrijk. Dit kan een doorslaggevende factor zijn. Reden om een petitie te starten voor het behoud van de 1139 bomen.

De respons van de bewoners van Goeree-Overflakkee en liefhebbers van bomen en biodiversiteit was overweldigend. In stilte hadden we gehoopt op 1139 ondertekenaars van de petitie. Om zo symbolisch iedere boom een stem te geven. Het werden er 2787, een geweldige stimulans in onze strijd voor het behoud van de bomenrij langs het Volkerak en voor een goed bomenbeleid.

De petitie werd op 27 november door onze regiovertegenwoordiger Rinus Kik aangeboden aan heemraad Van Nes. Zij noemde het een belangrijk signaal en een steun in de rug bij het opstellen van het nieuwe groenbeleidsplan. Ook kondigde zij een moratorium aan op de kap. Onze 1139 blijven voorlopig overeind. Een nieuw groenbeleid moet het kader worden. Besluitvorming hierover moet in de verenigde vergadering plaats vinden. De stem van de 2.786 ondertekenaars moet hierin doorklinken. Daar werkt Water Natuurlijk Hollandse Delta aan.

Wordt vervolgd.

Joost Kievit MSc

Bron Petitie Bomen

Overhandiging van de handtekeningen aan heemraad Petra van Nes door Rinus Klik.

Vragen Water Natuurlijk

Ruim 2 maanden geleden op 22 augustus heeft de fractie Water Natuurlijk U vragen gesteld over de bomenkap aan de Zuiderlandse Zeedijk (brief als bijlage bij dit overzicht gevoegd). We hebben nog steeds geen antwoorden mogen ontvangen. Dit belemmert ons in de uitvoering van onze controlerende taak. Inmiddels is het voor ons een vaststaand feit dat met de kap van de bomen langs de Zuiderlandse Zeedijk een belangrijk leefgebied van diverse bij wet beschermde vleermuis soorten is vernietigd. Het voorkomen van vleermuizen ter plekke blijkt onder meer uit:

  • De natuurtoets voor de aldaar geplande windmolens.
  • De milieu effect rapportage voor deze windmolens.
  • Het bestemmingsplan Suyderland van de gemeente Goeree-Overflakkee
  • Het provinciaal blad van 5 april 2019 betreffende ontheffing Wet Natuurbescherming
  • Waarnemingen van een bewoner en een lid van de vereniging Natuur- en Landschap Goeree-Overflakkee.

Ons waterschap wist of had moeten weten dat het hier om het leefgebied van beschermde vleermuizen ging. In een besluit van 28 februari 2017 betreffende de bomenrij ten oosten van de gekapte rij wordt al gesproken over het voorkomen van vleermuizen. Dit gaat over bomen van dezelfde soort, dezelfde leeftijd en langs dezelfde dijk. Als het waterschap hier onverhoopt toch niet mee bekend was, dan was een telefoontje naar de vereniging Natuur en Landschap Goeree-Overflakkee voldoende geweest. In onze niet beantwoorde vragen van 21 juni hadden wij al aangedrongen op hervatting van het overleg met NLGO. Dit heeft U kennelijk genegeerd.

Uit informatie afkomstig van de bomenwacht en de omgevingsdienst die wij via een bewoner hebben gekregen komen wij tot de conclusie dat het waterschap de Gedragscode Wet Natuurbescherming die het College op 19 maart 2019 heeft vastgesteld niet of in onvoldoende mate heeft gevolgd. Dat betekent in onze opvatting dat we de Wet Natuurbescherming hebben overtreden en dat is zeer kwalijk. Op Goeree-Overflakkee leeft breed de gedachte dat het waterschap de stormschade heeft gebruikt om een ongewenste bomenrij op te ruimen. Wij verzoeken U met klem op korte termijn de openstaande vragen te beantwoorden en de zienswijze van het College op deze kwestie te presenteren en aan te geven hoe de aangerichte schade gecompenseerd gaat worden.

Reactie college

In uw brief van 30 oktober jl. stelt u dat met de kap van de bomen langs de Zuiderlandsezeedijk een belangrijk leefgebied van diverse bij wet beschermde vleermuissoorten is vernietigd. Dit blijkt volgens u uit diverse rapporten en plannen. WSHD heeft ook onderzoek laten doen naar de flora en fauna aldaar door de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ). Uit dat onderzoek is gebleken dat er geen vleermuizen(sporen) zijn aangetroffen. Dit is ook als zodanig terug te lezen in het rapport. Hiermee hebben wij overeenkomstig wet- en regelgeving gehandeld. In uw brief van 22 augustus jl. stelt u dat het beeld is ontstaan dat het waterschap de stormschade heeft benut om aldaar ongewenste bomen te kappen. De reden tot kappen was: tijdens een windhoos zijn afgelopen zomer ruim driekwart van de inmiddels gekapte bomen op de Zuiderlandsezeedijk zwaar beschadigd geraakt. Deze beschadiging hield in dat takken zijn (af)gebroken, bomen waren getordeerd en afgebroken en er lengtescheuren in stammen zijn ontstaan. De nacht daaropvolgend zijn wij lang bezig geweest om de gevolgen van de windhoos op te ruimen.

Aangezien bij deze bomen, langs deze dijk, problemen kunnen ontstaan bij harde wind, hebben wij gekozen voor een structurele oplossing. In dat kader is er overleg geweest met de heemraad en is dit later ook gecommuniceerd met de Dorpsraad. Hierbij is gesproken over de schade die is ontstaan – waarbij ook foto’s zijn getoond van de schadegevolgen – en de reden waarom door ons is besloten om alle bomen te gaan kappen. Hierbij speelt tevens een rol dat als beschadigde bomen gekapt worden, de blijvende bomen vanwege de veranderde windbelasting extra kwetsbaar worden voor schade. Het waterschap heeft dus weloverwogen het besluit genomen om de bomen te kappen.U heeft ons gevraagd om aan te geven hoe de aangerichte schade gecompenseerd gaat worden.

Er is voor ons geen wettelijke plicht tot herplant. Dit is in het overleg met OZHZ vastgesteld. Wegbeplanting van populieren is op grond van de Wet natuurbescherming artikel 4.1. uitgezonderd van de melding- en herplantplicht. Hiermee wordt het herplanten van deze bomen een bestuurlijke keuze. Op dit moment is er nog geen bestuurlijk kader (groenbeleidsplan) waardoor nu wordt gehandeld overeenkomstig de vooralsnog geldende instructies op dat vlak.

Drie Zetels behaald bij verkiezingen

De fractie Water Natuurlijk zal de komende vier jaar met drie man sterk in het Algemeen Bestuur van HHNK aanwezig zijn. Naast de drie bestuursleden Eva Tannehill, Ruud Maarschall en Saskia Borgers, zullen Sjon Wagenaar en Nelleke Domburg als steunfractieleden de vergaderingen mee voorbereiden.