Nieuw bestuur voor afdeling HHSK van Water Natuurlijk

15 december 2020
Tijdens de Algemene leden vergadering van maandag 14 december hebben de leden van Water Natuurlijk Schieland en de Krimpenerwaard unaniem besloten om als zelfstandige afdeling door te gaan. Het nieuw benoemde bestuur bestaat uit Arjan Neeleman, Mark Clavaux, Klaas Dogterom en Otto Zwetsloot. Onder veel dankbetuigingen werd afscheid genomen van het oude regiobestuur. Zij hebben de afgelopen … Lees "Nieuw bestuur voor afdeling HHSK van Water Natuurlijk" verder

Tijdens de Algemene leden vergadering van maandag 14 december hebben de leden van Water Natuurlijk Schieland en de Krimpenerwaard unaniem besloten om als zelfstandige afdeling door te gaan. Het nieuw benoemde bestuur bestaat uit Arjan Neeleman, Mark Clavaux, Klaas Dogterom en Otto Zwetsloot.

Onder veel dankbetuigingen werd afscheid genomen van het oude regiobestuur. Zij hebben de afgelopen jaren met veel inzet de vereniging van Water Natuurlijk in de vijf waterschappen in onze omgeving vormgegeven.

Arjan is onze nieuwe voorzitter en woont in Krimpen aan den IJssel. Hij heeft een financiele achtergrond. Hij was politiek actief als raadslid en wethouder in Krimpen aan den IJssel.  

Mark is penningmeester en woont in Moordrecht. Hij is heeft Tropisch landgebruik gestudeerd aan de Landbouw Universiteit Wageningen en is nu specialist in geografische informatiesystemen (GIS). Eerder gemeenteraadslid in gemeente Zuidplas.

Klaas woont in Gouderak. Van huis uit bioloog, werkzaam geweest als onder meer inspecteur (landbouw)onderwijs en wethouder in Ouderkerk. Daarnaast 10 jaar lid geweest van het Algemeen Bestuur van het Hoogheemraadschap Krimpenerwaard. Als vrijwilliger betrokken bij stichting Hollandsche IJssel Altijd Anders.

Otto Zwetsloot is woonachtig in Rotterdam. Hij heeft sociologie gestudeerd aan de EUR. Hij heeft diverse functies binnen de Gemeente Rotterdam vervult, nu als wijkmanager Blijdorp en de Spaanse Polder.

Arjan, de nieuwe voorzitter, zegt “Allereerst dank mede namens mijn medebestuursleden voor het vertrouwen in ons dat de leden hebben uitgesproken. Het nieuwe bestuur gaat met veel enthousiasme en energie aan de slag om Water Natuurlijk in ons verzorgingsgebied verder op de kaart te zetten. We doen prachtige dingen in onze regio en wij willen als bestuur, samen met fractie en de leden, graag uitdragen dat Water Natuurlijk als grootste coalitiepartij daarin een mooie rol vervult. Wij hopen, ondanks alle beperkingen van de huidige Covid-19 crisis, snel met velen van u in contact te komen vanaf januari a.s. We kijken uit naar een mooie samenwerking.

Tenslotte een woord van dank aan het oude regiobestuur van de regio West. Zij hebben de afgelopen jaren veel goed werk verricht en hebben een goed bestuurlijk fundament gelegd, waarop wij als nieuw bestuur verder kunnen werken.”
Wij wensen het nieuwe bestuur veel succes!

Kalender 2021 met waternatuurfoto’s van de Rotte

14 december 2020

Landschapspark De Rotte omvat de Rotte met haar oevers en omliggend groengebied. Het park strekt zich uit van de oorsprong van de Rotte bij Moerkapelle tot aan de riviermonding in de Nieuwe Maas te Rotterdam. Dit Landschapspark is vooral aangelegd voor de mens. Verschillende wilde dieren en planten vestigden zich hier spontaan, waardoor een gevarieerde natuur is ontstaan. Vereniging Natuur- en Vogelwacht Rotta heeft een prachtige kalender gemaakt met waternatuurfoto’s van de Rotte, te koop voor 5 euro.

Vereniging Natuur- en Vogelwacht Rotta zet zich met veel vrijwilligers in voor het onderhoud van kwetsbare natuurparels in dit gebied. Onder het motto ‘bekend maakt bemind’ geeft Rotta graag meer bekendheid aan de kwetsbare natuur. Deze uitgave past prima in die lijn. Eerder verscheen deze kalender in 2018 en 2019 als onderdeel van het inmiddels afgeronde project ‘Biodiversiteit Rottemeren’ van het Recreatieschap Rottemeren en Rotta.

Recreatieschap Rottemeren is verantwoordelijk voor het beheer van een groot deel van Landschapspark De Rotte. Het recreatieschap behartigt de belangen van de openluchtrecreatie en natuurbescherming in dit gebied. In opdracht van het recreatieschap voert Staatsbosbeheer het terreinbeheer uit van het recreatiegebied.

Deze kalender wordt verspreid onder bewoners nabij de A16 Rotterdam door het Lage Bergse Bos en bij de Rotte, leden van de Bewoners Organisatie Rotte en actieve vrijwilligers van Rotta. Anderen kunnen deze kalender voor 5 euro kopen bij Natuur- en Vogelwacht Rotta. De opbrengsten komen ten goede aan de natuuractiviteiten van Rotta.

Neem contact op met:
Natuur- en Vogelwacht Rotta info@rotta-natuur.nl, of Expo A16 Rotterdam, a16rotterdam.nl

 

 

 Update participatiebeleid


De fractie van Water Natuurlijk was bijzonder geïnteresseerd in het agendapunt bij de Verenigde Vergadering over participatie. Want uiteindelijk heeft al het waterbeleid impact op de inwoners van de regio, op landbouwers, dijkbewoners, watersporters, stedelingen.

Een democratisch, effectief en transparant bestuur investeert in goede relaties met de samenwerkingspartners, ondernemers en bewoners, en dat is méér dan ‘top-down voorlichting’. De focus die Water Natuurlijk legt op onder meer klimaatadaptatie en innovatie maakt een eigentijds participatiebeleid extra belangrijk.

De Omgevingswet, die – waarschijnlijk – op 1 januari 2022 in werking treedt, verplicht alle overheden inclusief de waterschappen om participatiebeleid vast te stellen en te publiceren.

Het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard neemt zich voor om vooral maatwerk toe te passen – waar Water Natuurlijk zich helemaal in kan vinden.

Als er in een straat of buurt een ingreep gedaan moet worden die bewoners of ondernemers direct in hun welzijn of portemonnee raakt (zoals baggerwerkzaamheden) is het van belang dat de betrokkenen tijdig duidelijke informatie krijgen, bijvoorbeeld via een brief met uitleg en contactmogelijkheden, een informatieavond in het wijkcentrum. Het hoogheemraadschap is als initiatiefnemer leidend, en zet alles in om met belanghebbenden samen tot een goede uitvoering te komen. Tot onze vreugde lazen we in de Leidraad dat aan app-groepen wordt gedacht als middel om alle expertise aan tafel te krijgen.

De specifieke participatievorm Right-to-Challenge heeft – terecht – ook een plaats gekregen in de vastgestelde Leidraad Participatie 2020.

Grootschalige wateropgaven zoals een dijkversterking of het nieuwe Waterbeheerprogramma vragen om een langdurig intensief participatieproces. De inzet van het hoogheemraadschap kan variëren van enkel informeren van derden tot faciliteren van co-creatie door participanten (als voorbeelden worden KIJK en het Essenburgpark genoemd).

In gevallen dat het hoogheemraadschap geen primaire initiatiefnemer is maar samenwerkt met bijvoorbeeld andere overheden of ondernemers, participeert het ook in de participatie en communicatie van de derden. Voor de burger kan zich dat beperken tot een naamsvermelding op het informatiebord over de waterberging op het dak van De Doelen in Rotterdam.

Belangrijke contactmomenten zijn vergunningaanvragen; het hoogheemraadschap werkt zoveel mogelijk via één overheidsloket. Bijvoorbeeld via het Omgevingsloket, waar aanvragers van een omgevingsvergunning alle informatie vinden.

Water Natuurlijk vindt het een goede zaak dat burgers en bedrijven niet van het kastje naar de muur worden gestuurd!

Bij het opstellen van de Leidraad Participatie 2020 heeft het hoogheemraadschap zich mede gebaseerd op de ervaringen van de projectleiders en uitvoerders ‘met de poten in de klei’.

Dat blijkt onder meer uit de volgende citaten.

“Ik ben meer gaan luisteren in het gebied. Zo heb ik meer begrip gekregen voor boeren die soms letterlijk met hun rug tegen de muur staan.”

“Maak op je projectenwebsite een aparte deelpagina met een beschrijving van je proces èn plaats de presentaties van de bijeenkomsten op je website.”

‘Deze mensen wonen vaak al langer aan de kade dan de medewerkers bij het waterschap werken. Zij hebben een langer geheugen dan wij.”

Water Natuurlijk kon met genoegen instemmen met de vernieuwde Leidraad Participatie.

En met uw input kunnen we het hoogheemraadschap ook houden aan zijn eigen uitgangspunten!

 

Informatie: Elske Schreuder

e.schreuder@hhsk.nl

De begroting voor 2021 met een lager dan gemiddelde lastenstijging!

De speerpunten van Water Natuurlijk uitvoeren en toch de belastingstijging heel beperkt houden.  In de vergadering van het algemeen bestuur op 25 november j.l. is de programmabegroting voor 2021 unaniem aangenomen. Het gaat om iets meer dan 100 miljoen euro dat we volgend jaar kunnen gaan uitgeven in het gebied van het hoogheemraadschap Schieland en … Lees "De begroting voor 2021 met een lager dan gemiddelde lastenstijging!" verder

De speerpunten van Water Natuurlijk uitvoeren en toch de belastingstijging heel beperkt houden. 

In de vergadering van het algemeen bestuur op 25 november j.l. is de programmabegroting voor 2021 unaniem aangenomen. Het gaat om iets meer dan 100 miljoen euro dat we volgend jaar kunnen gaan uitgeven in het gebied van het hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard om veilig te zijn tegen overstroming, droge voeten te houden en schoon en gezond oppervlaktewater te hebben. 

Natuurlijk is het van groot belang dat we de belastingaanslag voor de mensen in ons gebied zo laag mogelijk houden, maar we zijn blij dat die zaken waar Water Natuurlijk voor staat volgend jaar goed in de begroting verankerd zijn. 

Voorbeelden daarvan zijn voldoende budget voor de Kader Richtlijn Water maatregelen. Een brede kijk bij een dijkversterking hanteren en op dijken gefaseerd maaien en afvoeren van het maaisel om biodiversiteit te stimuleren. Maatregelen inzetten om in 2025 energieneutraal te zijn. Bodemdaling in de verschillende programma’s en peilbesluiten meewegen en innovaties hierop stimuleren. Een ruim budget om klimaatadaptatie in stedelijk gebied te realiseren. Een kans benutten om bij de afvalwaterzuivering Kortenoord medicijnresten en microverontreinigingen te verwijderen en het schone water weer te benutten. Een doorvoer creëren door de Krimpenerwaard om zoet water uit de Lek naar de Hollandsche IJssel te brengen, om zo in droge tijden het achterland daar van voldoende zoetwater te voorzien. Innovatie in een programma opnemen. En zo nog heel wat zaken.

Natuurlijk zal het ook een uitdaging worden om met de gevolgen van Corona om te gaan. Dit zal ook volgend jaar nog zijn stempel op ons handelen zetten. Het zal er toe leiden dat we soms creatief kunnen zijn en soms moeten accepteren dat het af en toe tot vertraging zal leiden. Tot nog toe hebben we gelukkig heel veel door kunnen laten gaan.

Als Water Natuurlijk zijn we blij dat de speerpunten uit ons verkiezingsprogramma zo goed in de begroting zitten én dat andere partijen het met ons eens zijn. Gezamenlijk werken aan een beter waterschap, daar gaan we voor!

Meer info: Agnes van Zoelen, a.van.zoelen@hhsk.nl

Innovatie in de praktijk: Betty de Bathy Boot

12 december 2020

Ooit gedacht dat slootbeheer gedaan kan worden vanuit je luie stoel? Bij ons Hoogheemraadschap wordt daar hard aan gewerkt! Met een op afstand bestuurbare boot kan van een watergang de breedte, lengte en diepte worden gemeten. Zo kan je bijvoorbeeld zien of de begroeiing en waterkanten onderhoud nodig hebben, of baggeren noodzakelijk is of dat leidingen aanwezig zijn waarmee die illegale lozingen plaatsvinden. Vroeger ging dat handmatig. Met deze boot, Betty de Bathy Boat genaamd, kan dat veel sneller, goedkoper en met data van betere kwaliteit. 

In dit YouTube filmpje wordt uitgelegd hoe het werkt Virtual Reality Slootview – YouTubewww.youtube.com › watch

Innovaties zoals deze zijn noodzakelijk om de kosten beheersbaar te houden, maar zeker ook om de uitdagingen van de toekomst aan te kunnen. Klimaatdoelstellingen kunnen we alleen halen als we met innovatieve ideeën komen, het stijgende water kunnen we alleen aan als we daarvoor nieuwe technieken en werkwijzen blijven bedenken. Daarom wordt binnen HHSK nu structureel aandacht geschonken aan innovatie. 

Innovaties waar HHSK aan werkt zijn onder andere:

Onderzoek lachgas detectie: bij het zuiveren van afvalwater op de AWZI (AfvalWaterZuiveringsInstallatie) komt lachgas vrij, een zeer schadelijk broeikasgas. Om emissies te beperken is HSk een meetonderzoek gestart, met innovatieve sensors;

Droogtemetingen in dijken: sensoren meten het effect van droogte en extreme neerslag op dijken, bvan belang om dijkinspecties efficiënter te kunnen uitvoeren;

Vogelnestdetectie met warmtecamera’s: op een drone kan een warmtecamera gemonteerd worden die het mogelijk maakt om vogelnesten nauwkeurig te detecteren. De GPS-locaties van de nesten worden via een App ontsloten. Komt de maaier in de buurt van een gedetecteerd nest, dan geeft de App een signaal. De meerwaarde voor deze innovatie wordt binnen HHSK onderzocht, zo mogelijk volgt een pilot.

Water Natuurlijk vindt dat innovatie structureel aandacht verdient. Wij ondersteunen dus van harte dat een innovatieteam is ingericht binnen de organisatie. Ook is jaarlijks 150.000 euro beschikbaar om ervoor te zorgen dat goede ideeën ook daadwerkelijk tot uitvoering kunnen worden gebracht..

Alle waterschappen en drinkwaterbedrijven laten op de website www.Winnovatie.nl zien aan welke innovaties zij samen werken. Zo vindt kennisuitwisseling steeds sneller plaats. Interessant om te lezen!

Voor meer informatie: Josien van Cappelle (J.van.Cappelle@hhsk.nl)

Foto: HHSK

Gevolgen van droogte voor ons zoetwater

21 oktober 2020
De afgelopen jaren zijn in Nederland extreem droog geweest. Het aanbod van zoetwater was in deze jaren niet altijd voldoende voor de vraag, waardoor water moest worden herverdeeld over gebieden en gebruikers. Landelijk werken waterschappen en andere partijen aan de ‘Klimaatbestendige zoetwatervoorziening voor het Hoofdwatersysteem’ waarin het slim beheren van zoetwater buffers centraal staat. Op … Lees "Gevolgen van droogte voor ons zoetwater" verder

De afgelopen jaren zijn in Nederland extreem droog geweest. Het aanbod van zoetwater was in deze jaren niet altijd voldoende voor de vraag, waardoor water moest worden herverdeeld over gebieden en gebruikers. Landelijk werken waterschappen en andere partijen aan de ‘Klimaatbestendige zoetwatervoorziening voor het Hoofdwatersysteem’ waarin het slim beheren van zoetwater buffers centraal staat. Op hoofdlijnen zijn hiervoor de mogelijkheden: zuinig zijn met water, water beter vasthouden, water slimmer verdelen en de schade soms accepteren. Ook moet in de ruimtelijke inrichting beter rekening worden gehouden met de zoetwaterbeschikbaarheid. 

Gevolgen niet overal gelijk

Het is niet overal in Nederland even droog. Dat heeft een aantal redenen. Ten eerste wordt door een systeem van stuwen, pompgemalen en sluizen het zoete water uit de grote rivieren en het IJssel- en Markermeer herverdeeld over Nederland. Doordat de (zand)gronden in Oost- en Zuid Nederland hoger liggen, kan dit zoete water niet hun kant op worden herverdeeld. Daarbij komt dat de neerslag niet gelijkmatig over Nederland is verdeeld. Uit bijgaand overzicht van de KNMI blijkt dat het neerslagtekort in het beheergebied van HHSK beperkter is dan in het Oosten en Zuiden van ons land. Kortom, de aanvoer (vanuit de rivieren en door neerslag) van water is in Oost- en Zuid Nederland veel beperkter dan bij ons.

Gevolgen voor ons gebied 

Wat in ons gebied vooral merkbaar is van droogte is de ‘zouttong’ die steeds verder vanaf zee ons land in kan komen. Doordat de Rijn en Maas bij droogte en herverdeling van het water minder zoet water afvoeren richting zee, stroomt verzilt water steeds verder landinwaarts. Er is dan immers geen tegendruk meer van het zoete water. Daardoor dreigen de inlaatpunten langs de Hollandsche IJssel te verzilten, wat niet goed is voor natuur en landbouw.

Wanneer de inlaatpunten onbruikbaar dreigen te worden door verzilting, wordt extra water vanuit uit het Amsterdam-Rijnkanaal aangevoerd richting Hollandsche IJssel. Dit wordt de Klimaatbestendige Wateraanvoer genoemd (KWA). Ook werd in 2018 en 2020, als ad hoc maatregel, water uit de Lek door de Krimpenerwaard heen naar de Hollandsche IJssel gebracht.Dit gaat via een netwerk van 85 kilometer aan riviertjes, kanalen en poldersloten.

Door deze twee aanvoerroutes wordt dus vanaf twee kanten bovenstrooms op de Hollandsche IJssel zoet water aangevoerd. Hierdoor ontstaat een ‘zoetwaterbel’ die wél tegendruk kan bieden aan het verzilte water. En kunnen de inlaatpunten gebruikt blijven worden. 

Om ook in de toekomst voldoende zoetwater via de Krimpenerwaard aan te kunnen blijven voeren moet de doorvoerroute robuuster worden gemaakt. Het uitdiepen en verbreden van de watergangen is noodzakelijk, en zal in samenspraak met de aangrenzende grondeigenaren moeten worden uitgevoerd. Voor de uitvoering van deze doorvoer Krimpenerwaard (DKW)  is recent co-financiering vanuit het Deltaprogramma beschikbaar gekomen.

Voor meer informatie: Josien van Cappelle

 

Hoe is het gesteld met de waterkwaliteit van de plassen in ons gebied?

19 oktober 2020
Als Water Natuurlijk zetten we ons sterk in om de waterkwaliteit te verbeteren. Een goede waterkwaliteit draagt niet alleen bij aan de ecologie en biodiversiteit van het water, maar laat ons ook meer genieten van het water. Of het nu is om erin te zwemmen, langs te wandelen of fietsen of om er met een … Lees "Hoe is het gesteld met de waterkwaliteit van de plassen in ons gebied?" verder

Als Water Natuurlijk zetten we ons sterk in om de waterkwaliteit te verbeteren. Een goede waterkwaliteit draagt niet alleen bij aan de ecologie en biodiversiteit van het water, maar laat ons ook meer genieten van het water. Of het nu is om erin te zwemmen, langs te wandelen of fietsen of om er met een bootje op te varen. Hoe staat het nu met de waterkwaliteit in de grote plassen in ons gebied? 

Laat ik beginnen met de plassen die nu al goed zijn.

De Zevenhuizerplas is een diepe zandwinningsput en heeft van alle diepe plassen in heel West-Nederland de beste waterkwaliteit, is een waterparel in ons gebied, die we dus vooral moeten koesteren en zo houden. De  Eendragtspolder is een gecombineerd waterbergings-,  recreatie- en natuurgebied. Bij de aanleg van de plas voor waterberging, die ook dienst doet als roeibaan, is al rekening gehouden met de waterkwaliteit en is daardoor nu ook goed. Er zijn momenten dat hij gebruikt moet worden als calamiteitenberging, waar hij voor bedoeld is, waardoor de waterkwaliteit tijdelijk verslechtert. Dan is een “reset” mogelijk door in de plas de waterstand tijdelijk te verlagen en delen droog te laten vallen.

Tenslotte is door de integrale aanpak van de Surfplas Krimpenerhout in 2019 deze plas nu ook van een goede kwaliteit: kinderen hebben deze hele zomer volop kunnen genieten van de leuke speeltuin en de mooie zwemlocatie.

Vervolgens de plassen waar nu aan gewerkt wordt of gaat worden. 

Nadat gebleken is dat na de eerste aanpak van de Kralingse Plas nog veel maatregelen nog nodig zijn, loopt er nu een tweede maatregelen pakket dat aanvullend bronnen van fosfaat aanpakt. Overstorten worden aangepakt, de schutsluis wordt zo ingericht dat er geen extern water in de plas komt, hondenbeleid om hondenpoep in het water te voorkomen en een maatregel om de nalevering van fosfaat uit de waterbodem te voorkomen. Aanvankelijk zou dit laatste d.m.v. afzanden gebeuren, maar nu wordt onderzocht of dit d.m.v. Phoslock mogelijk is. Zie voor info over Phoslock het bericht: Blauwalg bestrijden vraagt een structurele aanpak.

Voor de Bleiswijkse Zoom loopt intussen ook een integrale aanpak, waarbij wederom de inzet is om alle bronnen van voedingsstoffen te stoppen, om zodoende een helder soortenrijk watersysteem te krijgen. Op dit moment wordt de waterbodem flink gebaggerd. Volgend jaar moet deze plas gereed zijn, zodat er weinig kans meer is op blauwalgen en er volop gezwommen kan worden in de zomer.

De Bergse Plassen zijn reeds jaren geleden rigoureus aangepakt. In 2004 is er flink gebaggerd en de bodem is vervolgens met een zandlaag van 25 cm. bedekt om fosfaat nalevering te voorkomen. De visstand is aangepast aan het nieuwe voedselarme ecosysteem en het gemaal op de Ringdijk is van een defosfateringsinstallatie voorzien. Dit heeft geresulteerd in plassen met mooi helder en plantenrijk water. Echter in de loop der jaren is er door een paar oorzaken toch weer een oplading met fosfaat geweest. Ten eerste de schutsluis tussen de Voorplas en de Rotte levert bij elke schutting fosfaatrijk water uit de Rotte aan de plas. Ten tweede, het gemaal aan de Ringdijk heeft weliswaar een defosfateringsinstallatie, maar die defosfateert maar voor ongeveer 50%. Het stond in de planning om dit gemaal aansluitend aan de andere maatregelen in 2004 zo snel mogelijk te verplaatsen, zodat het water uit de polder Bleiswijk niet meer door de plassen naar de Rotte zou gaan. Maar door de aanleg van de A16 en de onzekerheid van dit tracé heeft dit geduurd tot 2018 voor het gemaal aan de Grindweg gebouwd kon worden. De derde oorzaak is dat er om wateroverlast in Schiebroek te voorkomen, eenmalig fosfaatrijk water vanuit de polder Bleiswijk naar de plas is afgevoerd. 

Dit alles heeft ervoor gezorgd dat de kwaliteit van de plassen niet meer is zoals die zou moeten zijn. Daarom is er in de afgelopen vergadering (7 oktober j.l.) van het algemeen bestuur besloten tot een nieuw maatregelenpakket om ook deze plassen weer van een goede waterkwaliteit te voorzien. Daar zal na 2021 aan gewerkt gaan worden.

Tenslotte is er ook een plas ( ‘t Weegje bij Waddinxveen) die we helaas niet kunnen verbeteren zonder dat dit schade brengt aan andere belangen. Deze plas zal pas wezenlijk verbeteren als alle aanliggende sloten zelf een betere waterkwaliteit hebben. Door afspoeling van nutriënten van het boerenland en uit de glastuinbouw is het water troebel en vol met algen. Het is dus van groot belang om die sectoren zover te krijgen dat deze aanvoer van voedingsstoffen gaat stoppen.

Er is nog veel te doen dus! 

Voor meer informatie: Agnes van Zoelen

Blauwalg bestrijden vraagt een structurele aanpak.


In veel van de plassen in Schieland en de Krimpenerwaard laat de waterkwaliteit te wensen over en is er ‘s zomers last van blauwalgenbloei. De plassen worden intensief gebruikt en zijn vaak zwemwater-locaties. Een reden om maatregelen te nemen om de waterkwaliteit te verbeteren. Dit vraagt een omslag van een voedselrijk- naar een voedselarm watersysteem en een gedegen en structurele aanpak.

Water Natuurlijk staat voor een goede waterkwaliteit

Als Water Natuurlijk staan we voor genieten in, op en langs het water. We streven naar een goede waterkwaliteit en zeker op de zwemwaterlocaties doen we extra ons best om te zorgen dat er veilig in het water gezwommen en gerecreëerd kan worden. Het waterschap is dit ook verplicht volgens de Europese Kaderrichtlijn water. Om in ons dichtbevolkte en voedselrijke gebied dit te realiseren en succesvol de strijd aan te gaan met blauwalg-plagen in de zomer, moeten we alles uit de kast halen. Alleen bij een gezond en evenwichtig ecosysteem met beperkte voedingsstoffen kunnen we, bij de steeds langere en warme zomerse periode, voorkomen dat er blauwalgenbloei ontstaat.

Wat is blauwalg eigenlijk en waardoor ontstaat het?

Blauwalg of blauwalgen zijn eigenlijk geen algen of wieren. Het zijn bacteriën. Een andere naam ervoor is cyanobacteriën. Ze leven van licht, koolstofdioxide en voedingsstoffen in het water. Als er veel voedingsstoffen in het water zitten en het warm is, kan dat een blauwalgenbloei veroorzaken. Tijdens de bloei kunnen de vele blauwalgen een drijflaag vormen. Omdat de onderkant van de drijflaag afsterft, komen gifstoffen (toxines) in het water terecht.

Blauwalg is inmiddels in alle provincies aangetroffen. Zwemmers die in aanraking komen met een grote hoeveelheid blauwalgen, kunnen misselijk worden en huidirritaties oplopen. Ook zijn er gevallen bekend van honden die zijn overleden door blauwalg. Bij extreme concentraties kan de blauwalg zelfs vissterfte veroorzaken.

pastedGraphic.png

Voorkomen dat blauwalg ontstaat door het creëren van een gezond en evenwichtig ecosysteem. 

In ons beheersgebied is geen hectare onbenut, het is enorm druk bevolkt en er is veel bebouwing en land- en tuinbouw. Dit alles zorgt voor veel voedingsstoffen in het oppervlaktewater. Van ganzen en hondenpoep tot meststoffen en bestrijdingsmiddelen. Ook de bodem is van oudsher een bron van voedingsstoffen als gevolg van veenrijke bodem in ons gebied. De vele activiteiten, mensen en dieren in het gebied zullen niet veranderen. Deze kunnen wij ook niet veranderen. Wat het waterschap wel kan, is er voor zorgen dat de voedingsstoffen niet terecht komen in de voor recreatie zo belangrijke plassen.

Het creëren van een gezond en evenwichtig ecosysteem doe je dan ook niet zomaar. Eerst moeten alle problemen en voedingsstromen in beeld (een grondig onderzoek) gebracht worden, waarna een totaalpakket aan maatregelen gedurende meerdere jaren uitgevoerd moet worden. Daarna moet het systeem zich herstellen (opnieuw instellen). Waarna uiteindelijk (soms pas na een paar jaar) een nieuw en gezond evenwicht ontstaat. Het blijft natuurlijk ingrepen doen aan de natuur met de verwachting van een goed resultaat.

Vaak uitgevoerde maatregelen zijn:

  • Baggeren,
  • Bodem afdekken met zand,
  • Rioleringsmaatregelen omgeving,
  • Zorgen voor schone wateraanvoer vaak door realisatie defosfateringsgemaal,
  • Visstandbeheer,
  • Natuurvriendelijke inrichting oevers,

De laatste stap naar een spoedig herstel

Een van de belangrijke bronnen is het reeds aanwezige fosfaat in de bodem en het water. Soms volstaat het niet om de waterbodem met zand af te dekken, of er is de wens van een snelle transitie, zodat er weer spoedig gezwommen kan worden. De blauwalg, maar ook andere waterplanten en algen sterven in het najaar af en komen in het water, op en in de bodem terecht. In het voorjaar en de zomer komen deze voedingsstoffen weer vrij, zodat de planten deze weer kunnen opnemen om te groeien. Door deze cyclus blijven de voedingstoffen jarenlang aanwezig en duurt de transitie naar een nieuw voedselarm watersysteem erg lang. In ons druk bevolkte gebied is de vraag naar veilig recreatie- en zwemwater erg groot en daarmee de roep naar snelle oplossingen. Dit vraagt om een snelle binding van de voedingsstoffen. Eén van de manieren om deze snelle omslag te realiseren is het toepassen van Phoslock, (lanthaan-gemodificeerde bentoniet {klei}).  

Phoslock

Het gebruik van Phoslock is als maatregel te vergelijken met afzanden (soms wordt bij het afzanden  Poly-aluminiumchloride toegepast om voedingsstoffen te binden). Het voorkomt dat er voedingsstoffen vanuit de bodem in het oppervlaktewater terecht komen. Het grote voordeel van het gebruik van Phoslock is, dat het niet alleen voorkomt dat er voedingsstoffen vanuit de bodem in het oppervlaktewater terecht komen. Het bindt ook de al in het water aanwezige fosfaten. Hierdoor is de overgang van een voedselrijk, naar een voedselarm ecosysteem veel sneller gemaakt. 

Vrij opgelost lanthaan kan in hoge concentraties schadelijk zijn. In gebonden vorm is lanthaan veilig. Om lanthaan veilig te kunnen gebruiken als fosfaatbindend middel, wordt lanthaan vastgelegd in een kristalstructuur van kleimineralen. Hierdoor kan het niet zomaar vrij komen. Phoslock is daarom veilig om te gebruiken. Phoslock heeft een internationale certificering (NSF/ANSI 60) voor het gebruik in wateren die bedoeld zijn voor drinkwaterbereiding. Daarnaast laten verschillende studies naar de effecten van Phoslock zien dat het geen negatieve invloed heeft en veilig toegepast kan worden in het oppervlaktewater. 

pastedGraphic_1.png

Schematische weergave van het gebruik van Phoslock

Conclusie

Om een goede waterkwaliteit te realiseren en te voldoen aan de Europese Kaderrichtlijn Water is het van belang dat de vele voedingsstoffen in de wateren van ons gebied en met name fosfaat wordt gereduceerd. Dit kan alleen door het realiseren van een totaalpakket aan maatregelen afgestemd op de lokale situatie van het water. Water Natuurlijk staat voor deze brongerichte aanpak om een nieuw en duurzaam evenwicht te realiseren. Een volledig natuurlijke manier om dit evenwicht te krijgen heeft onze voorkeur. Echter de situatie en vaak het intensieve gebruik van het water voor allerlei recreatieve activiteiten, zoals zwemmen, vragen soms om een snelle en structurele verandering van een slechte naar een goede waterkwaliteit. In die situaties kan het nodig zijn om alternatieve middelen zoals Phoslock (lanthaan-gemodificeerde bentoniet) in te zetten. Het grote voordeel van het toepassen van dit middel is dat het niet alleen de fosfaatuitlevering uit de bodem vastlegt, maar ook het aanwezige fosfaat in het water. De vermindering van de hoeveelheid fosfaat leidt over het algemeen tot een snelle en gewenste verandering in de samenstelling van algen en waterplanten. Vele onderzoeken en de praktische toepassing van Phoslock hebben dit inmiddels in voldoende mate aangetoond. Bovendien is het middel internationaal geaccepteerd

1 https://www.zwemwater.nl/blauwalgen, gelezen op 15 september 2020

2 https://www.trouw.nl/binnenland/de-bestrijding-van-blauwalg-is-vaak-nutteloos-zeggen-ecologen-het-neigt-naar-kwakzalverij~bc6bca59/ Renée van Marrewijk 17 augustus 2020, 19:48

3 https://www.sepro.com/aquatics/phoslock gelezen op 15 september 2020

 

Project Krimpenerhout


In ons verkiezingsprogramma “Water Natuurlijk Schieland en de Krimpenerwaard 2019-2023” zijn 10 speerpunten opgenomen (link). Eén van de speerpunten is “Geniet van water”. Al het water op de aangewezen zwemlocaties moet schoon genoeg en dus ook blauwalgvrij, zijn om hierin te kunnen zwemmen. Een lastige en stevige opgave. 

Project Krimpenerhout.

In ons verkiezingsprogramma “Water Natuurlijk Schieland en de Krimpenerwaard 2019-2023” zijn 10 speerpunten opgenomen (link). Eén van de speerpunten is “Geniet van water”. Al het water op de aangewezen zwemlocaties moet schoon genoeg en dus ook blauwalgvrij, zijn om hierin te kunnen zwemmen. Een lastige en stevige opgave.

In veel zwemplassen worden blauwalgen en daaraan gerelateerde gifstoffen aangetroffen. De zwemplas in het recreatiegebied de Krimpenerhout (ook bekend als surfplas) is hiervan een voorbeeld. Deze plas tussen Krimpen aan den IJssel en Krimpen aan de Lek met een regionale functie is begin jaren 90 van de vorige eeuw gegraven. Het water was helaas, vanwege de blauwalgen, de afgelopen jaren regelmatig en langdurig afgesloten voor zwemmers.

Voor het tegengaan van blauwalgen bestaan diverse methoden. Ieder watersysteem (en dus ook een zwemplas) vraagt zijn eigen aanpak. In 2014 is er door onder andere het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) onderzocht wat de oorzaken van de blauwalgenbloei in de “Krimpenerhout” zijn. Dit onderzoek heeft geleid tot de keuze om de fosfaatrijke bodem van de zwemplas af te dekken met een laag zand. Voorts zijn de brasems, die in de bodem woelen, weggevangen. Deze vissen zijn elders uitgezet. Hiermee wordt voorkomen dat de fosfaat houdende voedingsstoffen opnieuw vrijkomen en dat daardoor de zwemwaterkwaliteit weer verslechtert. De waterinlaat (en daarmee de aanvoer van voedingsstoffen) vanuit de directe omgeving is beperkt. Als aanvulling op de genoemde maatregelen is er een natuurvriendelijke oever aangelegd met planten die het water filteren.

HHSK heeft in samenwerking met Staatsbosbeheer gewerkt aan de verbetering van de waterkwaliteit van deze zwemplas in het kader van het programma Kwaliteitsimpuls Krimpenerhout van de Groenalliantie Midden-Holland. Dit programma omvat twee projecten waarvan het project Krimpenerhout er één is. De verbetering van het zwemwater is daar een onderdeel. Wij mogen met genoegen constateren dat:

  • HHSK ons steunt in het streven om de kwaliteit van het zwemwater te verbeteren. Naast de expertise heeft het hoogheemraadschap een totaalbedrag van € 181.500 (25% van de totale kosten voor de waterkwaliteitsmaatregelen) bijgedragen aan het verbeteren van de zwemwaterkwaliteit en daarmee de regionale recreatie- en de natuurbelangen;
  • het project Krimpenerhout voor wat betreft de verbetering van de waterkwaliteit van de zwemplas medio 2019 is afgerond.

Complimenten voor Agnes van Zoelen, onze portefeuillehouder in het dagelijks bestuur van HHSK voor onder andere de waterkwaliteit, voor haar inzet en het behaalde resultaat. Goede zwemwaterkwaliteit voor de komende jaren dat voorziet in het regionale belang hiervan.

Voor meer informatie: mail Rieks van der Zee (R.van.der.Zee@HHSK.nl)

De gebruikte foto is van de Groenalliantie Midden-Holland.

De rode Amerikaanse rivierkreeft


Schadelijke exoten zijn een bedreiging voor de waterkwaliteit en de rode Amerikaanse Rivierkreeft is op dit moment een groot probleem.

Naast te veel voedingsstoffen vormen ook sommige exoten een bedreiging voor de waterkwaliteit. Grote Waternavel, Waterteunisbloem en Parelvederkruid kunnen in sloten sterk de overhand krijgen en zo, het zo belangrijke evenwicht verstoren. Maar ook de muskusrat en de rode Amerikaanse rivierkreeft verstoren het watersysteem en vergraven oevers.

Hoe komen ze hier en wat doen we eraan   

De meeste exoten worden al dan niet bewust door de mens in het watersysteem gebracht. De meeste van deze waterplanten en dieren (zo ook de rivierkreeften) worden door mensen in de sloot gezet. Hun vijver of aquarium raakt te vol of moet plaatsmaken voor iets anders en de planten en dieren worden in een nabij gelegen slot of plas vrijgelaten. Zo zwom er laatst een zoetwaterpijlstaartrog rond in de buurt van Gouderak. Deze vis komt van nature voor in de Amazone. 

Het is daarom van groot belang om mensen te blijven informeren over de gevolgen van het uitzetten van dieren, maar zeker ook van de zo goed groeiende waterplanten in hun vijver.

Het bestrijden van de exoten is een verhaal op zich. Het is eveneens van groot belang om zo snel mogelijk op te treden en de aangetroffen planten direct en volledig te verwijderen. Met dieren is dit vaak lastiger. De muskusratten worden door de overheid al decennialang bestreden en het vraagt nog steeds een flinke inspanning om de populatie klein te houden. De rode Amerikaanse rivierkreeft heeft de afgelopen jaren een steeds nadrukkelijkere plaatst in het watersysteem in de Krimpenerwaard ingenomen. De waterkwaliteit gaat enorm achteruit en mede daardoor komt steeds vaker blauwalg in het midden van de Krimpenerwaard voor. Het is de nu hoog tijd om ook de rivierkreeften te bestrijden. Hierna wordt aangegeven waarom dit moet gebeuren.

De rode Amerikaanse rivierkreeft

Het gaat met name om de rode Amerikaanse rivierkreeft die in de sloten en plassen in de Krimpenerwaard huishoudt. Mede door zijn aanwezigheid en de ziektes (onder andere schimmels, bekend als “kreeftenpest”) die ze meebrengen sterven de inheemse diersoorten uit. De rode rivierkreeft is niet gevoelig voor de “kreeftenpest”. De inheemse soorten daarentegen wel. Daarnaast graven ze gangen in de oevers, waardoor land afkalft en eten ze allerlei nuttige waterplanten. 

De Amerikaanse kreeften kunnen tussen de 12 en de 17 centimeter groot worden. De vrouwtjes, te herkennen aan twee scharen (het mannetjes heeft één schaar), kunnen wel 600 eitjes leggen. Als deze dieren ongemoeid worden gelaten, blijft er weinig over van het natuurlijke ecosysteem. 

,,Het is een allesvreter die de bodem omwoelt en het water vertroebelt. Ook eet het larven van vissen, libellen en amfibieën. Al deze aspecten verstoren de ecologische balans en zorgen voor een verslechtering van het water en de biodiversiteit.”  Johan van Tent van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK).

Het gevolg: lege sloten waar blauwalgenbloei snel de kop op kan steken bij een beetje warm weer. Met de klimaatveranderingen zal dat steeds vaker voor gaan komen.

Water Natuurlijk vindt de bestrijding van de rode Amerikaanse rivierkreeft dan ook erg belangrijk. Zoals in de vorige nieuwsbrief al is aangegeven hebben we in het plan voor de KRW 2022-2027 twee maatregelen opgenomen:

  • Monitoren van de ontwikkeling van de Rode Amerikaanse rivierkreeft;
  • Pilot bestrijden van de Rode Amerikaanse rivierkreeft.

Om ze te kunnen bestrijden moeten we wel eerst weten hoe we dit het beste kunnen doen, vandaar onderzoek. Op dit moment is dat beeld er nog niet. Er zijn verschillende aspecten die hierbij een rol spelen. Wegvangen lijkt logisch, maar of je hiermee ook echt een omslag teweeg kan brengen is de vraag. Andere mogelijkheden zijn: het stimuleren van natuurlijke vijanden als de Fuut en roofvissen of het anders inrichten van de oevers. Begroeide natuurvriendelijke oevers daar is deze kreeft niet zo dol op. Ook het klimaat speelt een rol. Maar dan zou het juist wat kouder moeten worden en dat lijkt voorlopig niet echt iets om op te wachten.

Andere punten van aandacht zijn voorlichting aan de bewoners, de verkopers en de kopers van de Amerikaanse rivierkreeft. In de Uitvoeringsregeling Visserij wordt namelijk in artikel 28a aangegeven dat het verboden is om bepaalde soorten rivierkreeft uit te zetten. Met deze maatregel wil de Nederlandse overheid trachten te voorkomen dat deze van origine exotische soorten zich verder en sneller zullen verspreiden. Zijn mensen zich ervan bewust dat het uitzetten van exotische rivierkreeften strafbaar is?

Een dossier die onze aandacht heeft en zeker een vervolg krijgt, want je kunt nog zoveel doen om de waterkwaliteit te verbeteren als we de kreeften niet aanpakken blijft het water naar de zee dragen.

Voor meer info: Erik Hovingh

12345