Geborgde zetels bijna afgeschaft

30 juni 2022

Water Natuurlijk is content met het bereikte compromis. Moderne democratie gaat ervan uit dat inwoners van een gebied de politieke gezagsdragers kiezen. Beperking van het aantal geborgde zetels naar 4 (was 7); de gelijke verdeling tussen onbebouwd en natuur en stopzetting van verplichte zitting in het dagelijks bestuur biedt voldoende kansen voor de ambities die Water Natuurlijk heeft. Een meerderheid in de Tweede Kamer kiest voor een sterkere democratische legitimatie en koestert in evenwicht de belangen naar de toekomst.

Dinsdag 31 mei is er gestemd in de Tweede Kamer om de geborgde zetels in de Waterschapsbesturen af te schaffen. Het initiatiefvoorstel van D66 en GroenLinks is met een amendement van de CU aangenomen. Water Natuurlijk is als grootste waterschapspartij van Nederland groot voorstander van het totaal afschaffen van geborgde zetels. Politiek bleek dat nu een te grote stap. Met het compromis dat is bereikt is Water Natuurlijk redelijk tevreden.

De geborgde zetels geven een ouderwetse situatie weer die weinig met democratie en veel met belangen te maken heeft. Door nu te kiezen voor de gelijke verdeling van de maximaal 4 geborgde zetels tussen agrarische en natuurbelangen wordt het natuurbelang via die weg extra versterkt. Water Natuurlijk is daar blij mee. Dat maakt het compromis verdedigbaar. Overigens blijft Water Natuurlijk van mening dat de eens per 4 jaar gekozen vertegenwoordigers prima in staat zijn om naast het algemeen belang ook oog te houden voor specifieke deelbelangen.

Daarom pleit Water Natuurlijk ook voor het behouden van het totale aantal zetels in elk waterschap en daarmee voor vergroting van het aantal zetels dat door openbare verkiezingen wordt ingevuld.

Nu de Tweede Kamer deze stap heeft gezet, roept Water Natuurlijk de Eerste Kamer op om ook akkoord te gaan en de wijzigingen voor de waterschapsverkiezingen van 15 maart 2023 daadwerkelijk mogelijk te maken. De provincies zijn nu in afstemming met de waterschappen aan zet om zeer voortvarend de regelgeving aan te passen zodat verkiezingen op de nieuwe wijze invulling gaan krijgen.

De eerder ingediende motie van de VVD die bepaalt dat de nieuwe situatie pas ingaat na de waterschapsverkiezingen van 2023 werd verworpen.

Natuurvriendelijke landbouw in uiterwaarden


De provincie Gelderland heeft een Panorama Gelderse Rivieren opgesteld. In de komende decennia zijn verdere aanpassingen aan de rivieren nodig om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan.

De provincie wil een robuust en schoon riviersysteem met voldoende ruimte voor toekomstige ontwikkelingen en voldoende natuurlijke dynamiek. Verbeteren van de waterveiligheid moet samengaan met ruimtelijke kwaliteit.

De dynamiek van de rivier moet meer sturend worden voor natuurontwikkeling. Dit zal een dynamisch natuurbeeld geven, waarbij soorten meebewegen met rivierprocessen en de klimaatverandering. Dit vraagt soms een flexibelere benadering van het natuurbeleid en de daarbij bepaalde natuurdoelen.

In zogeheten rivierparken bij de steden wil de provincie meer ruimte geven aan recreatie. In deze gebieden wil de provincie ook inzetten op een mix van robuuste riviernatuur en vooral natuurinclusieve landbouw.

Waal
Met de verwachte hogere extreme afvoerverdeling krijgt de Waal het in de toekomst moeilijk. Bij hoogwater staat het water in de Waal al meters hoger dan in de Nederrijn en IJssel. Hierdoor stuwt het water op richting de splitsingspunten. Dat kan effect hebben op de afvoerverdeling. Daarvoor zijn twee oplossingen te bedenken: forse verruiming van het winterbed van de Waal, door dijkverleggingen en bypasses. Of het accepteren van een andere afvoerverdeling en de andere riviertakken daarop voorbereiden.

Pannerdensch Kanaal en Nederrijn
Er zijn twee belangrijke vraagstukken voor het natuurnetwerk langs deze riviertak. Ten eerste de omgang met de landbouwgebieden langs het Pannerdensch Kanaal en op de zuidoever van de Nederrijn-Lek. Ten tweede de omgang met delfstoffenwinning.
Bij Wageningen wil de provincie in het kader van het project Grebbedijk natuurontwikkeling en aanleg van een recreatief uitloopgebied met zwemmogelijkheden in de uiterwaarden.

IJssel
Ten opzichte van andere rivieren, zijn relatief grote delen van de IJsseluiterwaarden in gebruik door de landbouw. De provincie wil hier een omslag naar natuurinclusieve landbouw. Verder wil de provincie In de uiterwaarden van de IJssel natuurontwikkeling en ook anticiperen op hogere waterafvoeren in de toekomst. Dat betekent volgens de provincie ‘een zorgvuldige ruimtelijke ordening om spijtmaatregelen in de nog open ruimten te voorkomen’. Dit geldt met name bij de flessehalzen Doesburg, Zutphen en Deventer. Ook ziet de provincie kansen voor oeverdrinkwaterwinning langs de IJssel.
Een belangrijke maatregel is ook het stopzetten van de erosie van de IJsselbodem in het zuidelijk deel van de rivier. Het omhoog brengen van de IJsselbodem is wellicht een andere mogelijkheid. Dit levert een belangrijke bijdrage aan zowel het tegengaan van verdroging van de uiterwaardennatuur als aan het oplossen van scheepvaartknelpunten.

Maas
In vergelijking met de andere rivieren is de provinciale natuuropgave langs de Maas bescheiden. Rivierverruiming langs de Maas richt zich met name op het herstel van oude Maasmeanders.
Langs grote delen van de oevers van Maas ziet de provincie kansen voor het benutten van oevergrondwater voor onze drinkwatervoorziening.

 

Apeldoorn gaat wateroverlast sneller aanpakken


Het klimaat verandert: zomers worden steeds warmer en droger en we hebben vaker te maken met extreme regenval. Daarom gaat Apeldoorn samen met andere gemeenten op de Veluwe werken aan projecten die ervoor zorgen dat bij extreme regenval het water wordt vastgehouden in de bodem. Voor perioden wanneer het te droog is, maar ook om overlast van water te verminderen.

De gemeenten Apeldoorn, Epe, Brummen, Heerde, en Voorst en het Waterschap Vallei en Veluwe werken sinds 2010 samen in de werkregio Oost Veluwe (SWOV). Ook Vitens en de provincie Gelderland zijn nauw betrokken.
De SWOV heeft een subsidieaanvraag van € 3,6 miljoen ingediend bij het Rijk in het kader van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Om sneller maatregelen te nemen tegen lokaal wateroverlast, om meer water de grond in te krijgen tegen droogte en om meer water te bufferen in de beken. Op korte termijn verwacht SWOV goedkeuring van het Rijk.

Verschillende gemeenten leggen bijvoorbeeld wadi’s aan. Een wadi is een laaggelegen gebied in het gras die dient als infiltratievoorziening. Na een regenbui stroomt het water van daken en wegen in deze wadi’s en daar kan het langzaam in de bodem wegzakken. Een wadi voorkomt dus dat schoon regenwater in het riool terechtkomt. En het grondwater wordt aangevuld.

Ook worden infiltratieriolen gemaakt, zodat het (schone) regenwater niet naar de waterzuivering gaat, maar terug de grond in kan. Voor inwoners van de gemeente Apeldoorn is er subsidie om het regenwater af te koppelen van het riool. Al deze maatregelingen hebben veel voordelen voor de natuur en de tuin natuurlijk. Er is minder kans op wateroverlast en schade door water.

Apeldoorn heeft de Markstraat en de Beekstraat vorig jaar anders ingericht: de Klimaatstraat. Zo zijn deze straten niet alleen aantrekkelijker voor ondernemers en bezoekers, maar gaan ze ook beter om met het veranderende klimaat. In de Klimaatstraat werken gemeente met betrokkenen samen. Alleen door samen aan de slag te gaan in dit gebied kon het verschil worden gemaakt. Bewoners, ondernemers, het waterschap, de provincie en de gemeente; met elkaar worden dingen uitgeprobeerd, nieuwe dingen toegevoegd en wordt het effect gemeten.

 

Aanpak verdroging Heelsums Beekdal


Ook Natuurmonumenten wil de verdroging van het Heelsums Beekdal gaan aanpakken. Het Heelsums beekdal in natuurgebied Wolfheze verdroogt steeds meer, terwijl er door de klimaatopwarming meer regen valt. De grondwaterstand is hier de afgelopen 5 jaar 80 cm gedaald en in de laatste 50 jaar 1,3 meter. Wat is hier aan de hand? Vrij zeker is dat grote bedrijven die grondwater onttrekken aan de Zuid-Veluwe een negatieve invloed hebben op de hoeveelheid water die beschikbaar is voor de natuur in het Heelsums beekdal.
Sinds de 19e eeuw is de hoeveelheid bos behoorlijk toegenomen. En vooral naaldbossen verdampen meer water dan dat heidevelden of stuifzanden dat doen. Dus dat is ook een van de oorzaken.
De bekende en mysterieuze Wodanseiken van Wolfheze staan hier al vele eeuwen in hun grillige vormen met flinke zijtakken te pronken langs de Papiermolenbeek. Vroeger aan een kabbelend beekje in een open landschap. Geliefd bij landschapsschilders van de Oosterbeekse en Haagse School. Destijds werden nieuwe schilders die toetraden tot de kunstenaarskring gedoopt in deze beek. Nu, opgenomen in het bos langs een droge beek, zijn de Wodanseiken tanend en breken flinke zijtakken af.
Naast de verdroging en ouderdom hebben deze imposante bomen ook te kampen met de stikstofproblematiek. Door de verzuring van de bodem spoelen mineralen weg en zijn belangrijke mineralen niet beschikbaar voor de wortels van deze eiken. Wat maakt dat deze eiken, zoals ook de eiken in het algemeen op de Veluwe, het extra zwaar hebben om te overleven.
Kijk voor meer informatie over dit bijzondere beekdal aan de rand van de Veluwe op het Virtueel bezoekerscentrum. Hier lees je meer over de samenwerking in het Heelsums beekdal met de Werkgroep “Stromende beken”, Waterschap Vallei en Veluwe en Natuurmonumenten.

 

Verbeter waterkwaliteit!


Nederland stevent af op een impasse vergelijkbaar met de stikstofcrisis. Dit blijkt uit onderzoek van Natuurmonumenten. We moeten nú alles op alles zetten om Europese wa- terdoelen te halen.

Over vijf jaar moet het oppervlakte- en grondwater in Nederland van goede kwaliteit en kwantiteit zijn. Nog niet één procent van onze oppervlaktewateren voldoet aan alle eisen die Europa stelt. De waterkwaliteit verslechtert zelfs en (grond)waterstanden zijn structureel te laag. Plannen om de wateren te verbeteren zijn er, maar deze zijn te weinig concreet. Nu geen politieke daadkracht tonen, kan verstrekkende gevolgen hebben voor natuur én economie. Als onze wateren in 2027 niet voldoen aan alle vastgestelde KRW-doelen en de daarvoor benodigde maatregelen niet tijdig zijn genomen, kan Nederland in gebreke gesteld worden. De Europese Commissie kan dwangmaatregelen of forse boetes opleggen. Ook kunnen, net als bij de stikstofcrisis, economische en maatschappelijke ontwikkelingen in de knel komen. Het risico bestaat dat vergunningen niet verleend of vernietigd worden, als deze schadelijk zijn met het oog op de KRW-doelen. Zelfs onherroepelijke vergunningen zijn volgens de onderzoekers niet onaantastbaar. Dit kan betekenen dat het land (deels) ‘op slot’ gaat. Natuurmonumenten doet een appel op minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat om de regie in handen te nemen. Er zijn namelijk rigoureuze, strengere maatregelen nodig om de KRW-doelen te halen. Denk aan strenger mest- en pesticidenbeleid met verplichtende maatregelen die leiden tot schoner water. Vermindering van lozingen. Strengere regels voor grondwatergebruik. En een verbetering van de monitoring, zodat de effectiviteit van maatregelen tijdig vastgesteld en bijgestuurd kan worden.

Petitie ‘Stop de Watercrisis’

Om erger te voorkomen en de watercrisis een halt toe te roepen is Natuurmonumenten een petitie gestart. De doe- len staan, nu is het tijd het tempo op te voeren. Wil jij ook dat overheden alles op alles zetten om de waterdoelen te halen? Teken de petitie dan hier

 

Europese lidstaten laten paling in de steek


Op 30 mei jongstleden heeft ICES (International Council for the Exploration of the Sea) haar onderzoek naar het Europees Aalherstelplan gepubliceerd. Wat blijkt? Het doel om de Europese palingpopulatie duurzaam te herstellen is op dit moment verder weg dan in 2012.

Als onderdeel van het Europese Aalherstelplan moeten Europese lidstaten een rapport indienen waarin zij aangeven of zij zich aan de doelstellingen hebben gehouden. De belangrijkste zijn: a) 40 procent van de schieraal (volwassen paling) moet terug naar zee kunnen zwemmen om zich voort te kunnen planten en b) palingsterfte tijdens de ingewikkelde levenscyclus moet worden tegengegaan.

Het Nederlandse Herstelplan heeft er wel degelijk voor gezorgd dat de sterfte door menselijk toedoen significant is gedaald. Daarnaast heeft het plan ervoor gezorgd dat er ook meer paling in de Nederlandse wateren zwemt en naar zee kan migreren. Helaas is dit nog steeds onvoldoende om het Europese doel van 40 procent ‘terug naar zee’ ten opzichte van de oorspronkelijke situatie te halen.
Van ICES werd verwacht dat zij aan de hand van deze evaluatie zou adviseren over welke maatregelen het meest effectief zijn bij het herstel van de aal. Helaas kon ICES dit advies niet geven vanwege het algehele gebrek aan herstel van het palingbestand. De meeste maatregelen leveren geen directe positieve bijdrage aan de belangrijkste doelstellingen.

Deze evaluatie komt bovenop het ICES-advies van november 2021 om compleet te stoppen met het vissen op paling in alle levensfasen. ICES concludeert in dit rapport wederom dat de status van de Europese palingpopulatie kritiek is. Het advies om de palingvisserij te stoppen werd in december door de Europese Commissie en de Raad niet opgevolgd. Na deze ICES-evaluatie zal de Europese Commissie naar verwachting werken aan voorstellen voor verdere maatregelen die in het najaar zullen worden gepubliceerd. De meeste EU-landen blijven de visserij op paling toestaan, ondanks het feit dat de soort sinds 2008 door de Internationale Unie voor het behoud van de natuur (IUCN) is geclassificeerd als ‘ernstig bedreigd’ en op de Europese Rode Lijst van zoetwatervissen staat. Op de VISwijzer scoort de paling ook in het rood, met of zonder keurmerk, want je helpt een paling het beste door hem niet op te eten.

In Nederland dienden Kamerleden Grinwis (CU), De Groot (D66), Bromet (GL) en Stoffer (SGP) in 2021 twee moties in (motie 1 en motie 2) om de vismigratie te verbeteren. Beide moties werden vrijwel unaniem door de Tweede Kamer aangenomen. In maart 2022 nam Pieter Grinwis ruim 40.000 handtekeningen in ontvangst voor een beter leven voor de paling.

Vacatures voor bestuursfuncties

30 mei 2022
Wil jij helpen om onze vereniging te versterken, en zo Water Natuurlijk landelijk én in de regio nog beter op de kaart te zetten? Dan is het landelijk bestuur op zoek naar jou.   Het bestuur van Water Natuurlijk zoekt uitbreiding om alle drukke werkzaamheden die een groeiende organisatie met zich meebrengt, in goede banen … Lees "Vacatures voor bestuursfuncties" verder
Wil jij helpen om onze vereniging te versterken, en zo Water Natuurlijk landelijk én in de regio nog beter op de kaart te zetten? Dan is het landelijk bestuur op zoek naar jou.

 

Het bestuur van Water Natuurlijk zoekt uitbreiding om alle drukke werkzaamheden die een groeiende organisatie met zich meebrengt, in goede banen te leiden. Graag zouden we het bestuur op korte termijn uitbreiden met

  • een bestuurslid campagne & communicatie
  • een bestuurslid talentontwikkeling & opleiding
  • een bestuurslid ledenbinding/-werving

Hieronder vind je het document met de profielen van de functie zoals vastgesteld in 2018.

Voel je je aangesproken? Wil je eerst meer weten? Aarzel dan niet om contact op te nemen met de bestuursvoorzitter Peter Snoeren; voorzitter@waternatuurlijk.nl.

Profielen landelijk bestuurders

Razendsnelle klimaatactie nodig – IPCC rapport-6 is uit

17 maart 2022

De gevolgen van klimaatverandering zijn ernstiger voor mens en natuur dan eerder werd gedacht. De wereldwijde effecten zijn nu al ingrijpend en deels onomkeerbaar. En er blijft steeds minder tijd over om de gevolgen van verdere klimaatverandering tegen te gaan en om ons tegen die gevolgen te beschermen. Dat stelt het VN-klimaatpanel IPCC in zijn nieuwste rapport.
Dit tweede deel van het 6e IPCC-rapport gaat in op de effecten van klimaatverandering en de mogelijkheden om ons aan te passen aan de gevolgen. Ook gaat het in op de vraag vanaf welke mogelijke drempelwaarden de gevolgen van de mondiale opwarming onomkeerbaar zijn. Denk daarbij aan het verlies van plant- en diersoorten en het smelten van ijsmassa van gletsjers en poolkappen. Het risico op deze gevolgen kan alleen worden beperkt als de komende decennia de uitstoot van broeikasgassen drastisch afneemt.
De belangrijkste boodschap van het rapport is dat we razendsnel aan de slag moeten. Niet alleen moeten we de CO2-uitstoot drastisch tegengaan maar ook moeten we ons fundamenteel aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. De risico’s van klimaatverandering komen harder op ons af dan klimaatwetenschappers hadden ingeschat in het rapport van 2014. Om een leefbare en duurzame toekomst voor iedereen veilig te stellen, moeten we nú op grote schaal in actie komen.
Het is het allerbelangrijkst om de uitstoot van broeikasgassen stevig te verminderen. In de eerste plaats omdat de risico’s boven de 1,5 graden opwarming voor mens en natuur flink toenemen. Op sommige plekken kunnen mensen en dieren zich over tien of twintig jaar niet meer beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Er zijn plekken waar dat nu al niet meer kan. Bij een opwarming boven de 1,5 graden wordt bovendien de kans groter op gebeurtenissen met een zeer grote impact. De Antarctische ijskap kan bijvoorbeeld versneld afsmelten, met een snellere zeespiegelstijging tot gevolg.

Waterschappen willen af van Gazprom


Op lokaal en regionaal niveau bestaat steeds meer verzet tegen samenwerking met het Russische staatsbedrijf Gazprom. Waterschappen die een contract hebben met Gazprom, zoeken naar alternatieven.
Ruim de helft van de 21 waterschappen in Nederland heeft een contract met Gazprom voor de levering van gas. De waterschappen in onze regio; Rijn en IJssel, Rivierenland en  Vallei en Veluwe hebben géén banden met Gazprom.
De waterschappen hebben advies gevraagd aan het ministerie van Economische Zaken. De situatie in Oekraïne is genoeg reden om de contracten te heroverwegen.
Probleem is volgens de Unie dat sommige andere energieleveranciers ook gas van Gazprom betrekken. Het heeft geen zin om van leverancier te veranderen als dat uiteindelijk hetzelfde Russische staatsgas oplevert.

Warmtenet met aquathermie in Harderwijk


In de nieuwe wijk Waterfront in Harderwijk worden woningen straks verwarmd met restwarmte van de nabijgelegen rioolzuiveringsinstallatie. Het warmtenet is zo ontworpen dat er in de toekomst ook andere bronnen kunnen worden ingezet én buurten in de omgeving kunnen worden aangesloten.
In een vooronderzoek heeft de gemeente verschillende duurzame warmte-opties verkend. Een warmtenet met thermische energie uit afvalwater en oppervlaktewater is daarbij als meest haalbare, betrouwbare en betaalbare oplossing naar voren gekomen. Het uitgangspunt is dat het warmtenet betaalbaar is, open staat voor verschillende bronnen en leveranciers, bijdraagt aan een forse vermindering van de CO2-uitstoot en opschaalbaar is naar andere gebieden.
Het warmtenet maakt in eerste instantie gebruik van gezuiverd afvalwater van de rioolwaterzuivering van het Waterschap Vallei en Veluwe in het nabijgelegen bedrijventerrein Lorentz. Het afvalwater, met een temperatuur van 8 tot 25°C, wordt via een warmte-koude-opslagsysteem (WKO) naar de woningen getransporteerd. In de zomer levert het systeem comfortkoeling.
Het warmtenet in Harderwijk wordt aanvankelijk ingezet voor 1.110 nieuwe woningen in Waterfront. In de toekomst is het warmtenet uitbreidbaar naar woningen en gebouwen in de buurt, zoals het stadhuis en een deel van de nabijgelegen Zeebuurt.

12345678910111213141516171819202122232425262728293031