Meld je aan als lid van ons regiobestuur!

30 januari 2020

Op dit moment hebben we een goed werkend regiobestuur van vijf personen. We onderhouden contact met onze leden, met groene en recreatieorganisaties in ons gebied, met de fracties en heemraden van Water Natuurlijk in de waterschappen Rijn en IJssel, Rivierenland en Vallei en Veluwe, en met de provinciale politiek. Een keer per vier jaar zorgen we ervoor dat Water Natuurlijk met mooie kandidatenlijsten de waterschapsverkiezingen in kan.

Een Ă  twee extra bestuursleden kunnen we nog goed gebruiken! We zoeken zowel een kandidaat met politiek/bestuurlijke ervaring, als iemand met een inhoudelijke en/of communicatieve achtergrond.

Heb je belangstelling, neem dan even contact op met onze voorzitter Roelof van Loenen Martinet rvlm@gmx.com.

Overstromingskaarten op risicokaart.nl


De overstromingskaarten van Nederland zijn geactualiseerd. Op risicokaart.nl is zichtbaar hoe hoog het water kan komen en hoeveel mensen en bedrijven mogelijk worden getroffen.

De kaarten laten zien welke gebieden door overstromingen statistisch eens in de 10, 100, 1.000 en 10.000 jaar kunnen worden getroffen. Ze laten zien welke gebieden dan kunnen overstromen en hoe hoog het water dan kan komen.

De provincies hebben de kaarten gemaakt in samenwerking met waterschappen, Rijkswaterstaat en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
De kaarten laten zien welke gebieden mogelijk kunnen overstromen met een inschatting van de kans van voorkomen. Ook is te zien hoe diep het water dan kan komen te staan. Op de kaart zijn ook de waterkeringen te zien die beveiliging beiden tegen overstromingen. In geval van het doorbreken van een waterkering kunnen in een zone direct achter deze waterkering hoge stroomsnelheden voorkomen.

De hierboven afgebeelde kaart geeft een beeld van de waterdiepte bij een overstroming met een kleine kans van voorkomen (niet vaker dan eens in de 10.000 jaar).

Versterking van de Grebbedijk

24 januari 2020

De Grebbedijk, tussen Wageningen en Rhenen, moet worden versterkt. De Grebbedijk beschermt 250.000 bewoners van de Gelderse Vallei tegen het water van de Nederrijn. Als de dijk doorbreekt loopt een groot gebied onder water, met steden als Veenendaal en Amersfoort.

Het ontwerp voor een veilige en mooie Grebbedijk en het omliggende gebied staat nu op hoofdlijnen beschreven in het ontwerp voorkeursalternatief. De dijk moet over 5,5 kilometer worden versterkt. Dit biedt tegelijkertijd mogelijkheden voor andere ambities in het gebied, zoals natuurbeleving en het behoud van erfgoed en recreatie. Waterschap Vallei en Veluwe werkt hiervoor samen met bewoners, ondernemers, belangenverenigingen en geĂŻnteresseerden en de gebiedspartners provincies Utrecht en Gelderland, Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en gemeente Wageningen zijn partners.

Buitendijks wordt Ă©Ă©n meter onder de kruin een golfbreker aangelegd in de vorm van een ‘tweede’ kruin. Deze golfbreker zorgt ervoor dat de dijk maximaal 20 cm omhoog moet gaat en een grasmat behoudt. Daarnaast wordt deze ‘getrapte kruin benut als een veilige recreatieve route. De huidige kruin gaat iets omhoog en binnendijks zijn verschillende maatregelen voorzien, passend bij het gebied.

Naast de dijkversterkingsopgave hebben natuuropgaven en gebiedsambities een plek gekregen in het voorkeursalternatief. Een bijzonder element in het voorkeursalternatief is het Hoornwerk, een interessante combinatie van waterveiligheid en cultuurhistorie. Met een verhoging van het Hoornwerk hoeft de dijk ter plaatse niet te worden verhoogd en tegelijkertijd krijgt het Hoornwerk zijn vorm uit 1785 terug uit. Het is een kans om cultuurhistorie beter zichtbaar te maken en te beschouwen als waterveiligheidsoplossing.

In de Driehoek (westelijk deel van de Bovenste Polder bij Wageningen) wordt een waterplas gerealiseerd die mogelijkheden biedt voor natuurontwikkeling en recreatie. Hiermee wordt voorzien in veilig zwemwater in Wageningen. Aan de zuidzijde van de plas worden natuurvriendelijke oevers aangelegd.

Eerder was er het nodige te doen over de ontwikkeling van meer natuur of juist meer recreatie in de uiterwaarden bij Wageningen. Op Twitter hebben we een kleine peiling gehouden. Van de 70 reacties stemde 39% in met de plannen, terwijl 57% hier graag meer natuur en minder recreatie wilden zien.

Concept voorkeursalternatief Grebbedijk

22 december 2019

Het ontwerp voor de Grebbedijk en het omliggende gebied staat in het concept voorkeursalternatief (VKA) op hoofdlijnen omschreven. In januari 2020 wordt het concept-VKA als ontwerp ter inzage gelegd en in de zomer van 2020 wordt het definitief voorkeursalternatief vastgesteld. Daarna volgt de planuitwerking en vanaf 2023 staat de uitvoering gepland.

In het concept – VKA wordt buitendijks over de gehele lengte van de dijk, een berm met een getrapte kruin aangebracht. Deze zal worden benut als een veilige recreatieve route. De kruin gaat iets omhoog en binnendijks zijn verschillende maatregelen voorzien, passend bij het gebied. Bij woningen dicht aan de dijk wordt een maatwerkoplossing toegepast zoals het plaatsen van bijvoorbeeld een damwand. Naast de dijkversterkingsopgave hebben gebiedsambities en natuuropgaven een plek in het voorkeursalternatief:

  • Het Hoornwerk bij de Grebbeberg, een cultuurhistorisch verdedigingswerk, wordt opgehoogd tot de situatie zoals die in 1785 was.
  • In de Plasserwaard komt een geul voor de waterkwaliteit. Moerasnatuur vormt extra leefgebied voor diverse vogelsoorten zoals het porseleinhoen.
  • Het bestaande ooibos wordt uitgebreid.
  • Vlakbij de watersportvereniging VADA komt een kleine ecologische verbindingszone voor wild tussen de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug.
  • In de ‘Driehoek’, onderdeel van de Bovenste Polder, is een kleine waterplas bedacht. Aan de zuidzijde komt een natuurlijke oever.
  • Het zuidelijk deel van de ‘Driehoek’ en de Bovenste Polder worden verder ingericht voor verschillende vogelsoorten waaronder de kwartelkoning en porseleinhoen.

Landbouw aan de slag met waterkwaliteit

21 december 2019

Bron: Kennisimpuls Waterkwaliteit

De kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater in Nederland is de laatste decennia sterk verbeterd. De laatste jaren stagneert deze verbetering echter, terwijl in veel wateren de doelen voor ecologisch gezond water nog niet worden gehaald. Dat komt onder meer door de hoge nutriëntenbelasting vanuit het landelijk gebied. Vanuit de landbouwsector zijn extra inspanningen nodig, bovenop de verplichte maatregelen vanuit het mestbeleid.

Het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) heeft in juni 2017 een lijst met 99 landbouwmaatregelen vastgesteld in het Bestuurlijk Overleg Open Teelten en veehouderij (BOOT) om emissies van nutriĂ«nten en bestrijdingsmiddelen naar water terug te dringen. Maar het uitvoeren van deze ‘BOOT-maatregelen’ door boeren, waterbeheerders en landbouwadviseurs blijkt lastig.

Om dit probleem op te lossen heeft het project ‘Maatregel op de Kaart’, onderdeel van het KIWK-project NutriĂ«nten een landelijke maatregelenkaart gemaakt. Deze kaart geeft voor ieder landbouwperceel in Nederland een inspiratielijst met kansrijke BOOT-maatregelen voor het verminderen van de emissie van stikstof en fosfor naar grond- en oppervlaktewater. Welke maatregelen dat zijn hangt af van de kenmerken van het perceel. Welk gewas wordt er geteeld? Wat is het bodemtype? Grenst het perceel aan de sloot? Is het perceel voorzien van buisdrainage? Welke helling heeft het perceel? Etcetera.

De eerste succesvolle toepassing is inmiddels een feit. De voor iedereen beschikbare maatregelenkaart is te bekijken via deze viewer. Gebruikers kunnen hier met een simpele klik op een perceel de bijbehorende inspiratielijst met maatregelen zien.

Spoedwet stikstof een gemiste kans?


De Spoedwet aanpak stikstof is er vooral op gericht om met een zeer beperkte reductie van de stikstofuitstoot ruimte te creĂ«ren voor bouwprojecten. De vermindering komt slechts voor 30% ten goede aan de natuur. De gezamenlijke natuur- en milieuorganisaties hebben de Kamer gewezen op de bezwaren, risico’s en juridische twijfels van deze wet. Dit blijkt ook uit het advies van de Raad van State.

Duidelijk is dat het kabinet de stikstofcrisis aangrijpt om de bescherming van kwetsbare natuurgebieden te verslechteren. Geheel onnodig voor het terugdringen van de stikstofuitstoot versoepelt de spoedwet de vergunningplicht voor schadelijke activiteiten in en bij onze belangrijkste natuurgebieden: de Natura 2000-gebieden.

Op dit moment geldt er een vergunningplicht voor projecten met ‘mogelijk significante effecten’ Ă©n voor andere handelingen die kunnen leiden tot verslechtering van de natuur in Natura 2000-gebieden. Is er een significant negatief effect, dan is het alleen bij grote uitzondering mogelijk om een vergunning te krijgen. Bijvoorbeeld als de veiligheid in het geding is. Logisch, want het gaat om de bescherming van de meest unieke natuur.

Maar ook als er minder dramatisch negatieve effecten verwacht worden, moet er kritisch door de provincie beoordeeld worden of een activiteit door kan gaan. Dat laatste dreigt nu te vervallen. Daarmee staat de weg open voor allerlei activiteiten met kleinere schadelijke effecten die elk op zich misschien niet de genadeklap voor een gebied of een soort betekenen, maar die dat gezamenlijk wel kunnen zijn. Met deze maatregel wordt het stikstofprobleem niet opgelost.

Nog bezwaarlijker is het voorstel in de spoedwet om een drempelwaarde voor stikstofuitstoot in te stellen. Dat betekent dat als de stikstofuitstoot beneden een bepaalde hoeveelheid blijft, er gebouwd kan worden of een andere activiteit kan worden uitgevoerd. Het kabinet wil pas in de toekomst komen met nieuwe maatregelen om de stikstofuitstoot terug te brengen en maatregelen voor natuurherstel. Dat is nu precies waarom het onder de door de Raad van State naar de prullenmand verwezen PAS misging. Wel extra stikstof uitstoten, maar niet terugdringen.

Op 20 november hebben vijf Utrechtse natuurorganisaties (Utrechts Landschap, de Natuur en Milieufederatie Utrecht, Natuurmonumenten, Landschap Erfgoed Utrecht en IVN) een Actieplan Stikstof aangeboden aan Provinciale Staten van de provincie Utrecht. Zij geven aan hoe de stikstofcrisis een kans biedt voor een goed toekomstperspectief voor boeren, natuur en gezondheid. Daarvoor is het nodig in te zetten op natuurinclusieve landbouw en het sluiten van kringlopen. Deze beweging kan worden versneld door acties gericht op stikstof gebiedsgericht te koppelen aan andere doelen en budgetten, zoals voor klimaat en het beperken van bodemdaling. Ook voor de bouw en mobiliteit worden aanbevelingen gedaan.

Ook Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK) onderschrijft de conclusie van de Commissie Remkes, dat Nederland zo snel mogelijk “drastische maatregelen moet nemen om de uitstoot van stikstof terug te dringen en om de natuur te herstellen”. GLK vindt het belangrijk om nu de daad bij het woord te voegen. Het stikstofvraagstuk, de teloorgang van het landschap, de landbouwtransitie, het biodiversiteitsherstel en de klimaatverandering vragen om een samenhangende kijk op de toekomst, zeker in het landelijk gebied. Grondruil, saldering en warme sanering zijn daarbij onmisbaar.

GLK wil in de gebieden onder haar beheer aan de slag, samen met alle betrokkenen. In het belang van een gezonde leefomgeving Ă©n de natuur. De gesprekken hierover, o.a. met de landbouw, moeten aan de keukentafel worden gevoerd. Wat voorkĂłmen moet worden is polarisatie in het landelijk gebied.

Ruimte voor levende rivieren


 

 

 

Vijfentwintig jaar werken aan levende rivieren heeft een indrukwekkende oogst aan nieuwe riviernatuur opgeleverd. In en langs de rivieren is meer leven gekomen en steeds meer mensen genieten daarvan. Klimaatverandering stelt alle functies in het rivierengebied nu voor nieuwe, grote opgaven.

Daarom hebben zes natuurorganisaties die actief zijn in het rivierengebied het plan ‘Ruimte voor Levende Rivieren’ opgesteld. Water Natuurlijk steunt van harte hun inzet: ruimte maken voor een levend en klimaatbestendig rivierenland met ruimtelijke kwaliteit als verbindende kracht.

De gevolgen van klimaatverandering zijn in het rivierengebied groot en raken aan alle functies: extreem hoge Ă©n extreem lage waterstanden hebben consequenties voor waterveiligheid, landbouw, natuur en scheepvaart.

De huidige rivieren zijn te krap geworden voor de verwachte piekafvoeren bij klimaatverandering. Onze rivieren vragen meer ruimte. Naast uiterwaardverlaging en natuurlijk stromende nevengeulen zijn ook dijkverleggingen en nieuwe rivieren met overstromingsvlakten nodig.

We kunnen retentiegebieden kiezen waar het water in extreme situaties tijdelijk in kan stromen. Hierdoor worden de piekafvoeren lager en zijn verder stroomafwaarts minder ingrepen nodig. De Rijnstrangen is bijvoorbeeld heel geschikt als retentiegebied tijdens extreme hoogwaterafvoeren in de winter: het gebied is vrijwel onbewoond en omdat het zo ver stroomopwaarts ligt, profiteren de inwoners langs alle Rijntakken van het effect. Door het gebied ook te benutten voor nieuwe moerasnatuur, draagt het ook bij aan natuur en landschap.

Een andere uitdaging is de veel te krap geworden vaargeul. Voor de scheepvaart ligt de vaargeul sinds de vorige eeuw tussen kribben. Het vele water dat door het zomerbed stroomt, schuurt daar veel zand van de bodem weg. Daardoor daalt het zomerbed van de rivier gestaag: de rivierbodem erodeert met 1 tot 3 cm per jaar en is sinds 1900 op sommige plaatsen al meer dan 2 meter gedaald. De verwachting is dat deze bodemerosie nog wel 100 jaar aanhoudt. Dit leidt tot steeds grotere problemen, vooral ook voor de scheepvaart zelf. Op verschillende plaatsen zakt de rivierbodem namelijk niet mee: denk aan sluisingangen, leidingstroken, vaste bodemlagen en fundamenten van bruggen en kribben. Deze vaste punten steken steeds meer uit, als drempels in de vaarweg. Ook voor de natuur is deze bodemerosie een probleem: uiterwaarden verdrogen en vooral moerasnatuur is daar de dupe van. Daarnaast dringt het zoute zeewater verder de rivier op door bodemerosie. Klimaatverandering, die langere perioden van droogte brengt, versterkt de problemen voor zowel scheepvaart als natuur.

Mogelijk is rivierverruiming een oplossing: laat bij lage en gemiddelde afvoeren méér water door nevengeulen stromen en laat bij hoge waterstanden rivierwater door de gehele uiterwaarden stromen door zomerkades te verwijderen. Zo neemt de stroomsnelheid in de vaargeul zelf af en schuurt het water daar minder zand weg.

Groot denken, op het niveau van riviertrajecten, is hierbij een voorwaarde: deze oplossing werkt alleen met een aaneengesloten kralensnoer van rivierverruimende maatregelen langs de hele rivier, ook in Duitsland.

Reactie Water Natuurlijk Vallei en Veluwe op de vaststelling van de begroting 2020

28 november 2019
Gisteren is door het Algemeen Bestuur van waterschap Vallei en Veluwe de begroting voor 2020 en de meerjarenbegroting 2020 – 2024 vastgesteld. WaterNatuurlijk staat achter deze begroting. De begroting is een verdieping van het toekomstgerichte beleid en biedt ruimte om stappen te zetten richting de doelen die WaterNatuurlijk belangrijk vindt. Doelen als duurzaamheid en circulariteit, … Lees "Reactie Water Natuurlijk Vallei en Veluwe op de vaststelling van de begroting 2020" verder

Gisteren is door het Algemeen Bestuur van waterschap Vallei en Veluwe de begroting voor 2020 en de meerjarenbegroting 2020 – 2024 vastgesteld. WaterNatuurlijk staat achter deze begroting. De begroting is een verdieping van het toekomstgerichte beleid en biedt ruimte om stappen te zetten richting de doelen die WaterNatuurlijk belangrijk vindt. Doelen als duurzaamheid en circulariteit, waarbij samenwerken met partners essentieel is. De begroting zelf leidt tot een beperkte verhoging van de belastingtarieven en is in lijn met de voorjaarsnota.
De voorgestelde verhoging van de tarieven voor agrariĂ«rs met gemiddeld zo’n 10% kwam voort uit het zogenaamde Wegenarrest. Voorheen gold een hoger tarief voor de weg Ă©n de berm, nu moet voor de berm een laag tarief gerekend worden. Daardoor komt er minder belasting binnen van wegbeheerders, wat in het huidige belastingsysteem tot gevolg heeft dat agrariĂ«rs meer moeten betalen. Ook Water Natuurlijk vindt dit niet rechtvaardig. Echter, het huidige belastingstelsel heeft veel meer onrechtvaardigheden, ook voor inwoners en natuur. En belangrijker nog, agrariĂ«rs betalen op dit moment bij Vallei en Veluwe een van de laagste tarieven van Nederland, terwijl zij een belangrijke oorzaak zijnvan de stikstofproblematiek.

Uiteindelijk bleek er een grote meerderheid van het Algemeen Bestuur voor de maatregel om dat deel van de belastingverhoging voor agrariërs die voortkwam uit dit Wegenarrest voor 2020 eenmalig te halen uit hetzogenaamde watersysteem-egalisatiereserve. Daar is Water Natuurlijk niet blij mee, omdat deze reserve voor een groot deel is opgebouwd uit bijdragen van inwoners.

De aanwezige agrariërs gaven aan een belangrijke partner van het waterschap te zijn. Dat mogen ze wat Water Natuurlijk betreft het komende jaar laten zien.Want als het gaat over waterkwaliteit, droogte, wateroverlast en biodiversiteit zullen er de komende jaren grote stappen gezet moeten worden. Het waterschap staat klaar om hiermee aan de slag te gaan, wij zullen de agrariërs aan hun belofte houden om vanaf nu echt mee te gaan doen.

Astrid Meier

Fractievoorzitter Water Natuurlijk Vallei en Veluwe

 

 

Speerpunten waterschap Vallei en Veluwe

17 november 2019

Op 16 oktober heeft het Algemeen Bestuur de speerpunten voor de komende jaren gekozen. Uit een lange lijst met ruim 100 verschillende onderwerpen kozen we uiteindelijk vijf onderwerpen waar we als bestuur de komende jaren het verschil op willen maken:
· Circulaire economie
· Energietransitie
· Bodem en droogte
· Leefkwaliteit
· Waterbewustzijn

De oplettende nieuwsbrieflezer zal wellicht opmerken dat circulaire economie, energietransitie en bodem de vorige bestuursperiode ook al speerpunt waren. Er was brede overeenstemming in het Algemeen Bestuur dat deze onderwerpen niet in 4 jaar klaar kunnen zijn en dat ze ook deze periode extra aandacht nodig zullen hebben.
Wat de nieuwe speerpunten betreft; droogte zal niemand verbazen na de droge afgelopen twee jaar. Misschien zou je kunnen zeggen dat ‘Bodem en droogte’ samen de klimaatadaptatie van het buitengebied zijn. Hoe we Leefkwaliteit en Waterbewustzijn concreet gaan invullen, zal de komende tijd worden uitgewerkt.

De fractie Water Natuurlijk Vallei en Veluwe heeft geprobeerd Biodiversiteit en Water in de Stad hoog op de prioriteitenlijst te krijgen, maar die zijn er helaas net afgevallen. Wel zullen we ervoor zorgen dat deze onderwerpen in de andere speerpunten worden meegenomen. Verder zijn we blij met de gekozen punten; volgens ons bieden ze voldoende mogelijkheden om stappen te zetten richting de ambitie van ons verkiezingsprogramma.

Wordt vervolgd!

Astrid Meier
Namens de fractie van Water Natuurlijk in waterschap Vallei en Veluwe

Stikstofimpasse – niet alles kan

23 oktober 2019

Water Natuurlijk is met de Natuur- en Milieufederaties en Natuurmonumenten blij met het advies van de Commissie Remkes over de aanpak van het stikstofprobleem. Remkes erkent dat maatregelen op het gebied van landbouw en verkeer onontkoombaar zijn. Overdaad aan stikstof is een groot probleem voor de natuur. Het verrijkt de bodem, waardoor bijvoorbeeld de orchidee door de brandnetel wordt verdrongen. Dieren, waaronder insecten, die van de zeldzame planten leven, verdwijnen hierdoor. En ook de indirecte effecten van te veel stikstof zijn heel zorgelijk. Bodems verzuren waardoor er te weinig kalk beschikbaar is voor eierschalen van broedvogels en kuikens als gevolg van een zwak skelet hun poten en vleugels breken.

Uitsluitend het nemen van maatregelen in en rondom natuurgebieden is onvoldoende voor natuurherstel. In alle sectoren moet je de totale stikstofuitstoot terugbrengen. Herstelmaatregelen van de natuur blijven ook na een snelle en noodzakelijke daling van de stikstofdepositie nodig om de stikstofschade te verminderen. Waterschappen hebben daarbij een belangrijke rol om de verdroging van natuurgebieden te verminderen. In natte natuurgebieden kunnen mogelijk kalkrijke grondwaterstromen worden hersteld, die de verzuring verminderen.

123456789101112131415161718192021222324