Adaptatiestrategie voor Toekomstbestendig Watersysteem

Op 3 maart stemde het Algemeen Bestuur van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) in met de in de ‘Visie Toekomstbestendig Watersysteem’ voorgestelde adaptatiestrategie, als basis voor de verdere uitwerking in beleid en plannen van HDSR op dit gebied en voor de samenwerking hierbij met andere overheden en partners.

De visie kijkt op basis van een trendanalyse 50 jaar vooruit en blikt vanuit 2070 terug om te concluderen dat we vanaf nu structureel anders om moeten gaan met ons watersysteem en de ruimtelijke inrichting. Het huidige watersysteem heeft zijn grenzen bereikt. Om klimaatverandering en de toekomstige wateropgaven als gevolg van extreme regen en langdurige droogte – in combinatie met ruimtelijke ontwikkelingen – aan te pakken, moeten ook buiten het water maatregelen genomen worden. De adaptatiestrategie richt zich op het vinden van een optimale mix oplossingen op zowel korte, middellange als lange termijn, volgens drie pijlers: ‘Beheerstrategie’ ‘Draagvlakstrategie’ en Ruimtelijke transitiestrategie’. Zie ook deze samenvattende presentatie.

Harmke van Dam voerde in het AB namens Water Natuurlijk het woord: “Water Natuurlijk is het van harte eens met deze analyse en vindt de voorgestelde adaptatiestrategie een prima basis voor verdere uitwerking in plannen en beleid; voor de samenwerking met partners en belanghebbenden; voor een inspirerende mix van urgente en kansrijke maatregelen. En voor slimme oplossingen met maatschappelijke meerwaarde, passend bij de verschillende deelgebieden. Daar moeten we met zijn allen flink de schouders onder zetten.”

Wel is de voorliggende visie nog erg globaal en niet alle relevante onderdelen voor een toekomstbestendig watersysteem zitten er al in. Ook de voorbeelden en geschetste oplossingen zijn verre van compleet. Dat kan ook nog niet, al suggereert de titel wellicht meer.

Om meer grip te krijgen op het verdere proces en onze rol als AB zijn in de voorafgaande commissievergadering al veel vragen en zorgen geuit. In het AB van 3 maart hebben we van de portefeuillehouder – Bernard de Jong (BdJ) – de volgende concrete toezeggingen gevraagd en gekregen:

  1. Dat we bij de stukken voor de Voorjaarsnota een eerste voorstel kunnen verwachten hoe het college de adaptatiestrategie vorm wil geven, mèt bijbehorende middelen. En inclusief de samenhang met de andere 10 strategische lijnen. Zeker ook Gezond Water is een belangrijk aspect van klimaatadaptatie. BdJ: jazeker. Toekomstbestendig Watersysteem vormt het hart van het werk van het waterschap. Veel waterschapsthema’s hebben daar raakvlakken mee. Beleidsmatig krijgt de strategie een plek in het Waterbeheerprogramma 2022-2027.
  2. Dat het college nog met een voorstel komt m.b.t. de rollen van het waterschap bij de 3 strategieën – bv inzake grondwater – en dat we ons inzetten dat vrijwilligheid niet resulteert in vrijblijvendheid. Lukt dit niet met het bestaande instrumentarium, dan zal het waterschap zo nodig suggesties doen voor aanvullende instrumenten waarmee waterschap, provincie, rijk en/of gemeenten de gewenste maatregelen en ontwikkelingen kunnen sturen. BdJ: de rollen komen in elk geval ook in het Waterbeheerprogramma aan de orde, vanuit een integrale benadering.
  3. Dat het AB periodiek wordt geïnformeerd over de voortgang van de adaptatiestrategie en dat de uitgewerkte adaptieve ontwerpen en kredietvoorstellen ter besluitvorming aan het AB worden voorgelegd. Met daaraan gekoppeld de vraag wat ‘periodiek’ inhoudt en wat wij mogelijk al in 2021 tegemoet kunnen zien. Komt wellicht de lijst met no-regret en liefst-te-vermijden maatregelen beschikbaar? En kunnen we afspreken dat toekomstbestendig waterbeheer een vast onderdeel wordt in de Planning & Control-cyclus? Kortom,  kunt u schetsen hoe de visie en de strategie steeds concreter zal worden en wanneer en op welke momenten het AB betrokken wordt? BdJ: Periodiek zal zijn via de jaarlijkse Bestuursrapportages en zeker als de regionale uitwerkingen gereed zijn. Daarvoor is 2021 nog te vroeg. Extra financiële middelen zijn pas in begroting 2022 aan de orde.

 Daarnaast hebben wij in onze inbreng nog aandacht gevraagd voor:

  • De beeldvorming: Het noemen van voorbeelden en dus ook het weglaten van andere kan een eigen leven gaan leiden. Vooral als steeds dezelfde bekende voorbeelden worden genoemd. Daarom is het in de risico-dialogen in stedelijk gebied bv. onverstandig om alleen wateroverlast en waterveiligheid te noemen. Juist het waterschap moet die onbalans tegengaan en ook droogte, waterkwaliteit, biodiversiteit en hittestress als belangrijke aspecten van klimaatverandering op ieders netvlies brengen. Dit kun je niet afdoen met ‘het is maar een voorbeeld of detail’. Die details bepalen wèl de beeldvorming en vaak ook het blikveld om naar oplossingen te zoeken. Dat wilde ik nog meegeven.
  • En tot slot m.b.t het bestuursvoorstel: natuurlijk zijn er wel MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen)-aspecten: toekomstbestendig waterbeheer werkt door in organisatie en projecten/samenwerkingsverbanden. En wordt versterkt met inzet van waterambassadeurs en adviezen jongerenraad. In de uitwerking van de visie kan die maatschappelijke rol en verantwoordelijkheid niet ontbreken. Zeker als we processen en aanpak kunnen verbeteren. En bij alles: duurzaamheid is randvoorwaarde.

BdJ is het eens met onze conclusies over MVO en stelt voor dat Bert de Groot – collega hoogheemraad – met een model komt voor MVO-paragrafen in bestuursvoorstellen.

Water Natuurlijk wenst het college en iedereen die zich met het Toekomstbestendig Watersysteem bezig houdt veel succes en inspiratie om met deze visie aan de slag te gaan.

Wat we zeker ook zeer gewaardeerd hebben, is dat het jeugdbestuur van HDSR actief is betrokken om de visie van jongeren in beeld te krijgen. Tenslotte is voor hen de periode tot 2070 en ook daarna zeer relevant. De jeugddijkgraaf en -hoogheemraad van HDSR hebben een enquête uitgezet en daar in de commissie SKK (Systeem Kwaliteit Keringen) een leuke presentatie over gegeven.

Contactpersoon fractie: Harmke van Dam

Toon alle berichten in deze rubriek