“Als alles samenkomt”: de algemene beschouwing van Water Natuurlijk

De Algemene Beschouwingen worden elk jaar gehouden in het kader van de Voorjaarsnota, met daarin de kaders voor alle voorgenomen investeringen van de komende jaren. Fractievoorzitter Martin Jansen begon de inbreng van Water Natuurlijk tijdens de Algemene Beschouwingen met een gedicht van Merel Morre.

Hier klinkt toekomst groen

Als alles samen komt iets nieuws op drift

het water meandert, verdeelt en verbindt

gras en pad

hier en daar

toen en nu

 

als alles samen komt natuur naderbij

het groen herbergt, geeft thuis, en lucht

aan hoofd en hart

mens en dier

fuut en fiets

 

als alles samen komt verbinding tot bloei

hard werken verrijkt, verbouwt, en behoudt

het boerenverstand

de rijke grond

levend land

 

als alles samen komt toekomst in beeld

het brein ontwart zich, staat op, loopt vooruit

op de zaken

van morgen

de vraag na vandaag

 

als alles samen komt ieder tot rust

het lichaam ontsnapt, spant in, ontspant

de spieren

van spinsels

naar dromen

 

als alles samen komt

glans op het water

nieuw op het pad

nu weerspiegelt in toen

denken dommelt naar doen

hier klinkt toekomst groen.

Dit gedicht vind ik symbolisch voor het tot stand komen van deze voorjaarsnota waarin de 10 strategische lijnen samenkomen en waar we samen – de organisatie, het college, het algemeen bestuur- en met onze omgeving- aan hebben gewerkt. Merel Morre schreef het voor de opening van natuurgebied Dommeldal de Hogt: een gebied waar door het waterschap daar meekoppelkansen benut zijn.

Met de VJN2021 ‘Stroomopwaarts aan de slag’ en het Waterbeheerprogramma 2022-2027 staan twee grote pijlers onder het werk en de ambities de komende jaren. Aangegeven is waar we de komende tijd de prioriteit leggen om aan te werken. Water Natuurlijk is trots op wat we bereikt hebben. Vorig jaar stelde ik dat de korte termijn in de praktijk vlug de lange termijn verdringt

Nu kan ik stellen dat het ons gelukt is de lange termijn in het vizier te houden. En dat, terwijl het vele reguliere werk gewoon doorging in zeer ongewone omstandigheden. Iets om trots op te zijn. Zeer veel dank aan de werkorganisatie en het college.

Zo bereiden we samen het waterbeheer en het waterschap voor op de toekomst en kijken ook verder dan de komende paar jaren. Aanpassen van het watersysteem vergt immers tientallen jaren. En voor waterkwaliteit is dat niet anders.

Een aantal maatschappelijke opgaven waar het waterschap een essentiële rol bij kan spelen kent ook een lange tijdshorizon: klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaamheid, energietransitie, woningbouw. Dat komt samen in een gebied, ons beheersgebied.

Ik gebruikte vorig jaar ook de metafoor van een hardloper die na vele voorbereidingen  de marathon loopt en daarin af en toe een sprintje trekt.

De voorjaarsnota geeft een heel mooi overzicht wat de strategische lijnen qua kostenontwikkeling betekenen. Ook wordt ingegaan op de verhouding tussen aan de ene kant de risico’s, de omvang van de opgaven en de schuldenpositie, en aan de andere kant de reservepositie, het weerstandsvermogen en de tarieven. Deze blijken met elkaar in balans en daarmee is en blijft de financiële positie van HDSR gezond. Dat is heel mooi.

Juist daarom vragen we ons af of de investeringen in de strategische lijnen naar achter moeten worden geschoven. Hier zouden we toch graag af en toe een tussensprint zien. Zijn er geen kansen om investeringen naar voren te halen?  Water Natuurlijk hoort graag hoe het college dit ziet.

We realiseren ons daarbij dat er een grens is aan de belastbaarheid van de organisatie.

Enkele inhoudelijke onderwerpen uitgelicht:

Stroomopwaarts samen voor de toekomst. Water Natuurlijk wenst het waterschap, daarbij een (inter)actieve omgeving toe die zich met ons inzet voor veiligheid en schoon en voldoende gezond water op juiste plaats op het juiste moment voor mens, plant en dier. Die omgeving is er niet vanzelf. De kunst is onze partners te betrekken, te stimuleren, uit te nodigen en te prikkelen:

    1. Door te werken aan bewustwording op een manier die handelingsperspectief geeft voor burgers, organisaties en bedrijven
    2. Door het agenderen van de wateropgaven bij provincie en gemeenten in alle fasen van planvorming, vooral in de ruimtelijke ordening, ofwel ‘Stroomopwaarts aan de slag’. Het bodem- en watersysteem zijn wat Water Natuurlijk betreft daarbij leidend.
    3. Door ruimte te creëren voor meekoppelkansen. Onze omgeving is bezig met het maken van plannen voor natuur, recreatie, behoud van erfgoed. Daar liggen kansen voor het toevoegen van maatschappelijke waarde, het mooier maken van onze woon-, werk- en leefomgeving.

Toekomst bestendig waterbeheer (TBW): We willen toewerken naar een goed functionerend en robuust watersysteem: voldoende schoon en gezond water op het juiste moment op de juiste plek. Ook nu het klimaat verandert, toekomstbestendig dus. We werken met prioriteit mee aan bovenregionale en nationale opgaven. Regionaal ligt de komende periode de nadruk op het stedelijk gebied. Met de Regionale Adaptatie Strategie is de ambitie vastgesteld. Ḗn prioriteit ligt bij het westelijk deel van het beheersgebied, ik kom daar zo nog op.

Toekomstbestendig waterbeheer gaat meestal over het oppervlaktewatersysteem maar raakt ook aan het grondwatersysteem. Voor ons eigen beheersgebied is de ambitie om een gesloten waterbalans te hebben voor het grondwater(zie WBP). Water Natuurlijk vindt het wenselijk dat het AB meer zicht krijgt op de samenhang tussen die twee en de rol die HDSR wil en kan spelen t.a.v. beheer grondwater. Daar hoort bij meer kwantitatief en kwalitatief zicht krijgen op de droogteproblematiek en de omvang van de opgave die samenhangt met het herstellen van de waterbalans. Water Natuurlijk is tevreden dat het college in het bestuursvoorstel (bij VJN) hierover een thema-avond aankondigt zoals wij gevraagd hadden bij behandeling in de commissie. Wij denken daar graag over mee.

Toekomst westelijk veengebied: Het remmen van bodemdaling is mede door de link met het klimaatakkoord 2019 een maatschappelijke opgave en verplichting geworden. Het staat op de agenda bij Provincies en het Rijk. Het besef is er dat in dit gebiedsproces samenwerking tussen velen nodig is om het gebied toekomstperspectief te geven. Die verbreding behoedt ook voor een te technologische of instrumentele aanpak. De ook door ons bestuur vast te stellen Regionale Veenweide Strategie moet in dat toekomstperspectief voorzien.

Wat ons betreft betekent het dat we toe moeten naar een landbouwsysteem dat ook bij hoge peilen duurzaam en levensvatbaar is en een aantrekkelijk biodivers landschap oplevert. Het Brusselse Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) wordt de komende periode ingevuld met Nationale Strategische Plannen. Daarbij is er ruimte om boeren te compenseren voor peilverhoging in veenweidegebieden en het creëren van bufferzones rond Natura 2000-gebieden (artikel 66 en 67 EU Verordening Strategische Plannen). Ook bieden wellicht certificaten voor CO2 vastlegging, mogelijkheden, om verdienmodellen sluitend te krijgen.

Met de te verwachten inzet van een nieuw Kabinet op stikstof en CO2 liggen er veel kansen om de noodzakelijk transitie te realiseren.

 

Toon alle berichten in deze rubriek