Waarom de Lekdijkversterking grondverwerving vergt

Er is bij bewoners langs de Lekdijk onrust ontstaan over de grondverwerving die noodzakelijk is voor de versterking en onderhoud van de dijk. Als woordvoerder grondbeleid wil ik (Gerda Oskam) graag het standpunt van Water Natuurlijk over de grondverwerving verhelderen.

De Lekdijk is de oudste dijk van Nederland en hij is in de afgelopen 900 jaar regelmatig doorgebroken. De laatste dijkdoorbraak met echt rampzalige gevolgen ligt gelukkig al ver achter ons (1751). Sindsdien zijn tal van waterschappen hard aan het werk gegaan om de Lekdijk te versterken. Ook werden er afspraken gemaakt over de hoeveelheid water die bij Pannerden afgevoerd werd via de Lek en Waal. De hoge waterstanden in 1993 en 1995 lieten zien dat het waterbeheer in onze Europese Delta nooit ‘af’ is. De extreme regenbuien die we dit jaar in Limburg zagen, maar ook onlangs nog in Gouda, onderstrepen dat. In de Waterwet zijn daarom in 2017 nieuwe normen vastgesteld voor de waterveiligheid van heel Nederland. Om aan die nieuwe strengere normen te laten voldoen, moet HDSR de Lekdijk nu versterken.

Door nieuwe kennis weten we ook steeds beter wat er mis kan gaan. Vroeger werd alleen gekeken naar hoogte en de erosiebestendigheid van de rivierzijde van de dijk. Nu kijkt men ook naar o.a. stabiliteit en erosiebestendigheid aan de landzijde, omdat er bij hoog water ook water over de dijk kan stromen. Naast de versterking is dus ook beheer en onderhoud steeds belangrijker. Op dit moment zijn een groot aantal percelen op of aanpalend aan het talud in handen van in totaal 433 eigenaren. Voor hen gelden uiteraard de bepalingen van de Keur (=de regelgeving van het waterschap) en daaraan houdt het merendeel zich prima. Het blijkt echter lastig om de kleine groep eigenaren die zich niet aan de regels houdt, snel en effectief tot de orde te roepen. En daar wringt het.

Om in de toekomst beheer en onderhoud van de Lekdijk optimaal te doen is het dus noodzakelijk dat HDSR de grond verwerft. Deze koers en de redenatie die daarachter ligt, is met opeenvolgende Algemeen Besturen besproken. In 2011 is de nota grondbeleid aangenomen door het Algemeen Bestuur. De kadernota grondzaken en vastgoed is in 2016, na consultatie van het Algemeen Bestuur, vastgesteld door het college. In 2018 heeft het Algemeen Bestuur vastgesteld dat de Strategienota Grondverwerving Lekdijk het kader zou vormen voor de grondaankopen. In 2020 is dat door het Algemeen Bestuur herbevestigd.

Water Natuurlijk begrijpt deze redenatie en steunt die. Water Natuurlijk begrijpt ook de pijn en de weerstand van de huidige grondeigenaren . Vandaar dat we in opeenvolgende vergaderingen hebben aangedrongen op een zorgvuldig proces. Water Natuurlijk heeft voorgesteld om de keukentafelgesprekken in een protocol te vangen zodat er voor iedereen een transparant proces komt. Dat protocol is in november 2020 gepubliceerd. Daar is Water Natuurlijk blij mee. Er staat helder hoe het minnelijk overleg moet gaan. Alleen op de percelen waar HDSR nu versterkingsmaatregelen gaat uitvoeren is, in het ultieme geval, onteigening een optie. Dat middel heeft logischerwijs een negatieve connotatie. Maar biedt ook meer financiële ruimte om eigenaren schadeloos te stellen. Om het als uiterste redmiddel in te kunnen zetten, moet je aan het begin van het proces aankondigen dat je dat middel achter de hand hebt. De wetgever heeft dit bepaald om de overheden(in dit geval HDSR) te dwingen het proces zo zorgvuldig mogelijk te doorlopen maar ook de grondeigenaar de mogelijkheid te geven om hiertegen bezwaar te maken en eventueel tot aan de Hoge Raad te procederen.

Kortom, voor de Lekdijk is het beleid over de grondverwerving meerdere malen vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Dat beleid steunen wij en daar zullen we ook niet op terugkomen. Water Natuurlijk zal uiteraard wel blijven toezien of de zorgvuldigheid en transparantie door HDSR richting de grondeigenaren wordt gehanteerd. Wij hebben vertrouwen dat het college en de ambtelijke organisatie die zorgvuldigheid in acht neemt.

Gerda Oskam

Toon alle berichten in deze rubriek