Water Natuurlijk over Stroomopwaarts aan de Slag

Namens Water Natuurlijk voerde fractievoorzitter Martin Jansen het woord bij de commissiebehandeling over de Voorjaarsnota 2021 genaamd “Stroomopwaarts  aan de slag.” In de Voorjaarsnota kwamen de 10 strategische lijnen samen waarover het Algemeen Bestuur  het afgelopen jaar in de themabijeenkomsten gesproken heeft.  In de Voorjaarsnota, de voorbereiding voor de Begroting 2022 en de meerjarenraming 2023 en verder, moet een integrale afweging gemaakt worden tussen die 10 strategische lijnen. De commissievergadering zelf en de inbreng van Martin Jansen kunt u hier terugzien. Op 7 juli zal het Algemeen Bestuur een besluit nemen over de Voorjaarsnota.

“Complimenten aan het College voor een helder en overzichtelijk bestuursvoorstel. En ook voor de Voorjaarsnota zelf. Het is indrukwekkend te zien wat er allemaal in gang is gezet en wat er allemaal nog aan komt.

En dat in de omstandigheden van Covid: complimenten aan iedereen die onder deze omstandigheden heeft gewerkt aan deze Voorjaarsnota.

We hebben een goede technische bijeenkomst gehad, er zijn veel financiële vragen beantwoord. Daarom wil ik me hier op de inhoud richten met enkele opmerkingen, vragen en soms een zorg.

Zuivering

We zijn goed bezig met duurzaamheid, aandacht voor nieuwe stoffen, en afvalwater als circulaire grondstof. Er komen vele nieuwe uitdagingen aan. Iedereen gebruikt allerlei producten en dat leidt tot afvalstromen, die voor een belangrijk deel bij elkaar komen bij de waterzuivering. Natuurlijk moet het probleem bij bron aangepakt worden, maar er ligt een grote verantwoordelijkheid bij de zuivering en dus bij ons. Denk aan de geneesmiddelen en PFAS stoffen. Tegelijk zijn er ook veel kansen, zoals energie en terugwinnen van grondstoffen. We zijn erg benieuwd naar de slibstrategie en de overkoepelende zuiveringsvisie. Onbevredigend dat dit steeds in de tijd naar voren wordt geschoven. Wat is daar de reden van? Er staat een mooie, concrete duurzaamheidsambitie. Kunnen we een tussenstand krijgen?

Gezond water

Wij hebben steeds benadrukt dat de KRW geldt voor alle wateren. Tegelijk steunen wij de keuze om bij de rapportage uit te gaan van de gekozen waterlichamen. We steunen ook de keuze dat de ‘de goede ecologische praktijk’ zowel bij het waterschap als bij anderen de standaard wordt en dat we dit verankeren. We hopen dat we hier bij de geplande aanpassing van de Keur ook vervolgstappen in kunnen maken – we doen het ecologisch, tenzij… In het overig water hangt succes af van samenwerking met andere partijen. Sommige gaan sneller dan andere. Kan enige inkleuring gegeven wie op tempo liggen en wie minder?

Bodemdaling

Heel goed dat we met anderen samenwerken in de provinciale Regionale Veenweide Strategieën (RVS). Vaststelling eind 2021, HDSR wordt gevraagd zich aan de inhoud van de RVS te committeren. Voordat we dat doen graag antwoord op een aantal vragen:

  • Weten we genoeg en met voldoende hardheid om op te gaan schalen? De opschalingsfase maakt de vraag dringender om de eerste resultaten van de pilots van onderwaterdrainage te zien en bespreken.
  • We willen zicht krijgen wie welke bijdrage gaat leveren bij het grootschalig uitrollen van bodemdaling remmende projecten. Hebben we scherp genoeg hoe de verhoudingen liggen tussen waterschap en andere overheden? Het gevaar van met z’n allen samenwerken kan zijn dat er rolvervaging plaatsvindt en straks iedereen en tegelijk niemand verantwoordelijk is.
  • Toekomstbestendigwaterbeheer, gezond water en veenweide/bodemdaling hebben synergievoordelen. Middelen kunnen onderling ingezet worden. Mooi. Tegelijkertijd is het ene programma concreter dan de ander en kennen ze verschillende tempo’s. Hoe worden de keuzes in deze inzichtelijk en controleerbaar gemaakt? Datzelfde geldt voor het koppelen van maatschappelijke opgaven met het verder uitrollen van bodemdaling.

Toekomstbestendig waterbeheer We hebben een hele mooie digitale themabijeenkomst gehad over Zoetwateraanvoer. Dat gaf maar weer eens aan hoe complex en kwetsbaar ons watersysteem is. Goed dat we bereid zijn om onze college-waterschappen te helpen en fijn dat het rijk daarbij helpt. Voor HDSR is het van belang om ook zelf te profiteren door mee te koppelen met onze eigen ambities. De komende jaren ligt de nadruk bij bovenregionale vraagstukken, het stedelijk gebied en het veenweidegebied. We vragen het college nadrukkelijk meer en concreet aandacht te besteden aan water vasthouden.

Sterke Lekdijk

Het werk aan een Sterke Lekdijk ligt volop op stoom. In de aanpak wordt ingezet op innovatie en kennisontwikkeling. Hoe wil het college de opgebouwde kennis vasthouden bij HDSR en niet alleen bij de partners?  We zien wel een dilemma: op papier mooie “meekoppelkansen” met gemeenten, tegelijkertijd de zwakke financiële situatie van een aantal gemeenten. Hoe kunnen we toch zorgen voor de door ons gewenste versterking van de natuur- en recreatieve beleving van de oudste dijk van Nederland? Tom Poes verzin een list. Samen met de Provincie?

Waterbewust leven

Het project 2022 moet dit najaar concreet vorm krijgen. Goed om de middelen om meer waterbewust te leven en werken structureel te maken! Daarnaast is het fijn dat de Blauwe Bewoners initiatieven worden gecontinueerd. Maar kijk ook naar uitbreiding Blauwe Bewoners Initiatieven bijvoorbeeld richting woningcorporaties en industrieterreinen. Kijk ook naar synergievoordelen met andere huidige initiatieven zoals de Dag van het Kasteel.

Digitale transformatie Bij de digitale transformatie worden nu hele hoge bedragen opgevoerd. De nadere onderbouwing van de claim komt in december. Dit is onbevredigend. We hebben nu te weinig zicht en daarom zorg, en we aarzelen om daar nu al ja op te zeggen.

Kunnen we die onderbouwing niet krijgen bij behandeling begroting 2022?

Water Natuurlijk ziet een koppeling met de invoering van de Omgevingswet. Is die transformatie nu helemaal door het Rijk bekostigd? Of doen we investeringen in de digitale transformatie die we niet zouden doen als er geen Omgevingswet zou komen? Bij gemeenten horen we vaak dat de financiën een belangrijk obstakel zijn bij de invoering van de Omgevingswet. Hoe zit dat bij de waterschappen en waarom zou dat anders zijn dan bij de gemeenten? Het is dezelfde decentralisatie?

Tot slot

Onder Omgevingswet staat ook, een beetje verstopt: “Het waterschap maakt zich sterk voor een integrale sturing en kennisontwikkeling voor de grondwaterproblematiek”. Graag horen we hier meer over. De rolverdeling over grondwaterkwaliteit is een vraagstuk geworden. Doen we op dit moment als waterschap te weinig? Wanneer komen we hier in het AB over te spreken? Is het mogelijk om een verkennende discussie te voeren over grondwaterproblematiek in ons beheergebied en  rol/ambitie van  HDSR in de landelijke context?”

Toon alle berichten in deze rubriek