Toekomst molens in goede handen bij Water Natuurlijk

Kathammer
Wie aan Noord-Holland denkt, denkt aan windmolens. Eeuwenlang hebben zij trouwe dienst bewezen bij het droogmalen van polders als de Wormer, de Beemster en de Purmer. Door de komst van de stoommachine, en later de dieselgemalen, zijn vele molens gesloopt. Het afbreken van tientallen molens in 1923 door het toenmalige waterschap van de Schermer leidde tot veel protesten. Onder aanvoering van de Vereniging Hollandsche Molen werd er aandacht gevraagd voor de poldermolen als onderdeel van het landschap en onze geschiedenis. En met succes: vrijwel alle molens zijn momenteel rijksmonument.

Het verlenen van een monumentenstatus is echter niet voldoende om een molen voor de toekomst te behouden. Molens moeten draaien, om ze letterlijk in beweging te houden. Gelukkig zijn er momenteel vele duizenden mensen die zich vrijwillig als molenaar inzetten om stilstand te voorkomen. Molens vragen daarnaast ook om regelmatig onderhoud. Houten onderdelen moeten worden vervangen, net als de rieten kappen. Dit vraagt om een verantwoordelijke en deskundige eigenaar.

Het Hoogheemraadschap is een voorbeeld van een dergelijke “sterke” eigenaar. Momenteel heeft het waterschap nog 19 poldermolens in eigendom. Een voorstel om dit historisch bezit te verkopen heeft in 2011 tot veel beroering geleidt. Een groep verontruste burgers heeft meer dan 10.000 handtekeningen verzameld, waarna het plan door het Dagelijks Bestuur weer is ingetrokken.

Water Natuurlijk is van mening dat de resterende poldermolens in eigendom moeten blijven van het Hoogheemraadschap. Er zijn vele subsidieregelingen beschikbaar om de molens te onderhouden, waardoor de directe kosten acceptabel zijn. Door de molens in te zetten voor het waterbeheer, is het mogelijk om ze een moderne functie te geven.

Juist een waterschap als eigenaar kan zorg dragen voor deze combinatie van zekerheid door eigendom met nuttig gebruik. Door nieuwe meettechnieken en automatisering is het tegenwoordig mogelijk om een zeer precies peilbeheer uit te voeren. Hierdoor is het mogelijk om de inzet van molens te combineren met droge voeten. Als er genoeg wind is, draaien de molens. En als dit niet het geval is, zetten de overige gemalen een tandje bij.

Het Waterschap Amstel, Gooi en Vechtstreek streeft naar het zoveel mogelijk inzetten van windmolens in het  waterbeheer. Dit scheelt energiekosten, en maakt vismigratie mogelijk. Paling kan bijvoorbeeld wel via de vijzels van een molen het polderwater bereiken, maar wordt vermalen in een electrisch gemaal. Om deze reden ontvangen de eigenaren van poldermolens een vergoeding als ze de molen actief inzetten om water af te voeren. Water Natuurlijk wil onderzoeken of deze regeling ook door het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier kan worden ingevoerd, zodat meer molens  hun eeuwenoude functie weer kunnen uitoefenen.

Toon alle berichten in deze rubriek