Water Natuurlijk Zeeland stelt vragen over medicijnresten in het riool en oppervlaktewater

Samenvatting:

Het gebruik van medicijnen neemt toe. Dit zorgt nu al voor onwenselijke aanwezigheid van medicijnresten in het oppervlaktewater en levert op termijn risico’s op voor de kwaliteit van het drinkwater. Dit probleem heeft al geruime tijd de aandacht. Concrete stappen blijven vooralsnog uit om hieraan het hoofd te bieden. Naar onze mening wordt er door overheden in Zeeland te traag gereageerd. Er is behoefte aan samenwerking en afstemming op dit terrein. In Brabant gaat men aan de slag. Water Natuurlijk wil dat Scheldestromen het initiatief neemt om samen met gemeenten en organisaties in de zorg aan de slag te gaan.

Vragen:

1. Is het dagelijks bestuur van Waterschap Scheldestromen bereid om het voorbeeld in Brabant te volgen en binnen SAZ+ te komen tot een intensievere gezamenlijke aanpak? Is het noodzakelijk dat het project m.b.t. het inzamelen van geneesmiddelen versneld wordt geëvalueerd?
2. Is het dagelijks bestuur van Waterschap Scheldestromen bereid om de communicatie met vervuilers aan de bron te intensiveren om de medicijnenproblematiek bij hen beter ‘tussen de oren’ te krijgen?
3. Is het dagelijks bestuur van Waterschap Scheldestromen bereid om de met de Belgische overheden in contact te treden en ze aan te moedigen om medewerking te verlenen aan een bronaanpak op het gebied van ‘antropogene stoffen’? De (medicijnen)vervuiling van oppervlaktewater kan dan gecoördineerd worden aangepakt.
4. Overweegt het dagelijks bestuur van Waterschap Scheldestromen evenals het Brabantse waterschap Aa en Maas extra reinigingen toe te passen op het effluent uit de RWZI’s?
5. Staat het dagelijks bestuur van waterschap Scheldestromen open om het initiatief te nemen voor een gecoördineerde actie in de richting van de farmaceutische industrie? Waarom wel/niet?

Aanleiding

Door vergrijzing en medicalisering neemt het medicijngebruik in Nederland toe. Dat zal ook in Zeeland het geval zijn. Resten hiervan komen in het rioolwater en het oppervlaktewater terecht. Daarbij zijn bepaalde medicijnen schadelijker voor het milieu dan werd gedacht. De vereniging van waterbedrijven in Nederland (VEWIN) wijst erop dat dit een toekomstig risico oplevert voor de kwaliteit van het drinkwater. In de Green deal duurzame zorg in 2015 werd het weren en terugdringen van medicijnresten in afvalwater al tot een speerpunt van beleid gemaakt. Dit is nu recent nog herbevestigd met een focus op een brede aanpak met zowel klimaatdoelstellingen en een gezonde leefomgeving en milieu. Water Natuurlijk steunt deze aanpak. In het verkiezingsprogramma wordt dan ook de nadruk gelegd op een brede aanpak: Medicijnresten, middelen om onkruid te bestrijden of gewassen te beschermen, allerlei nieuwe stoffen die vrijkomen bij productiebedrijven, microplastics: ze horen niet thuis in het water. Als die stoffen in het riool terechtkomen, zijn de kosten om het afvalwater te zuiveren hoog. Als ze in de sloot of de bodem terechtkomen, kunnen ze flora en fauna en ook onze eigen gezondheid aantasten. Duurzaam waterbeheer betekent ook het in stand houden van voldoende en goed grond en oppervlakte water voor de drinkwatervoorziening. Goede controle van afvalwaterlozing op het riool is nodig en vooral op het voorkómen van vervuiling, door samen met de ‘vervuilers’ te zoeken naar innovaties. Een voorbeeld is het gebruik van andere, minder vervuilende middelen, of zuivering bij de bron zoals in een ziekenhuis.

Situatie Zeeland

In 2016 presenteerde Scheldestromen nog een overzicht van de situatie van de waterkwaliteit in het kader van de 2e nota gewasbescherming. Toen bleek er nog veel werk aan de winkel was t.a.v. de biologische en chemische kwaliteit van het water in Zeeland. Er werd een Intentieverklaring Delta-aanpak gelanceerd met oog voor mest en nutriënten, gewasbeschermingsmiddelen, medicijnresten,
beschermen bronnen voor drinkwater, kennisimpuls, het deltaprogramma agrarisch waterbeheer en microplastics. Ook werd in 2017 nog eens aan de commissie Waterbeer gerapporteerd, dat bij de kwaliteit van effluent uit de waterzuiveringen verschillende stoffen een rol spelen. Op basis van monitoring van nutriënten en chloridegehalten komt het water van een heel aantal zuiveringen in aanmerking voor landbouwkundig gebruik. Een andere groep stoffen vormt echter wel een risico. Het gaat om de toxische stoffen, organische microverontreinigingen zoals medicijn(rest)en, hormoon verstorende stoffen en bestrijdingsmiddelen, maar ook om het risico van bacteriële besmetting en besmetting met antibiotica resistente organismen. Algemeen is nog veel onbekend over de effecten van deze stoffen op mens en omgeving, waardoor deze risico’s nog niet concreet te benoemen zijn. Zo ook vanuit de optiek van voedselveiligheid. Landelijk is het standpunt om vanwege deze risico’s, sterker nog dan in 2012, erg terughoudend te zijn met gebruik van effluent zonder extra nabehandeling.
Binnen de samenwerking (Afval)waterketen Zeeland (SAZ+) werdì al een project gestart waarbij er samen met stakeholders in de gezondheidszorg geprobeerd wordt om te voorkomen dat veel mensen hun ongebruikte medicijnen in de vuilnisbak gooien of doorspoelen in het toilet. Oude medicijnen mogen niet gedumpt, maar netjes ingeleverd worden bij apothekers, drogisten en milieustraten.
De fractie van Water Natuurlijk wil een versnelling in de aanpak van deze problematiek. In Brabant is er recent voor gekozen om door samenwerking van de verschillende stakeholders. Overheden en zorginstellingen. Het is gericht op het op korte termijn sterk verminderen van de hoeveelheid medicijnresten in het oppervlaktewater. Hoe sneller, hoe beter!
Omdat velen nog maar nauwelijks doordrongen zijn van de gevaren die dit oplevert, is het mede een taak van het waterschap om hierop te wijzen en initiatieven te ontplooien.
• Via communicatie met de Zeeuwse burgers en de ziekenhuizen, verpleeginrichtingen, bejaardenoorden e.d. moet bewustwording van de gevaren op gang worden gebracht.
• Omdat veel van ons oppervlaktewater uit België komt moet ook met de Vlaamse overheden hierover worden gecommuniceerd en de urgentie van het probleem onder hun aandacht worden gebracht.
• Naast bovengenoemde ‘bronaanpak’ kan waterschap Scheldestromen ook zelf als ‘end of pipe’-oplossing het afvalwater nog verder zuiveren door bijvoorbeeld poederkool aan het afvalwater toe te voegen op onze rioolwaterzuiveringen (RWZI’s).
• Omdat de farmaceutische industrie tot nu toe niet of nauwelijks bereid is gebleken haar verantwoordelijkheid te nemen, lijkt het zinvol dat ons waterschap samen met andere stakeholders dit probleem onder de aandacht te brengen en ze aan te moedigen de productie van ‘groene farma’ ter hand te nemen.

 

 

 

Toon alle berichten in deze rubriek