Barneveld – Herstel resten van vloeiweidensysteem in Klein Bylaer

Water Natuurlijk wil de natuurlijke sponswerking van het watersysteem herstellen. Daarmee voorkomen we wateroverlast benedenstrooms, door water bovenstrooms langer vast te houden, en tijdelijk te bergen in gebieden die we speciaal daarvoor inrichten. Dat heeft ook een ander voordeel: in perioden van langdurige droogte hebben we een grotere waterbuffer achter de hand. Natuurlijke klimaatbuffers zijn daar een heel geschikt middel voor.

Vernuftig bevloeiingssysteem

Door het oude cultuurlandschap tussen Nijkerk, Putten, Voorthuizen en Barneveld stroomt een aantal beken als de Veldbeek, Schuitenbeek en Appelse beek. Door hun diepe insnijdingen en slingerende loop doen deze beken natuurlijk aan. Maar zijn deze beken wel zo natuurlijk? Hun ligging en vorm roepen vragen op over zowel hun ontstaansgeschiedenis als hun functie. Ze blijken onderdeel te zijn van een vernuftig bevloeiingssysteem. Een ingewikkeld stelsel van aan- en afvoersloten, walsystemen en vloeiweiden waarvan nog vage overblijfselen in het landschap zijn terug te vinden.
Bij nadere beschouwing blijken deze vaak prachtig slingerende beken niet op een ‘natuurlijke’ plaats te liggen. Ze volgen in veel gevallen niet de laagste plaatsen in het landschap. De beken zijn juist in de flank van de dekzandruggen gegraven om mineraalrijk grond en/of kwelwater te winnen. Het vloeiweidesysteem werd gebruikt voor bemesting. Men legde hoge wallen om de betreffende weilanden aan. Door middel van sloten en greppels liet men de graslanden onderlopen. Het water werd in de weilanden vastgehouden. Het water zakte langzaam in de grond, waarna minerale deeltjes achterbleven. Hierdoor groeide het gras beter. Dit systeem heeft waarschijnlijk tot aan het einde van de 19e eeuw dienst gedaan. Met de komst van de kunstmest verdween de techniek van bevloeien.

Herstel sloten en wallen in Klein Bylaer

Op Klein Bylaer ten westen van Barneveld is het waterbeheersingsstelsel van sprengen en beken nog intact. Onder het gebied ligt een aantal grote ‘kwelkraters’ waar uitwisseling met het grondwater optreedt. Het relatief warme en kalkrijke kwelwater werd afgetapt en gebruikt om grasland mee te bevloeien. Het kalkhoudende en mineraalrijke water uit de kwelkoppen werd naar het grasland geleid, dat tijdelijk onder water kwam te staan. Zo werden mineralen aangevoerd, en werden schadelijke insecten in de bodem verdelgd. In 2013 heeft GLK de sloten en wallen zichtbaar gemaakt die een rol hebben gespeeld bij dit vloeiweidesysteem.

Herstel vloeiweidesystemen?

Maar je kunt nog een flinke stap verder gaan. Op landgoed Het Lankheet in Twente is het vloeiweidesysteem hersteld. Niet alleen vanwege het belang van de cultuurhistorie, maar ook omdat dit een eigentijdse manier is om water langer in het gebied vast te houden, verdroging tegen te gaan, en water te zuiveren. Een mooi voorbeeld voor de Vallei!

Toon alle berichten in deze rubriek