Ede – Mestbeleid onvoldoende voor goede waterkwaliteit

Water Natuurlijk wil dat we ook in het gebied van Vallei en Veluwe de doelen voor waterkwaliteit halen. De Gelderse Vallei behoort helaas tot de gebieden met de hoogste mestdruk van Nederland. Om de waterkwaliteit te verbeteren is nog veel nodig.

Er zijn mogelijkheden om milieudoelstellingen te halen door efficiënter te bemesten als onderdeel van een goede landbouwpraktijk en door de aanpak van de mestfraude. Dit kan ervoor zorgen dat de noodzakelijke meer ingrijpende veranderingen in de bedrijfsvoering, zoals aanpassingen in gewaskeuzes en krimp van veestapel minder drastisch hoeven te zijn. Juist daarom ook moet het waterschap nauw met boeren samenwerken.

We halen de afgesproken doelen voor waterkwaliteit niet

De Meststoffenwet is de Nederlandse uitwerking van de Europese Nitraatrichtlijn, die gericht is op verbetering van de waterkwaliteit door minder vervuiling uit de landbouw. Met het mestbeleid wordt het nitraatdoel voor grondwater in het zandgebied gemiddeld wel gehaald, ondanks dat de normen in deelgebieden buiten bereik blijven. Maar het oppervlaktewater wordt niet schoon genoeg. De fosfaatdoelen in het oppervlaktewater worden op de helft van de meetlocaties in het regionale oppervlaktewater overschreden, gemiddeld met bijna een factor 2. Landbouwgronden zijn hiervoor de belangrijkste bron.

Het mestbeleid is niet effectief genoeg om overal in Nederland de in Europees verband afgesproken doelen voor schoon oppervlaktewater te halen.

Hoge mestdruk in de Gelderse Vallei

Als illustratie van de regionale druk op de mestmarkt is op de kaart de regionale mestproductie in fosfaat gedeeld door de regionale plaatsingsruimte in fosfaat gebaseerd op de gebruiksnorm maal de oppervlakte. De Gelderse Vallei behoort helaas (samen met de Peelregio op de grens van Noord-Brabant en Limburg) tot de gebieden in Nederland waar de fosfaatproductie een factor vier hoger is dan de maximale plaatsingsruimte.

Illustratie van de druk op de mestmarkt op gemeenteniveau in 2012: gemeentelijke mestproductie gedeeld door de gemeentelijke gebruiksruimte in kg fosfaat
Bron: Wageningen Universiteit en Researchcentrum

Maatwerk en samenwerking

Er zijn mogelijkheden om milieudoelstellingen te halen door efficiënter te bemesten als onderdeel van een goede landbouwpraktijk en door de aanpak van de mestfraude. Dit kan ervoor zorgen dat de noodzakelijke meer ingrijpende veranderingen in de bedrijfsvoering, zoals aanpassingen in gewaskeuzes en krimp van veestapel minder drastisch hoeven te zijn. Aangezien de beleidsopgaven en de effectiviteit van oplossingsrichtingen sterk uiteenlopen van regio tot regio, vormt een gebiedsgerichte benadering een ander perspectief om de milieudoelstellingen te realiseren. Dat vraagt om maatwerk in de regelgeving en samenwerking met boeren en andere belanghebbenden binnen de regio.
Bron: Planbureau voor de Leefomgeving

Water Natuurlijk wil waterdoelen tijdig halen

De concentratie stikstof en fosfaat in oppervlaktewater als gevolg van overbemesting moet worden aangepakt. Nederland heeft van de Europese Commissie een aantal specifieke aanbevelingen gekregen om de waterkwaliteit te verbeteren. Er moet allereerst een duidelijkere strategie komen om met heldere maatregelen de vervuiling uit de landbouw aan te pakken. Dit zou in nauwe samenwerking met de agrarische sector moeten gebeuren, om zo meer draagvlak te creëren. Ook moet Nederland in zijn plannen beter aangeven hoe het de Europese waterkwaliteitsdoelen wil gaan halen.

Water Natuurlijk wil graag met de agrariërs in ons gebied samenwerken. We willen dat het waterschap regionale agrarische samenwerkingsverbanden gaat stimuleren en deze gaat inzetten om waterdoelen te bereiken. Dit willen we bijvoorbeeld doen via het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer en met Europees geld van het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid.

Wij vinden dat het waterschap straks de hand moet houden aan het principe van ‘de vervuiler betaalt’. We willen illegale lozers actiever opsporen. Het waterschap moet de handhaving goed op orde houden en de zuiveringslasten eerlijk over de vervuilers verdelen. Dat doet ook recht aan alle goedwillende ondernemers die een gezonde bedrijfsvoering combineren met de zorg voor een goede waterkwaliteit. Goed gedrag willen we belonen.

Toon alle berichten in deze rubriek