Renswoude – Herstel Lunterse Beek bij Fort Daatselaar

Water Natuurlijk vindt cultuurhistorie belangrijk. We zijn gelukkig niet de enigen. De afgelopen jaren hebben verschillende organisaties hard gewerkt aan het herstel van de resten van de Grebbelinie. Het Werk (Fort) aan de Daatselaar bij Renswoude is er daar een van. Tegelijk heeft het waterschap de Lunterse Beek gedeeltelijk weer een kronkelende loop gegeven. Daardoor blijft het water langer in het gebied, wat belangrijk is in periodes van droogte. Zo zijn we, geïnspireerd op het verleden, beter voorbereid op de toekomst.


Bekijk ook de video

 

De Grebbelinie

Het voorheen cultuurlandschap bij Renswoude is de laatste honderd jaar enorm veranderd. Kleine percelen grasland en akkerland, stukjes heide en kronkelende beken maakten in de jaren zestig plaats voor een grootschaliger landschap met ‘genormaliseerde’ waterafvoerkanalen. De Grebbelinie met de resten van het Werk (Fort) aan de Daatselaar bleef.De Grebbelinie is een waterlinie tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe, die werd aangelegd in de 18e eeuw. Haar bekendheid ontleent ze echter aan de periode 1939-1940 toen de linie onder de naam Valleistelling de hoofdverdediging vormde van het Nederlandse defensieplan. Na de Tweede Wereldoorlog werden de kazematten, tankversperringen en Duitse bunkers bedekt met een laag groen. Meer dan 40 kilometer aan militaire geschiedenis ligt nu verborgen in een mooi en langgerekt natuurgebied langs Valleikanaal en Eem.

Cultuurhistorie als inspiratiebron

In het Grebbelinie Bezoekerscentrum wordt sinds 2017 het verhaal verteld over oorlog en vrede in de Gelderse Vallei en de rol van de Grebbelinie in de landsverdediging. Het centrum ligt in het Fort aan de Buursteeg tussen Veenendaal, Renswoude en Ederveen. Het vormt een fraai startpunt om de gehele linie te ontdekken.

In 2007 is begonnen met het herstel aan Fort Daatselaar. Inmiddels stroomt het water van de Lunterse Beek weer door de grachten rond het fort. Daarmee is de oorspronkelijke situatie hersteld.

Aan de oostzijde heeft het waterschap een deel van de Groeperkade hersteld en nieuwe natuur ontwikkeld. Hierdoor stroomt er weer water door het fort. De Lunterse Beek, die langs de camping loopt, is versmald. Natuurvriendelijke oevers zuiveren het water. Door een omleiding door het fort kunnen vissen zich door de fortgracht stroomopwaarts verplaatsen. Twee terreinen landbouwgrond langs de beek zijn veranderd in een moerasachtig natuurgebied met poelen en watergangen. Dit verbetert de waterkwaliteit en zorgt voor waterberging. Fort Daatselaar is een bijzonder cultuurhistorisch gebied, wat zeker de moeite waard is om eens te gaan kijken!

Waterschap actief met waterbewustzijn

Waterschappen houden zich gelukkig al lang bezig met het behoud en herstel van hun grote cultuurhistorische rijkdom. Denk aan het herstel van beken en sprengen aan de Veluwezoom, in de Gelderse Vallei, of aan de eerdere versterking van de Grebbedijk met respect voor de sporen van de Grebbelinie. Dat vinden we belangrijk.

Water Natuurlijk vindt dat cultuurhistorie een belangrijke rol kan vervullen bij het waterbewustzijn van de burger. Ook om die reden zou het waterschap nog meer dan voorheen mogen investeren in herstel en onderhoud van ons historisch erfgoed.

Toon alle berichten in deze rubriek