Rhenen – Grebbelinie Hoornwerk

Water Natuurlijk vindt cultuurhistorie belangrijk. Bij de komende versterking van de Grebbedijk speelt dat bijvoorbeeld een rol bij het Hoornwerk dat onderdeel is van de Grebbelinie. Niet alleen het ontzien van de historische waarden van de Grebbelinie is een belangrijk aandachtspunt; cultuurhistorie is ook een rijke inspiratiebron voor de versterkte dijk.

De Grebbelinie

De Grebbelinie is een waterlinie tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe, die werd aangelegd in de 18e eeuw. Haar bekendheid ontleent ze echter aan de periode 1939-1940 toen de linie onder de naam Valleistelling de hoofdverdediging vormde van het Nederlandse defensieplan. Na de Tweede Wereldoorlog werden de kazematten, tankversperringen en Duitse bunkers bedekt met een laag groen. Meer dan 40 kilometer aan militaire geschiedenis ligt nu verborgen in een mooi en langgerekt natuurgebied langs Valleikanaal en Eem.

Hersteld verleden

In het Grebbelinie Bezoekerscentrum wordt sinds 2017 het verhaal verteld over oorlog en vrede in de Gelderse Vallei en de rol van de Grebbelinie in de landsverdediging. Het centrum ligt in het Fort aan de Buursteeg tussen Veenendaal, Renswoude en Ederveen. Het vormt een fraai startpunt om de gehele linie te ontdekken.

Een ontbrekend deel van de Lambalger keerkade is 2005 teruggebracht in de oude staat. Twee jaar later kon het Toeristisch Overstap Punt (TOP) worden geopend. Het terrein werd voorzien van rustplekken, een kanosteiger, picknicktafels, voetbalveldje en infopaneel.

In 2007 is begonnen met het herstel aan Fort Daatselaar. Inmiddels stroomt het water van de Lunterse Beek weer door de grachten rond het fort. Daarmee is de oorspronkelijke situatie hersteld.

In december 2014 zijn de werkzaamheden aan het Hoornwerk aan de Grebbe van start gegaan. Het verdedigingswerk speelde een prominente rol in de Grebbelinie en het gebied rond de sluis werd door de provincie Utrecht aangemerkt als ‘sleutel tot de linie‘.

Versterking waterveiligheid en historie

Bij het Hoornwerk aan de Grebbe is de zogeheten ‘enveloppe’ nog niet aangepakt. We kunnen de versterking van de Grebbedijk aangrijpen om werk met werk te maken: een veiliger Vallei mét versterking van de cultuurhistorie.

Waterschap actief met waterbewustzijn

Waterschappen houden zich gelukkig al lang bezig met het behoud en herstel van hun grote cultuurhistorische rijkdom. Denk aan het herstel van beken en sprengen aan de Veluwezoom, in de Gelderse Vallei, of aan de eerdere versterking van de Grebbedijk met respect voor de sporen van de Grebbelinie. Dat vinden we belangrijk.

Water Natuurlijk vindt dat cultuurhistorie een belangrijke rol kan vervullen bij het waterbewustzijn van de burger. Ook om die reden zou het waterschap nog meer dan voorheen mogen investeren in herstel en onderhoud van ons historisch erfgoed.

Toon alle berichten in deze rubriek