Call us Call Us (111) 234 - 5678

NL

Waterkracht kan echt niet meer! Of toch?

Op 10 maart 2017 organiseerde Water Natuurlijk in Arnhem een bijeenkomst over het gebruik van waterkracht in Nederland. Bestuurders uit heel Nederland lieten zich informeren en discussieerden mee over de kansen voor waterkracht bij het waterschap.

De omschakeling van fossiele brandstof naar duurzame, hernieuwbare energiebronnen is hard nodig Water Natuurlijk maakt zich daar hard voor. Meer inzetten op waterkracht lijkt daarin een logische stap. Maar de werkelijkheid lijkt veel genuanceerder en lastiger dan dat.

Kosten en baten
Otto Willemsen, de auteur van het boek ‘Thuis in Energie’ gaf een presentatie over de potentiële rol van duurzame energie en waterkracht in het bijzonder. Energie uit wind, water of zon is door de seizoenen heen in wisselende mate beschikbaar. In de winter levert zonne-energie veel minder op en als het niet waait of er weinig water stroomt door de rivieren, leveren wind- en waterkracht weinig energie. Het is daarom belangrijk dat in de toekomst energie uit meerdere bronnen moet komen om energienet continue van stroom te kunnen voorzien. Vooralsnog zal dit aangevuld moeten worden met fossiele energie omdat die als bron wel naar believen ingezet kan worden.

Waterkracht vergt hoge investeringskosten en is daarom duur per kilowattuur. Een businesscase is daarom alleen interessant als de kosten via subsidie gedrukt kunnen worden. De hoeveelheid energie die theoretisch opgewekt kan worden is landelijk gezien verwaarloosbaar. In Nederland is het alleen op lokaal niveau interessant om te overwegen.

Nadelen
Sportvisserijorganisaties zijn fel gekant tegen het plaatsen van waterkrachtcentrales in belangrijke watergangen. Het is een van de belangrijkste redenen waarom in heel Europa soorten als zalm, steur en zeeforel tot ernstig bedreigde soorten zijn geworden. Vissen die door waterkrachtturbines zwemmen worden massaal gedood. Er wordt nu via diverse richtlijnen en internationale afspraken een bedrag van circa 1 miljard euro geïnvesteerd om rivieren als de Rijn en Maas en de stroomopwaarts gelegen paaigebieden optrek baar te maken. Waterkrachtcentrales vormen hierbij dus een belangrijk obstakel.

Op 1 januari 2015 is een beleidsregel van kracht geworden die stelt dat waterkrachtcentrales langs een migratieroute gezamenlijk niet meer dan 10% aan sterfte mogen veroorzaken aan doortrekkende zalm en aal. Juist deze soorten waar het zo slecht mee gaat, komen massaal om tijdens het passeren van deze constructies. Tegelijkertijd zet zij wel in op lokale inzet van waterkracht waar zich kansen voordoen in de rijks wateren.

Innovaties
Maar de waterschappen gaan niet over waterkracht in de grote rivieren. Is het dan een interessante bron van energie voor HDSR? Traditionele waterkrachturbines vragen een flink hoogteverschil en veel aanbod van water. Die zijn er niet of nauwelijks aanwezig binnen het gebied van HDSR. Juist in Nederland is er veel innovatiekracht waaruit steeds nieuwe concepten uitgewerkt worden om onder allerlei omstandigheden stroom uit waterkracht op te wekken. Deze typen turbines worden ingezet op plaatsen waar dit vroeger geen optie was.

Waterkracht binnen het beheersgebied van waterschappen wordt daarmee steeds meer een optie waar we over na moeten denken. Zeer belangrijk verschil met traditionele turbines is dat de innovatieve ontwerpen uit zijn gegaan van duurzaamheid als randvoorwaarde.

Een verwaarloosbaar of geen effect op de ecologie hoort daar bij. Dus geen sterfte bij het passeren of versnippering van leefgebieden. Daarmee worden ook miljoeneninvesteringen van waterschappen in de KRW niet gefrustreerd en komen deze innovaties voor een groot deel tegemoet aan de bezwaren van partijen als Natuurmonumenten en Sportvisserij Nederland.

Momenteel zijn er vijf waterschappen waar geëxperimenteerd wordt met waterkracht of er al centrales staan (Vallei en Veluwe, Rivierenland, De Dommel, Roer en Overmaas, Rijn en IJssel). Aangezien de realisatiekosten voor een waterkrachtcentrale aanzienlijk zijn, er veel praktische bezwaren aan kleven, en de opbrengst te verwaarlozen, lijken andere vormen van duurzame energie veel kansrijker.

Het actief stimuleren van waterkracht lijkt daarom vanuit de duurzaamheidsagenda geen zinnige besteding van geld en middelen. Daarbij staat de deur, wel nadrukkelijk open voor lokale initiatieven die een businesscase willen voorleggen. Een businesscase is kansrijk als deze rendabel is en geen ecologische schade veroorzaakt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *